ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਬ੍ਧੇਰ੍ਮਥ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਪਰ੍ਵਤੋ ਹਿ ਰਸਾਤਲਮ੍ ਉਦ੍ਧृਤਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਤਦਦ੍ਭੁਤਮਿਵਾਭਵਤ੍॥ ੯.
ਜਦੋਂ ਦੂਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰਬਤ ਰਸਾਤਲ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਮੁੜ ਉੱਪਰ ਆ ਗਿਆ—ਇਹ ਸਭ ਨੂੰ ਅਜੀਬ ਲੱਗਾ।
ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਮਾਣਸ੍ਤਤਃ ਸ਼ੈਲੋ ਨੋਦਿਤਃ ਸੁਰਦਾਨਵੈਃ ੯.
ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਉਹ ਡੁੱਬਿਆ ਨਹੀਂ।
ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਤਦਾ ਵਿष੍ਣੁਰਾਧਾਰੋ ਮਂਦਰਸ੍ਯ ਚ ੯.
ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਮੰਦਰ ਪਰਬਤ ਦਾ ਆਸਰਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਸੁਰਾਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਮਂਥੁਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਸਾਗਰਮ੍ ੯.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਿਆ।
ਪृष੍ਠਕਂਠੋਰੁਜਾਨ੍ਵਂਤਃ ਕਮਠਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ਉਭਯੋਰ੍ਘਰ੍षਣਾਦੇਵ ਵਡਵਾਗ੍ਨਿਃ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਃ॥ ੯.
ਉਸ ਮਹਾਨ ਕਛੂਏ ਦੀ ਪਿੱਠ, ਗਲ, ران ਅਤੇ ਗੋਡਿਆਂ ਦੀ ਘਸਾਈ ਨਾਲ ਅੱਗ ਉੱਠੀ।
ਹਲਾਹਲਂ ਚ ਸਂਜਾਤਂ ਤਦॄष੍ਟ੍ਵਾ ਨਾਰਦੇਨ ਹਿ ੯.
ਹਲਾਹਲ ਜ਼ਹਿਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਾਰਦ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
ਨ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਥਨਂ ਚਾਬ੍ਧੇਰ੍ਭਵਦ੍ਭਿਰਧੁਨਾऽਖਿਲੈਃ ਤਦ੍ਵਿਸ੍ਮृਤਿਂ ਚ ਵੋਯਾਤਂ ਵੀਰਭਦ੍ਰੇਣ ਯਤ੍ਕृਤਮ੍॥ ੯.
ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਣਾ ਛੱਡ ਦੋ; ਵਿਰਭਦਰ ਦੀ ਕੀਤੀ ਕਾਰਵਾਈ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਭੁੱਲ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਿਵਃ ਸ੍ਮਰ੍ਯਤਾਂ ਚਾਸ਼ੁ ਦੇਵਾਃ ਪਰਃ ਪਰਾਣਾਮਪਿ ਵਾ ਪਰਸ਼੍ਚ ੯.
ਇਸ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਛੇਤੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ।
ਤੇ ਮਥ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਰ੍ਥਸਾਧਕਾਃ ੯.
ਉਹ ਦੇਵਤੇ, ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਥਣ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਉਪਦੇਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਬਹੁਭਿਰ੍ਨੋਪਦੇਸ਼੍ਯਾਃ ਕਦਾਚਨ ੯.
ਕਈ ਉਪਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਲੇ ਰੋਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇ।
ਕੇਵਲੋਦ੍ਯਮਸਂਵੀਤਾ ਮਮਂਥੁਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਸਾਗਰਮ੍ ੯.
ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਜੋਸ਼ ਵਿਚ ਲਿਪਟੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਦੇ ਰਹੇ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਦਹਨੇ ਪ੍ਰੌਢਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਹਂਤੁਂ ਦਿਵੌਕਸਃ ਗ੍ਰਸਿਤੁਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਕਾਲਕੂਟਂ ਸਮਭ੍ਯਯਾਤ੍॥ ੯.
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲੀ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਵਿਚ, ਕਾਲਕੂਟਾ ਆਇਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬृਹਂਤਂ ਸ੍ਵਕਰਸ੍ਥਮੋਜਸਾ ਤਂ ਸਰ੍ਪਰਾਜਂ ਸਹ ਪਰ੍ਵਤੇਨ ੯.
