ਅਥ ਤੈਃ ਪ੍ਰਮਥੈਰ੍ਵਿष੍ਣੋਰਨੁਗਾ ਗਦਿਤਾ ਰਣੇ
ਫਿਰ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਉਹ ਪ੍ਰਮਥ ਗਣ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਲਏ, ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ—
ਤਤਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਰਥਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਵੇਕੈਕਂ ਰਣਮੂਰ੍ਧਨਿ
ਫਿਰ ਤਾਰਕਸ਼ ਦਾ ਰਥ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਹਰ ਇਕ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤੇ ਭਿਨ੍ਨਵਕ੍ਸ਼ਸਃ ਸਰ੍ਵੇ ਗਣਾ ਰੁਧਿਰਵਰ੍षਿਣਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੋ ਝੱਠ ਚੀਰ ਗਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਚੋਂ ਲਹੂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਰਂਤ ਇਵ ਮਾਤਂਗਾਃ ਸ੍ਰਵਂਤ ਇਵ ਪਰ੍ਵਤਾਃ
ਉਹ ਐਸੇ ਵਗ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਜਖਮੀ ਹਾਥੀ ਜਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਰਸ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਗਣਪੋऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵੈ ਕੁਂਠਨਾਯਕਮ੍
ਫਿਰ ਹੱਸ ਕੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਕੁੰਠਨਾਇਕ ਨੂੰ ਆਖਿਆ:
ਪਰਂ ਯੁਧ੍ਯਸਿ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰੈਰ੍ਦਾਨਵੇਂਦ੍ਰੈਰ੍ਨ ਪਾਰ੍षਦੈਃ
ਤੂੰ ਤਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਗਦਿਨਾऽਥ ਗਦਾ ਤੂਰ੍ਣਂ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰਗਿਰਿਰੇਣੁਕृਤ੍
ਫਿਰ ਗਦਾ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਸੁੱਟੀ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਲੱਗੀ।
ਤਦਂਗਸਂਗਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਿਦਦ੍ਰੇ ਸ਼ਤਧਾ ਤਯਾ
ਉਹ ਗਦਾ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲੱਗ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਗਈ।
ਜਘਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵੋਪਿ ਤਰਸਾऽਜ੍ਞਾਤਵੇਦਨਮ੍ 4.2.89.
ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਵੀ, ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
ਆਤਾਡ੍ਯ ਸਵ੍ਯਦੋਰ੍ਦਂਡੇ ਗਦਾਂ ਭੂਮਾਵਪਾਤਯਤ੍
ਖੱਬੇ ਬਾਂਹ ਉੱਤੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਗਦਾ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
ਸ ਚ ਚਕ੍ਰਂ ਸਮਾਗਚ੍ਛਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਸ੍ਮਾਰ ਸ਼ਂਕਰਮ੍ ਕਂਠਮਾਸਾਦ੍ਯਵੀਰਸ੍ਯ ਸਮ੍ਯਗ੍ਜਾਤਂ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਫਿਰ, ਚਕਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ; ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕਰ ਸੂਰੇ ਦੀ ਗਰਦਨ ਉੱਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤੇਨ ਚਕ੍ਰੇਣ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਨਿਤਰਾਂ ਸ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਸ ਚਕਰ ਨਾਲ, ਗਣਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤਤਃ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਤ੍ਕਂਠਾਭਰਣਂ ਹਰਿਃ
ਫਿਰ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਦਾ ਗਹਿਣਾ ਬਣਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਰੀ—
ਸਨਂਦਕਂ ਕਰਂ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰੋਦ੍ਯਤਂ ਮਧੁਵਿਦ੍ਵਿषਃ
—ਮਧੁ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸਨੰਦਕ ਅਸਤ੍ਰ ਚੁੱਕਿਆ।
ਅਭ੍ਯਧਾਵਚ੍ਚ ਵੇਗੇਨ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸ਼ੂਲਮੁਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍
ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ, ਚਮਕਦਾ ਸ਼ੂਲ ਫੜ ਲਿਆ।
ਵਾਰਿਤੋ ਗਣਰਾਜਃ ਸ ਮਾ ਕਾਰ੍षੀਃ ਸਾਹਸਂ ਤ੍ਵਿਤਿ
ਗਣਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਗਿਆ: 'ਇਹ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਨਾ ਕਰ।'
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਂ ਵਿਨਦ੍ਯੋਚ੍ਚੈਰ੍ਧਿਕ੍ਤ੍ਵਾਮੀਸ਼੍ਵਰਨਿਂਦਕਮ੍ ਸ ਕਥਂ ਸੇਸ਼੍ਵਰਂ ਕਰ੍ਮ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਤਾਂਦਧਤ੍
ਉਹ ਦੱਖ ਨੂੰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਖਿਆ, 'ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ! ਜਿਹੜਾ ਦੱਖ ਨਾਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਚਤੁਰਾਈ ਦੱਸ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?'
ਯੇਨਾਸ੍ਯੇਨ ਪਵਿਤ੍ਰੇਣ ਭਵਤਾ ਨਿਂਦਿਤਃ ਸ਼ਿਵਃ
ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਤੂੰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਹਰਪਾਰੁष੍ਯਭਾषਿਣਃ ।। 4.2.89.
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੱਖ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਰਾ ਵਲੋਂ ਤਿੱਖੇ ਬੋਲ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਦਿਤਿਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਮਿਲਿਤਾਨਾਂ ਮਹੋਤ੍ਸਵੇ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਮਹਾਂ ਉਤਸਵ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ।
ਵੇਣੀਦਂਡਾਸ਼੍ਚ ਕਾਸਾਂਚਿਤ੍ਤੇਨਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਮਹਾਰੁषਾ
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਲਠੀਆਂ ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਨਾਸਾਪੁਟਾਂਸ੍ਤਥਾਨ੍ਯਾਸਾਂ ਪਾਟਯਾਮਾਸ ਪਾਰ੍षਦਃ
ਉਹ ਸੇਵਕ ਨੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਦੀਆਂ ਨੱਕਾਂ ਦੇ ਛੇਤੇ ਵੀ ਫਾੜ ਦਿੱਤੇ।
ਯੇ ਯੇ ਨਿਨਿਂਦੁਰ੍ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਯੇ ਯੇ ਚ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵੁਸ੍ਤਦਾ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੁਣਿਆ,
ਕੇਚਿਦੁਲ੍ਲਂਬਿਤਾ ਯੂਪੇ ਪਾਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਦृਢਂ ਗਲੇ
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਸ ਕੇ ਗਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰੱਸੀ ਪਾ ਕੇ ਯਗ੍ਯ ਸਥੰਭ ਨਾਲ ਲਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਦ੍ਵਿਜਰਾਜਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਭृਗੁਮਾਰੀਚਿਮੁਖ੍ਯਕਾਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਧਰਮ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਤੇ ਮਰੀਚੀ ਆਦਿਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ,
ਏਤੇ ਜਾਮਾਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਧਿਯਃ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਦੱਖ ਦੇ ਜਾਮਾਤਰ ਸਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੱਤ ਮਾੜੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਤਾਨਿ ਕੁਂਡਾਨਿ ਤੇ ਯੂਪਾਸ੍ਤੇ ਸ੍ਤਂਭਾਃ ਸ ਚ ਮਂਡਪਃ
ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਕੁੰਡ, ਉਹ ਯਗ੍ਯ ਸਥੰਭ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਥੰਮ ਤੇ ਉਹ ਮੰਡਪ,
ਤੇ ਚ ਵੈ ਯਜ੍ਞਸਂਭਾਰਾਸ੍ਤੇ ਤੇ ਯਜ੍ਞਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਾਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਯਗ੍ਯ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਤੇ ਉਹ ਯਗ੍ਯ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ,
ਸ੍ਤੋਕੇਨੈਵ ਹਿ ਕਾਲੇਨ ਯਥਰ੍ਧਿਃ ਪਰਵਂਚਨਾਤ੍ 4.2.89.
ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਚਲਣ ਅਨੁਸਾਰ, ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਿਧੀਰਿਤਮਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਮਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ 4.2.89.
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਜੀ ਹੌਲੀ ਹੱਸ ਪਏ।