ਤੇषਾਂ ਸਦਰ੍ਸ਼ਨੌਤ੍ਸੁਕ੍ਯਾਦਾਗਤੋ ਹਿ ਮਹਾਤਪਾਃ ੧.
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਗਤਂ ਤੇ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਮੁਨਯੋ ਦੀਰ੍ਘਸਤ੍ਰਿਣਃ ੧.
ਉਥੇ, ਲੰਮੇ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਲਿਆ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਘ੍ਯਪਾਦ੍ਯਂ ਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਮੁਨਯੋ ਵੀਤਕਲ੍ਮषਾਃ ੧.
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਅਰਘ ਤੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਸਨ।
ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਸ਼ੂਲਿਨਃ ੧.
ਹੇ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਸਾਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਧਾਰੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।
ਸਂਮਾਰ੍ਜਨੇ ਕਿਂ ਫਲਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਥਾ ਰਂਗਾਵਲੀषੁ ਚ ੧.
ਝਾੜੂ ਲਾਉਣ ਦਾ ਤੇ ਰੰਗ ਮੰਡਪ ਸਜਾਉਣ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
ਪ੍ਰਦਾਨੇ ਚ ਵਿਤਾਨਸ੍ਯ ਤਥਾ ਧਾਰਾਗृਹਸ੍ਯ ਚ ੧.
ਛੱਤੀਆਂ ਦੇਣ ਦਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੈ?
ਕਾਨਿਕਾਨਿ ਚ ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਕਥ੍ਯਤਾਂ ਸ਼ਿਵਪੂਜਨੇ ੧.
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਿਹੜੇ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਸ਼ਿਵਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਕਾਰਯਨ੍ਤ੍ਯਥ ਵਾ ਨਰਾਃ ੧.
ਜੋ ਕੁਝ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਅੱਗੇ ਕਰਦੇ ਜਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ—
ਸ਼ਿਵਾਖ੍ਯਾਨਪਰੋਲੋਕੇ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਨਾਨ੍ਯੋऽਸ੍ਤਿ ਵੈ ਮੁਨੇ॥ ੧.
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਸ੍ਤੇषਾਂ ਮੁਨੀਨਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ੧.
ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸਨ—
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਪੁਰਾਣੇषੁ ਗੀਯਤੇ ਵੈ ਪਰਃ ਸ਼ਿਵਃ ੧.
ਅਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਹੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵੇਤਿ ਦ੍ਵ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਂ ਨਾਮ ਵ੍ਯਾਹਰਿਇष੍ਯਂਤਿ ਯੇ ਜਨਾਃ ੧.
ਜੋ ਲੋਕ 'ਸ਼ਿਵ' ਇਹ ਦੋ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ—
ਉਦਾਰੋ ਹਿ ਮਹਾਦੇਵੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪਤਿਰਿਸ਼੍ਵਰਃ ੧.
ਮਹਾਂਦੇਵ ਜੀ ਬਹੁਤ ਦਿਆਲੂ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੇ ਸਰਤਾਜ ਹਨ।
ਤੇ ਧਨ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਯੇ ਭਜਂਤਿ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵਮ੍॥ ੧.
ਉਹ ਲੋਕ ਧੰਨ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਨਾ ਸਦਾਸ਼ਿਵਂ ਯੋਹਿ ਸਂਸਾਰਂ ਤਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ ੧.
ਜੋ ਕੋਈ ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਬਿਨਾ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ—
ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਹਿ ਗਰਂ ਯੇਨ ਦਕ੍ਸ਼ਯਜ੍ਞੋ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਃ ੧.
ਉਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ ਖਾ ਲਿਆ ਸੀ ਤੇ ਦੱਖ ਦਾ ਯਜਨ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਯਥਾ ਗਰਂ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਚ ਯਥਾ ਯਜ੍ਞੋ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਃ ੧.
ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ ਨਿਗਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਯਜਨ ਤੋੜਿਆ—
ਦਾਕ੍ਸ਼ਾਯਣੀ ਪੁਰਾ ਦਤ੍ਤਾ ਸ਼ਂਕਰਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ ੧.
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦਾਕਸ਼ਾਯਣੀ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਏਕਦਾ ਹਿ ਸ ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਵੈ ਨੈਮਿषਾਰਣ੍ਯਮਾਗਤਃ ੧.