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਪਰਬਤ ਸਮੇਤ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸਰਪ-ਰਾਜਾ ਦੇਖਿਆ।
ਤਥੈਵ ਸਰ੍ਵ ऋषਯੋ ਭृਗ੍ਵਾਦ੍ਯਾਃ ਸ਼ਤਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ ੯.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ, ਉਥੇ ਆ ਗਏ।
ਸਤ੍ਯਲੋਕਂ ਗਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭੁਗੁਣਾ ਨੋਦਿਤਾ ਭृਸ਼ਮ੍ ਦੇਵਾ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਸਂਦੇਹਃ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਵਦਾਮਿ ਵਃ॥ ੯.
ਸਾਰੇ ਸਤ੍ਯ ਲੋਕ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ; ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਦੇਵਤਿਆਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਭृਗੁਣੋਕ੍ਤਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਾਲਕੂਟਵਿषਾਰ੍ਦ੍ਦਿਤਾਃ ੯.
ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਕਹੇ ਹੋਏ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਾਲਕੂਟ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਏ।
ਤਦਾ ਜਾਜ੍ਵਲ੍ਯਮਾਨਂ ਵੈ ਕਾਲਕੂਟਂ ਪ੍ਰਭੋਜ੍ਜਵਲਮ੍ ਤੇषਾਂ ਸ਼ਪਿਤੁਮਾਰੇਭੇ ਨਾਰਦੇਨ ਨਿਵਾਰਿਤਃ॥ ੯.
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜਦੋਂ ਕਾਲਕੂਟ ਜ਼ਹਿਰ ਭੜਕ ਉਠਿਆ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਨਾਰਦ ਨੇ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਅਕਾਰ੍ਯਂ ਕਿਂ ਕृਤਂ ਦੇਵਾਃ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ੋਭੋਯਮੁਦ੍ਯਤਃ ੯.
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਕਿਹੜਾ ਗਲਤ ਕੰਮ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਉਲਝਣ ਪੈਦਾ ਹੋਈ?
ਤਤੋ ਦੇਵੈਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਵੇਦੋਪਨਿषਦੈਸ੍ਤਥਾ ੯.
ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਵੇਦ-ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ—
ਤਤਸ਼੍ਚਿਂਤਾਨ੍ਵਿਤਾ ਦੇਵਾ ਇਦਮੂਚੁਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ੯.
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਚ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਤਦਾ ਦੇਵਾਸ੍ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ੯.
ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯਸ਼੍ਚਰ੍षਿਗਣਾਸ਼੍ਚ ਤਦਾ ਪਰੇਸ਼ਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਪੁਰਾਣਪੁਰੁषਂ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੁਮੀਸ਼ਮ੍ ੯.
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਪੁਰਾਣਾ ਪੁਰਖ, ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
ਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਂ ਸੁਮਹਤ੍ਕਾਲਕੂਟਂ ਸਮਭ੍ਯਯਾਤ੍ ੯.
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਕਾਲਕੂਟ ਜ਼ਹਿਰ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਗਿਆ ਤੇ ਆ ਗਿਆ।
ਕਾਲਕੂਟਾਗ੍ਨਿਨਾ ਦਗ੍ਧੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਰ੍ਵਗੁਹਾਸ਼ਯਃ ੯.
ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਕਾਲਕੂਟ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਗਿਆ।
ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਚ ਸੁਨੀਲਂ ਚ ਸਰ੍ਵਲੋਕੈਃ ਸਮਾਵृਤਮ੍ ੯.
ਵੈਕੁੰਠ ਅਤੇ ਸੁਨੀਲ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ—
ਅष੍ਟਾਵਰਣਸਂਵੀਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਹ ੯.
ਅੱਠ ਪਰਤਾਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਾਲ—
ਨੋਭੂਮਿਰ੍ਨ ਜਲਂ ਚਾਗ੍ਨਿਰ੍ਨ ਵਾਯੁਰ੍ਨ ਨਭਸ੍ਤਦਾ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਕੋਪਾਤ੍ਸਂਜਾਤਂ ਤਦਾ ਭਸ੍ਮਾਕੁਲਂ ਜਗਤ੍॥ ੯.
ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਾ ਧਰਤੀ ਸੀ, ਨਾ ਪਾਣੀ, ਨਾ ਅੱਗ, ਨਾ ਹਵਾ, ਨਾ ਆਕਾਸ਼; ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਦੁਨੀਆ ਰਾਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਕਥਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍ ੧੦.
ਬ੍ਰਹਮਣ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ—ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ ਹਨ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਾਂਤਰਤਃ ਕਿਂ ਤੁ ਰੁਦ੍ਰਂ ਮਨ੍ਯਾਮਹੇ ਵਯਮ੍ ੧੦.
ਪਰ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਅਸੀਂ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ।
ਭਸ੍ਮੀਭੂਤਂ ਰੁਦ੍ਰਕੋਪਾਤ੍ਕਥਂ ਸृष੍ਟਿਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਾ ੧੦.
ਜਦ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਚਨਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ?