ਮਧ੍ਯਮਂ ਤੁ ਮੁਖਂ ਗੌਰਂ ਚਤੁਰ੍ਦਨ੍ਤਂ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਮ੍ ੧੧.
ਮੱਧਲੇ ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਰੰਗ ਗੋਰਾ ਹੈ, ਚਾਰ ਦੰਦ ਹਨ ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ।
ਤਥਾਨ੍ਯਤ੍ਪੀਤਵਰ੍ਣਂ ਚ ਨੀਲਂ ਚ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ੧੧.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਚਿਹਰਾ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਨੀਲਾ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਚੰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ।
ਤਥਾ ਦਸ਼ਭੁਜੇष੍ਵੇਵ ਹ੍ਯਾਯੁਧਾਨਿ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਵਃ ੧੧.
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੱਸਾਂ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਹਥਿਆਰ ਹਨ।
ਅਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾਂ ਲਾਂਗਲਂ ਚ ਮੁਸਲਂ ਵਰਦਂ ਤਥਾ ੧੧.
ਉਹ ਹਨ: ਅੱਖ ਮਾਲਾ, ਹਲ, ਮੁਸਲ ਅਤੇ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੱਥ।
ਲਂਬੋਦਰ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਂ ਨਿਵੀਤਂ ਮੇਖਲਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ ੧੧.
ਉਹ ਲੰਬੋਦਰ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਅੱਖ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ, ਜਨੇਊ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਮਰ ਵਿੱਚ ਮੇਖਲਾ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਨਂ ਚ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਰਾਜਸਂ ਹਿ ਨृਣਾਮਿਵ ੧੧.
ਜੋ ਧਿਆਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਤਵਿਕ ਜਾਣੋ; ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਸੀ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਂ ਤ੍ਰਿਨਯਨਮੇਕਦਂਤਂ ਮਹੋਦਰਮ੍ ੧੧.
ਉਹ ਚਾਰ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਇੱਕ ਦੰਦ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੇਟ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਨੀਲਂ ਚ ਤਾਮਸਂ ਧ੍ਯਾਨਮੇਵਂ ਤ੍ਰਿਵਿਧਮੁਚ੍ਯਤੇ ੧੧.
ਨੀਲਾ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਧਿਆਨ ਤਾਮਸੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਕਵਿਂਸ਼ਤਿਦੂਰ੍ਵਾਭਿਰ੍ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍ ੧੧.
ਇੱਕੀ ਦੂਬ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ, ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੋ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਅਰਪਿਤ ਕਰੋ।
ਤਥੈਵ ਨਾਮਭਿਰ੍ਦੇਯਾ ਏਕਵਿਂਸ਼ਤਿਮੋਦਕਾਃ ੧੧.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕੀ ਮੋਦਕ ਵੀ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਚੜ੍ਹਾਓ।
ਗਣਾਧਿਪ ਨਮਸ੍ਤੇਸ੍ਤੁ ਉਮਾਪੁਤ੍ਰਾਘਨਾਸ਼ਨ ੧੧.
ਹੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ! ਹੇ ਉਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ!
ਏਕਦਂਤੇਭਵਕ੍ਤ੍ਰੇਤਿ ਤਥਾ ਮੂषਕਵਾਹਨ ੧੧.
ਇੱਕ ਦੰਦ ਵਾਲਾ, ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਚਿਹਰਾ ਅਤੇ ਚੂਹਾ ਸਵਾਰੀ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸੱਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਰਾਨ੍ਸਦ੍ਯਃ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਚ ਸਾਦਰਮ੍ ੧੧.
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਫੌਰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ।
ਤਿਰੋਧਾਨ ਗਤਃ ਸਦ੍ਯਃ ਸ਼ਂਭੁਃ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨਃ ੧੧.
ਫਿਰ ਉਹ ਪਰਮ ਚਮਕਦਾਰ ਸ਼ੰਭੂ ਤੁਰੰਤ ਅੱਖੋਂ ਓਝਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਿਧਿਵਦ੍ਗਣਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਚ੍ਚਨੇ ਰਤਾਃ ੧੧.
ਫਿਰ, ਵਿੱਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਏ।
ਸਂਤੁष੍ਟੋ ਹਿ ਗਣਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਰਦੋऽਭਵਤ੍ ੧੧.
ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਣ ਗਏ।
ਤਮੋਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਹ੍ਯਸੁਰਾ ਨਾਭ੍ਯਪੂਜਯਨ੍ ੧੧.
ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਅਸੁਰ ਤਾਮਸੀ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਂਕਰਿਂ ਤੇ ਪੁਨਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਰ੍ਣਵਂ ਯਯੁਃ ੧੧.
ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਮਂਥਾਨਂ ਮਂਦਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜੁਂ ਕृਤ੍ਵਾਥ ਵਾਸੁਕਿਮ੍ ੧੧.
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਮਥਾਣਾ ਅਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਬਣਾਇਆ।
ਮਥ੍ਯਮਾਨੇ ਤਦਾਬ੍ਧੌ ਚ ਨਿਰ੍ਗਤਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰ ਅਗ੍ਰਤਃ ੧੧.
ਜਦੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਿਆ ਗਿਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਨ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਇਆ।
ਅਰ੍ਣਵੇ ਕਿਂ ਪੁਰਾ ਚਂਦ੍ਰੋ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਃ ਕੇਨ ਸੁਵ੍ਰਤ ੧੧.
ਹੇ ਨੇਕ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੌਣ ਨੇ ਤੇ ਕਿਉਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਸੀ?
ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸਮਾਸੇਨ ਆਦੌ ਕਥਯ ਮੇ ਪ੍ਰਭੋ ੧੧.
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਾਕਿਆ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਦੱਸੋ।
ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੂਤੋ ਵਾਕ੍ਯਮੁਪਾਦਦੇ॥ ੧੧.
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਚਂਦ੍ਰ ਆਪੋਮਯੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਅਤ੍ਰਿਪੁਤ੍ਰੋ ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਃ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯਾਂਸ਼ਾਦ੍ਧਿ ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਵਿष੍ਣੋਰਂਸ਼ਾਤ੍ਤੁ ਦਤ੍ਤਕਃ॥ ੧੧.
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਅਤ੍ਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਹੈ ਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਖਾਸਲਤਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਦੁਰਵਾਸਾ ਰੁਦਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਤੇ ਦੱਤਕਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਬ੍ਧਿਂ ਮਥ੍ਯਮਾਨਂ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਂਦ੍ਰੋ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਃ ੧੧.
ਜਦੋਂ ਦੂਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉੱਭਰ ਆਇਆ।
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ਼੍ਚੋਭਯਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਤਾਂ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ੧੧.
ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਅੰਦਰ ਆ ਗਿਆ, ਜਦ ਸਾਰੇ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਕਾਂਤਿਂ ਤ੍ਵਰਿਤੋऽਥ ਚਂਦ੍ਰੋ ਨੀਰਾਜਿਤੋ ਦੇਵਗਣੈਸ੍ਤਦਾਨੀਮ੍ ੧੧.
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫੌਰਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਨਮਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਸੁਰਾਸੁਰਦਾਨਵਾਃ ੧੧.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ, ਚਾਹੇ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਜਾਂ ਦਾਨਵ ਸਨ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਗਰ੍ਗੇਣੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤਦਾ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਬਲਮਦ੍ਯ ਵੈ ੧੧.
ਫਿਰ ਗਰਗ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅੱਜ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਚਂਦ੍ਰਂ ਮੁਰੁਃ ਸਮਾਯਾਤੋ ਬੁਧਸ਼੍ਚੈਵ ਸਮਾਗਤਃ ੧੧.
ਮੁਰੂ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਤੇ ਬੁਧ ਵੀ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।