ਗਣਾਧਿਪ ਨਮਸ੍ਤੇਸ੍ਤੁ ਉਮਾਪੁਤ੍ਰਾਘਨਾਸ਼ਨ ੧੧.
ਹੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ! ਹੇ ਉਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ!
ਏਕਦਂਤੇਭਵਕ੍ਤ੍ਰੇਤਿ ਤਥਾ ਮੂषਕਵਾਹਨ ੧੧.
ਇੱਕ ਦੰਦ ਵਾਲਾ, ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਚਿਹਰਾ ਅਤੇ ਚੂਹਾ ਸਵਾਰੀ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸੱਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਰਾਨ੍ਸਦ੍ਯਃ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਚ ਸਾਦਰਮ੍ ੧੧.
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਫੌਰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ।
ਤਿਰੋਧਾਨ ਗਤਃ ਸਦ੍ਯਃ ਸ਼ਂਭੁਃ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨਃ ੧੧.
ਫਿਰ ਉਹ ਪਰਮ ਚਮਕਦਾਰ ਸ਼ੰਭੂ ਤੁਰੰਤ ਅੱਖੋਂ ਓਝਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਿਧਿਵਦ੍ਗਣਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਚ੍ਚਨੇ ਰਤਾਃ ੧੧.
ਫਿਰ, ਵਿੱਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਏ।
ਸਂਤੁष੍ਟੋ ਹਿ ਗਣਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਰਦੋऽਭਵਤ੍ ੧੧.
ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਣ ਗਏ।
ਤਮੋਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਹ੍ਯਸੁਰਾ ਨਾਭ੍ਯਪੂਜਯਨ੍ ੧੧.
ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਅਸੁਰ ਤਾਮਸੀ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਂਕਰਿਂ ਤੇ ਪੁਨਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਰ੍ਣਵਂ ਯਯੁਃ ੧੧.
ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਮਂਥਾਨਂ ਮਂਦਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜੁਂ ਕृਤ੍ਵਾਥ ਵਾਸੁਕਿਮ੍ ੧੧.
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਮਥਾਣਾ ਅਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਬਣਾਇਆ।
ਮਥ੍ਯਮਾਨੇ ਤਦਾਬ੍ਧੌ ਚ ਨਿਰ੍ਗਤਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰ ਅਗ੍ਰਤਃ ੧੧.
ਜਦੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਿਆ ਗਿਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਨ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਇਆ।
ਅਰ੍ਣਵੇ ਕਿਂ ਪੁਰਾ ਚਂਦ੍ਰੋ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਃ ਕੇਨ ਸੁਵ੍ਰਤ ੧੧.
ਹੇ ਨੇਕ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੌਣ ਨੇ ਤੇ ਕਿਉਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਸੀ?
ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸਮਾਸੇਨ ਆਦੌ ਕਥਯ ਮੇ ਪ੍ਰਭੋ ੧੧.
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਾਕਿਆ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਦੱਸੋ।
ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੂਤੋ ਵਾਕ੍ਯਮੁਪਾਦਦੇ॥ ੧੧.
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਚਂਦ੍ਰ ਆਪੋਮਯੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਅਤ੍ਰਿਪੁਤ੍ਰੋ ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਃ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯਾਂਸ਼ਾਦ੍ਧਿ ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਵਿष੍ਣੋਰਂਸ਼ਾਤ੍ਤੁ ਦਤ੍ਤਕਃ॥ ੧੧.
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਅਤ੍ਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਹੈ ਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਖਾਸਲਤਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਦੁਰਵਾਸਾ ਰੁਦਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਤੇ ਦੱਤਕਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਬ੍ਧਿਂ ਮਥ੍ਯਮਾਨਂ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਂਦ੍ਰੋ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਃ ੧੧.
ਜਦੋਂ ਦੂਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉੱਭਰ ਆਇਆ।
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ਼੍ਚੋਭਯਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਤਾਂ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ੧੧.
ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਅੰਦਰ ਆ ਗਿਆ, ਜਦ ਸਾਰੇ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਕਾਂਤਿਂ ਤ੍ਵਰਿਤੋऽਥ ਚਂਦ੍ਰੋ ਨੀਰਾਜਿਤੋ ਦੇਵਗਣੈਸ੍ਤਦਾਨੀਮ੍ ੧੧.
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫੌਰਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਨਮਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਸੁਰਾਸੁਰਦਾਨਵਾਃ ੧੧.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ, ਚਾਹੇ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਜਾਂ ਦਾਨਵ ਸਨ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਗਰ੍ਗੇਣੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤਦਾ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਬਲਮਦ੍ਯ ਵੈ ੧੧.
ਫਿਰ ਗਰਗ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅੱਜ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਚਂਦ੍ਰਂ ਮੁਰੁਃ ਸਮਾਯਾਤੋ ਬੁਧਸ਼੍ਚੈਵ ਸਮਾਗਤਃ ੧੧.
ਮੁਰੂ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਤੇ ਬੁਧ ਵੀ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚਂਦ੍ਰਬਲਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਭਵਤਾਂ ਕਾਰ੍ਯਸਿਦ੍ਧਯੇ ੧੧.
ਇਸ ਲਈ, ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਦੀ ਵਧੀਆ ਤਾਕਤ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮ ਸਿਰੇ ਲਾਉਣ ਲਈ ਹੈ।
ਏਵਮਾਸ਼੍ਵਾਸਿਤਾ ਦੇਵਾ ਗਰ੍ਗੇਣੈਵ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ੧੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਗਰਗ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਬਲਮਾਪਨ੍ਨਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਦृਢਵ੍ਰਤਾਃ ੧੧.
ਉਹ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਪੱਕੇ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਣੀ ਤਾਕਤ ਮਿਲ ਗਈ।
ਨਿਰ੍ਮਥ੍ਯਮਾਨਾਦੁਦਧੇਰ੍ਗਰ੍ਜਮਾਨਾਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ੧੧.
ਜਦ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ,
ਤੁष੍ਟਾ ਕਪਿਲਵਰ੍ਣਾਂ ਸਾ ਊਧੋਭਾਰੇਣ ਭੂਯਸਾ ੧੧.
ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ, ਕਪਿਲਾ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਸੀ ਤੇ ਉਸਦੇ ਵੱਡੇ ਥਣ ਹੋ ਗਏ।
ਕਾਮਧੇਨੁਂ ਸਮਾਯਾਂਤੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਰਾਸੁਰਾਃ ੧੧.
ਜਦ ਕਾਮਧੇਨੂ ਆਉਂਦੀ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਉਸਨੂੰ ਤੱਕਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਤਦਾ ਤੂਰ੍ਯਾਣ੍ਯਨੇਕਾਨਿ ਨੇਦੁਰ੍ਵਾਦ੍ਯਾਨ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ ੧੧.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਜੇ ਤੇ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਤਾਸੁ ਨੀਲਾਸ਼੍ਚ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚ ਕਪਿਲਾਸ਼੍ਚ ਕਪਿਂਜਲਾਃ ਆਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਤਦਾ ਗੋਭਿਃ ਸੁਰਭਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਦृਸ਼੍ਯਤ॥ ੧੧.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨੀਲੇ, ਕਾਲੇ, ਕਪਿਲਾ ਤੇ ਕਪਿੰਜਲ ਗਾਂਵਾਂ ਸਨ; ਸੁਰਭੀ ਉਹਨਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਅਸੁਰਾਸੁਰਸਂਵੀਤਾਂ ਕਾਮਧੇਨੁਂ ਯਯਾਚਿਰੇ ੧੧.
ਅਸੁਰ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕਾਮਧੇਨੁ ਗਾਂ ਮੰਗੀ।
ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਨਾਨਾਗੋਤ੍ਰੇਭ੍ਯ ਏਵ ਚ ੧੧.
ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੰਸ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਕੋਲੋਂ ਵੀ।