ਦੇਵਦੇਵੋ ਮਹਾਦੇਵੋ ਵਿष੍ਣੁਰੂਪੀ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ੮.
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਅਹਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਪੁਰੋਵਰ੍ਤੀ ਭਵਾਮ੍ਯਤਃ ਵੈਕੁਂਠਮਾਗਤਾ ਗੀਰ੍ਭਿਰ੍ਵਿष੍ਣੁਂ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਿਰੇ॥ ੮.
ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ, ਵੈਕੁੰਠ ਤੋਂ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਣ ਲਈ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਤੁਭ੍ਯਂ ਦੇਵਦੇਵ ਜਗਤ੍ਪਤੇ ੮.
ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਭਗਵਾਨ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ।
ਏਤਲ੍ਲਿਂਗਂ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿष੍ਣੋ ਧृਤਂ ਵੈ ਪਿਣ੍ਡਿਰੂਪਿਣਾ ੮.
ਇਹ ਲਿੰਗ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਤੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਤਥਾ ਕਮਠਰੂਪੇਣ ਧृਤੋ ਵੈ ਮਂਦਰਾਚਲਃ ੮.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਛੂਆ ਬਣ ਕੇ ਤੂੰ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ ਸੀ।
ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਰ੍ਦੈਤ੍ਯੋ ਹਤੋ ਨृਹਰਿਰੂਪਿਣਾ ੮.
ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਨਰਸਿੰਘ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।
ਭृਗੂਣਾਮਨ੍ਵਯੇ ਭੂਤ੍ਵਾ ਕृਤਵੀਰ੍ਯਾਤ੍ਮਜੋ ਹਤਃ ੮.
ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਤਵੀਰਿਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਰਾਵਮਸ੍ਯ ਭਯਾਦਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਰਾਤੁਂ ਭੂਯੋਰ੍ਹਸਿ ਤ੍ਵਰਮ੍॥ ੮.
ਰਾਵਣ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜਲਦੀ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸਂਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋ ਦੇਵੈਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ਭੂਤਭਾਵਨਃ ੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਭਗਵਾਨ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ,
ਹੇ ਦੇਵਾਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ੍ਤਾਵਸਦृਸ਼ਂ ਮਹਤ੍ ਅਵਤਾਰਾਨ੍ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੁ ਵਾਨਰੀਂ ਤਨੁਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ॥ ੮.
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣੋ ਜੋ ਸਮੇਂ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਹੈ: ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਅਵਤਾਰ ਲੈਣ।
ਅਹਂ ਹਿ ਮਾਨੁषੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਜ੍ਞਾਨੇਨ ਸਮਾਵृਤਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਸਹਾਯੋਸ੍ਮਿ ਭਵਤਾਂ ਕਾਰ੍ਯਸਿਦ੍ਧਯੇ॥ ੮.
ਮੈਂ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਕੇ, ਅਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦੀ ਮਦਦ ਲਵਾਂਗਾ।
ਜਨਕਸ੍ਯ ਗृਹੇ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾ ਜਨਿष੍ਯਤਿ ੮.
ਜਨਕ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਸਿੱਧਾ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ।
ਤਪਸਾ ਮਹਤਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਂ ਯਦੇਚ੍ਛਤਿ ੮.
ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਪस्या ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ—
ਏਵਂ ਸਂਭਾष੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਪਰਮਮਙ੍ਗਲਃ ੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ,
ਤਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਸ਼ਸਂਭੂਤੋ ਜਾਮ੍ਬਵਾਨ੍ਨृਕ੍ਸ਼ਕੁਞ੍ਜਰਃ ੮.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਾਮਬਵਾਨ, ਰੀਛਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ।
ਯੋ ਵੈ ਚੈਕਾਦਸ਼ੋ ਰੁਦ੍ਰੋ ਹਨੂਮਾਨ੍ਸ ਮਹਾਕਪਿਃ ੮.
ਹਨੂਮਾਨ, ਵੱਡਾ ਵਾਨਰ, ਉਹ ਗਿਆਰਵਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਹੈ।
ਮੈਂਦਾਦਯੋऽਥ ਕਪਯਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਾਃ ੮.
ਮੈਂਡ ਆਦਿ ਹੋਰ ਵਾਨਰ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਟੀ ਦੇ ਹਨ।
ਤਥੈਵ ਵਿष੍ਣੁਰੁਤ੍ਪਨ੍ਨਃ ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਾਨਂਦਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ ੮.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਜਨਮਿਆ।
ਸ਼ੇषੋਪਿ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿष੍ਣੋਸ਼੍ਚ ਤਪਸਾऽਵਾਤਰਦ੍ਭੁਵਿ॥ ੮.
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਨਮ ਲਿਆ।
ਦੋਰ੍ਦਣ੍ਡਾਵਪਿ ਵਿष੍ਣੋਸ਼੍ਚ ਅਵਤੀਰ੍ਣੌ ਪ੍ਰਤਾਪਿਨੌ ੮.
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈਆਂ, ਜੋ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਮਿਥਿਲਾਧਿਪਤੇਃ ਕਨ੍ਯਾ ਯਾ ਉਕ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਭਿਃ ਸੀਤਾ ਜਾਤਾ ਲਾਂਗਲਸ੍ਯ ਇਯਂ ਭੂਮਿਵਿਕਰ੍षਣਾਤ੍॥ ੮.
ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਸੀਤਾ, ਹਲ ਦੀ ਲਕੀਰ ਤੋਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੁੰਨ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸੀਤੇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਸਾਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼ਿਕੀ ਤਦਾ ੮.
ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸੀਤਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਉਹ ਗਿਆਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਚਾਰ ਵਾਂਗ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।
ਜਨਕਸ੍ਯ ਕੁਲੇ ਜਾਤਾ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ੮.
ਜਨਕ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ।
ਸਾ ਦਤ੍ਤਾ ਜਨਕੇਨੈਵ ਵਿष੍ਣਵੇ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ॥ ੮.
ਉਹ ਜਨਕ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ।
ਤਯਾਥ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਦੇਵਦੇਵੋ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ ੮.
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਗਿਆਨ ਸਮੇਤ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ—
ਰਾਵਣਂ ਜੇਤੁਕਾਮੋ ਵੈ ਰਾਮੋ ਰਾਜੀਵਲੋਚਨਃ ੮.
ਰਾਮ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ—
ਸ਼ੇषਾਵਤਾਰੋऽਪਿ ਮਹਾਂਸ੍ਤਪਃ ਪਰਮਦੁष੍ਕਰਮ੍ ੮.
ਸ਼ੇਸ਼ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਨੇ ਵੀ ਵੱਡਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਭਰਤਸ਼੍ਚੈਵ ਤੇਪਤੁਃ ਪਰਮਂ ਤਪਃ॥ ੮.
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਤੇ ਭਰਤ ਨੇ ਵੀ ਉੱਚਾ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਤਤੋऽਸੌ ਤਪਸਾ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਤੈਰ੍ਦੇਵਤਾਗਣੈਃ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਘਾਤਿਤਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੈਃ ਸ਼ਿਵਸਾਰੂਪ੍ਯਮਾਪ੍ਤਵਾਨ੍॥ ੮.
ਤਦ ਉਹ ਤਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਸਗਮਃ ਸ ਪੁਨਃ ਸਦ੍ਯੋ ਬਂਧੁਭਿਃ ਸਹ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ॥ ੮.
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਫਿਰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਪੱਕੀ ਨਿਯਤ ਵਾਲਾ।