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਉਹ ਦੱਖ ਨੈਮਿਸ਼ਾਰਣ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।
ਸ੍ਤੁਤਿਭਿਃ ਪ੍ਰਣਿਪਾਤੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਸਰ੍ਵੈਃ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ ਚਕਾਰਾਸ੍ਯ ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਵਚਨਬ੍ਰਵੀਤ੍॥ ੧.
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ, ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਦੱਖ ਨੇ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ।
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇ ਹਿ ਸੁਰਾਸੁਰਾ ਭृਸ਼ਂ ਨਮਂਤਿ ਮਾਂ ਵਿਪ੍ਰਵਰਾਃ ਸਮੁਤ੍ਸੁਕਾਃ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਵਾਸੀ ਨਿਰਪਤ੍ਰਪੋ ਹ੍ਯਯਂ ਕਥਂ ਪ੍ਰਣਾਮਂ ਨ ਕਰੋਤਿ ਮੇऽਧੁਨਾ॥ ੧.
ਹਰ ਥਾਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਉਤਸੁਕ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਝੁਕਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਇਹ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਾਸੀ, ਲਾਜ-ਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਨਮਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ?
ਪਾਖਂਡਿਨੋ ਦੁਰ੍ਜਨਾਃ ਪਾਪਸ਼ੀਲਾ ਵਿਪ੍ਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚੋਦ੍ਧਤਾ ਉਨ੍ਮਦਾਸ਼੍ਚ ੧.
ਪਾਖੰਡੀ, ਮੰਦੇ ਲੋਕ, ਪਾਪੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਹੰਕਾਰੀ ਤੇ ਪਾਗਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਮਹਾਤਪਾਸ੍ਤਦਾ ਰੁषਾਨ੍ਵਿਤੋ ਰੁਦ੍ਰਮਿਦਂ ਬਭਾषੇ॥ ੧.
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਅਜੇਹਾ ਬੋਲਿਆ:
ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਂਤ੍ਵਮੀ ਵਿਪ੍ਰਤਮਾ ਇਦਾਨੀਂ ਵਚੋ ਹਿ ਮੇ ਕਰ੍ਤੁਮਿਹਾਰ੍ਹਥੈਤਤ੍ ੧.
ਹੁਣ ਇਹ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣਣ; ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕੰਮ ਇੱਥੇ ਕਰਨਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ।
ਨਂਦੀ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼ੈਲਾਦੋ ਹਿ ਰੁषਾਨ੍ਵਿਤਃ ੧.
ਨੰਦੀ, ਸ਼ੈਲਾਦ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਯਜ੍ਞਬਾਹ੍ਯੋ ਹਿ ਮੇ ਸ੍ਵਾਮੀ ਮਹੇਸ਼ੋऽਯਂ ਕृਤਃ ਕਥਮ੍ ੧.
ਮੇਰੇ ਮਾਲਕ ਮਹੇਸ਼ ਨੂੰ ਯਜਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ?
ਯਜ੍ਞੋ ਦਾਨਂ ਤਪਸ਼੍ਚੈਵ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ੧.
ਯਜਨ, ਦਾਨ, ਤਪ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੀਰਥ—
ਵृਥਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਪਲ੍ਯਾਚ੍ਛਪ੍ਤੋऽਯਂ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੁਰ੍ਮਤੇ ਸ਼ਪ੍ਤੋऽਯਂ ਸ ਕਥਂ ਪਾਪ ਰੁਦ੍ਰੋऽਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਧਮ॥ ੧.
ਤੇਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਇਸ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਦੁਸ਼ਟ ਦੱਖ; ਇਹ ਰੁਦਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਹੈ, ਪਾਪੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ?
ਏਵਂ ਨਿਰ੍ਭਾਰ੍ਤ੍ਸਿਤਸ੍ਤੇਨ ਨਂਦਿਨਾ ਹਿ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੰਦੀ ਵਲੋਂ ਡਾਂਟਿਆ ਗਿਆ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੱਖ—
ਯੂਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਰੁਦ੍ਰਵਰਾ ਵੇਦਬਾਹ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵੈ ਭृਸ਼ਮ੍ ੧.
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਰੁਦਰ ਦੇ ਸੇਵਕ, ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ।