ਵਿਮੁਞ੍ਚਤਾਤਿਥਿਂ ਸ਼੍ਰਾਂਤਂ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਭੁੱਖ ਤੇ ਤਰੱਸ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੋ।
ਸੀਮਾਸ਼ਲਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ਵੀਰਾਂਸ੍ਤਾਨਾਦਿਸ਼੍ਯ ਬਲਾਧਿਕਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਹੱਦ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਤਪਤ੍ਯਾਂ ਤਨ੍ਵਂਗ੍ਯਾਂ ਨ ਤਾਪਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦਪ੍ਯਭੂਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਪਤਲੀ ਦੇਹ ਵਾਲੀ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਵਿਰੋਧੀਨਿ ਚ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਮੁਮੁਚੁਃ ਪੂਰ੍ਵਮਤ੍ਸਰਮ੍
ਵੈਰੀ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਛੱਡ ਦਿਤੀ।
ਯੋਜਨਦ੍ਵਯਪਰ੍ਯਂਤਂ ਸੀਮਾਸ਼ੈਲੇषੁ ਸਂਸ੍ਥਿਤੈਃ 1.3.1.10.
ਦੋ ਯੋਜਨ ਤੱਕ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਹੱਦ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਸਨ—
ਨੋਦਭੂਤ੍ਕਸ਼੍ਚਨ ਤ੍ਰਾਸੋ ਨ ਚ ਦृष੍ਟੋ ਭਯੋਦਯਃ
ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਡਰ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੇਖਿਆ।
ਕृਤਾਰ੍ਥਾ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਂਤੋ ਨਗਾਤ੍ਮਜਾਮ੍
ਸਾਰੇ ਸਿਧ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਸਾ ਚ ਗੌਰੀ ਤਪੋ ਘੋਰਂ ਕੁਰ੍ਵਤੀ ਚ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍
ਤੇ ਗੌਰੀ ਦਿਨ ਰਾਤ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਮਹਿषਸ਼੍ਚ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਮृਗਯਾਂ ਕਰ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਮਹਿਸ਼, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਿਆ।
ਦੈਤ੍ਯਸੈਨ੍ਯਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋ ਮृਗਯੂਥਾਨ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ
ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਈ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਧਨ੍ਵਿਭਿਰ੍ਬਲਿਭਿਰ੍ਵੀਰੈਰ੍ਮृਗਾਃ ਕੇਚਿਦਨੁਦ੍ਰੁਤਾਃ
ਕੁਝ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਵਾਲੇ ਬਲਵਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਭਜਾਇਆ।
ਅਨੁਵ੍ਰਜਨ੍ਤੋ ਦਿਤਿਜਾ ਮृਗਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਹਂਤੁਮੁਦ੍ਯਤਾਃ
ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਹ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਨੀਤ ਨਾਲ।
ਕਿਮਤ੍ਰੇਤਿ ਤਦਾ ਪृष੍ਟਾ ਬਟੁਕਾ ਦੁष੍ਟਦਾਨਵੈਃ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਦੁਸ਼ਟ ਦਾਨਵ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ?',
ਨ ਕੇਨਚਿਤ੍ਪ੍ਰਵੇष੍ਟਵ੍ਯਂ ਬਲਿਨਾ ਮੁਨਿਸੇਵਿਤਮ੍
ਇਥੇ ਕੋਈ ਵੀ, ਚਾਹੇ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋਵੇ, ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ—ਇਹ ਥਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਤੇषਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬਲਿਨੋ ਦੁष੍ਟਦਾਨਵਾਃ 1.3.1.10.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਦਾਨਵ ਬੜੇ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਮੰਦੇ ਸਨ,
ਮਾਯਯਾ ਪਕ੍ਸ਼ਿਰੂਪਾਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਮਾਦਰਾਤ੍
ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ।
ਸਾ ਪੁਨਰ੍ਲ੍ਲਸਿਤਾਰਣ੍ਯੇ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਕੁਸੁਮਾਨ੍ਵਿਤੇ
ਉਹ ਫਿਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ।
ਰੂਪਲਾਵਣ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਯਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਤਪਸਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀਅਤ ਤੇ ਰੂਪ ਉਸ ਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸ ਸ੍ਮਰਾਰ੍ਤੋ ਵृਦ੍ਧਰੂਪਃ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਸ਼੍ਰਮਂ ਤਦਾ
ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਬੁੱਢੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਵृਦ੍ਧੋऽਪृਚ੍ਛਤ੍ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਤੁ ਤਪੋऽਸ੍ਯਾ ਇਤਿ ਤਾਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਬੁੱਢਾ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, 'ਤੂੰ ਇਹ ਤਪ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੀ ਏ?' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਪਰਂ ਸ ਬਲਵਾਨ੍ਕਾਂਤੋ ਨ ਕਦਾਪਿ ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਮਿਹਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਅਪੂਰ੍ਵਪ੍ਰਭੁਣਾ ਤੇਨ ਨਵੋਪਕਰਣਂ ਮਹਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਹੋਈ ਹਕੂਮਤ ਨਾਲ ਨਵਾਂ ਤੇ ਵੱਡਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੜ੍ਹਾਇਆ।
ਭਾਜਨਰਪਿ ਸਾਦ੍ਯਸ੍ਕੈਰ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਃ ਪਕ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਲਿਭਿਃ
ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਅਨਾਜ ਤੇ ਪੱਕੇ ਚਾਵਲ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਅਪੂਰ੍ਵਦृष੍ਟਵਿਭਵੈਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਦੁਪਕਾਰਣਮ੍
ਜਿਹੜੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਤਿ ਤਾਸਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਸਨ੍ਮਹਿषੋऽਭ੍ਯਧਾਤ੍ ਮਦੀਯਾ ਸਕਲਾਂ ਭੂਤਿਂ ਸ਼ृਣੁ ਬਾਲੇ ਤਪਸ੍ਵਿਨਿ ।। 1.3.1.10.
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਿਸ਼ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਬੱਚੀਏ, ਤਪਸਵਿਨੀਏ, ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਸੁਣ।'
ਮਹਿषੋऽਹਂ ਮਹਾਵੀਰੋ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸੁਰਵਂਦਿਤਃ
ਮੈਂ ਮਹਿਸ਼ ਹਾਂ, ਵੱਡਾ ਵੀਰ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜਿਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਸਲਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਨਨ੍ਯਵੀਰਸਦ੍ਭਾਵੋ ਮਯ੍ਯੇਵ ਭੁਜਸ਼ੁष੍ਮਣਾ
ਅਜਿਹਾ ਵੀਰਪਨ ਮੇਰੇ ਹੀ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
ਭਜ ਮਾਂ ਤਵ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾਰਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਤਪਸਃ ਫਲਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਮੰਨ ਲੈ, ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਤਪ ਦਾ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸृਜਾਮਿ ਤਪਸਾ ਚਾਹਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਮਾਦਿਤਃ
ਮੈਂ ਤਪ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਨਵਭਿਰ੍ਨਿਧਿਭਿਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੈਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥੈਰ੍ਨਿਤ੍ਯਦਾ ਮਮ
ਨੌ ਖਜਾਨੇ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।