ਸ਼ੂਦ੍ਰੋਪਿ ਨ ਭਵੇਤ੍ਪ੍ਰਾਯੋ ਨਾਗਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਵਾਨ੍
ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਜਨੇਊ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਃ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਜ੍ਞਾਯੇਤ ਸ੍ਥਾਣੁਃ ਪ੍ਰਕृਤਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਿਰਫ਼ ਜੋ ਹਿਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਯੋषਾਪਿ ਨ ਭਵੇਦੇष ਯਤੋਸੌ ਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਲਾਨਨਃ
ਇਹ ਔਰਤ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਮੁਛ ਤੇ ਦਾਢੀ ਹੈ।
ਬਾਲੋਪਿ ਨ ਭਵਤ੍ਯੇष ਯਤੋऽਯਂ ਬਹੁਵਾਰ੍षਿਕਃ
ਇਹ ਬੱਚਾ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੈ।
ਅਤੋ ਯੁਵਤ੍ਵਂ ਸਂਭਾਵ੍ਯਂ ਨਾਤ੍ਰ ਨੂਨਂ ਚਿਰਂਤਨੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨੀ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇ; ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਨ੍ਸਂਹਰੇਤ੍ਪ੍ਰਾਂਤੇ ਤਥਾਪਿ ਚ ਨ ਪਾਤਕੀ
ਜੇਕਰ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤ 'ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਪਾਪੀ ਨਹੀਂ।
ਅਹੋ ਧਾਰ੍ष੍ਟ੍ਯਂ ਮਹਦ੍ਦृष੍ਟਂ ਜਟਿਲਸ੍ਯਾਦ੍ਯ ਚਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ 4.2.87.
ਅੱਜ ਜਟਾਧਾਰੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਹਿੰਮਤ ਤੇ ਅਜੀਬ ਚੀਜ਼ ਵੇਖੀ ਗਈ ਹੈ!
ਏਵਂਭੂਤਾ ਭਵਂਤ੍ਯੇਵ ਮਾਤਾਪਿਤृਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਜੋ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਇੰਝ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਚ੍ਛਂਦਚਾਰਿਣੋऽਨਾਥਾਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸ੍ਵਾਭਿਮਾਨਿਨਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨਮਤਾਵਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ, ਅਨਾਥ ਹਨ, ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜਾਮਾਤॄਣਾਂ ਸ੍ਵਭਾਵੋਯਂ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ੋ ਗਰ੍ਵਭਾਜਨਮ੍
ਜਾਮਾਤਿਆਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਇਹੀ ਹੈ; ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਮਾਣ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਜਰਾਜਃ ਸ ਗਰ੍ਵਿष੍ਠੋ ਰੋਹਿਣੀਪ੍ਰੇਮਨਿਰ੍ਭਰਃ
ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਣੀਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਰੋਹਣੀ ਲਈ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯਾਹਂ ਗਰ੍ਵਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਹਰਿष੍ਯਾਮ੍ਯੇਵ ਸ਼ੂਲਿਨਃ
ਮੈਂ ਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਮਾਣ ਜ਼ਰੂਰ ਖੋ ਲੈਵਾਂਗਾ।
ਤਥਾਸ੍ਯਾਹਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਮਾਨਹਾਨਿਂ ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਣ-ਹਾਨੀ ਕਰਾਂਗਾ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ੍ਵਭਵਨਂ ਦੇਵਾਨਾਜੁਹਾਵ ਸਵਾਸਵਾਨ੍
ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਭਵਂਤੁ ਯਜ੍ਞਸਂਭਾਰਾਨਾਨਯਂਤੁ ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਯਜਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਲਿਆਓ; ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਲਿਆਉਣ।
ਮਹਾਕ੍ਰਤੂਪਦ੍ਰष੍ਟਾਰਂ ਯਜ੍ਞਪੂਰੁषਮੇਵ ਚ
ਮਹਾ-ਯਜਨ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨ ਤੇ ਯਜਨ-ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਆਓ।
ਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤਤ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਚ ਮਹਾਧ੍ਵਰਃ 4.2.87.
ਫਿਰ ਦਕਸ਼ ਦਾ ਵੱਡਾ ਯਜਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਅਨੀਸ਼੍ਵਰਾਂਸ੍ਤਤੋ ਵੇਧਾ ਵ੍ਯਾਜਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਗृਹਂ ਯਯੌ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਝੂਠਾ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣਾ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਦਕ੍ਸ਼ਯਜ੍ਞੇ ਸਮਾਯਾਤਾਨ੍ਸਤੀਸ਼੍ਵਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਨ੍
ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ 'ਤੇ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਹਿ ਸ਼ੁਭੋਦਰ੍ਕਮਿਚ੍ਛਨ੍ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਚੇਤਿ ਵੈ ਦਧੀਚਿਰੁਵਾਚ
ਦਕਸ਼ ਲਈ ਚੰਗਾ ਨਤੀਜਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ:
ਨ ਚਾਸ੍ਤਿ ਤਵ ਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਂ ਕ੍ਵਾਪਿ ਕਸ੍ਯਾਪਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ, ਕਿਸੇ ਲਈ ਵੀ, ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਨ ਤਾਦृਙ੍ਨੇਦਸਿ ਪ੍ਰਾਯਃ ਕ੍ਵਾਪਿ ਜ੍ਞਾਤੋ ਮਹਾਮਤੇ
ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਸ਼੍ਚੇਤ੍ਤਦਾਕਾਰ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚੇਤ੍ਸਂਪਤ੍ਤਿ ਰੀਦृਸ਼ੀ
ਜੇ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਜੇ ਐਸਾ ਸੁਖ-ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੋਣ ਦਿਓ।
ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਮਂਤ੍ਰਾ ਵੈ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਯਜ੍ਞਪੁਮਾਨਸੌ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਵਯਂ ਚੈष ਭृਗੁਰ੍ਵੈ ਕਰ੍ਮਕਾਂਡਵਿਤ੍
ਸਾਰੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਸਿੱਧਾ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਯਜਨ ਦਾ ਰੂਪ ਵੀ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪ ਹੀ ਇੱਥੇ ਹੈ, ਤੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ।
ਅਯਂ ਪੂषਾ ਭਗਸ੍ਤ੍ਵੇष ਇਯਂ ਦੇਵੀ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਇੱਥੇ ਪੂਸ਼ਾ ਤੇ ਭਗਾ ਹਨ; ਇਹ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਚ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਸ਼ੁਭਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਦੇਵ੍ਯਾ ਚ ਸ਼ਤਰੂਪਯਾ
ਤੂੰ ਚੰਗੀ ਦীক্ষਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੌ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨਾਲ।
ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਹਿ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਧਰ੍ਮਕਾਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ 4.2.87.
ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦਾ ਕੰਮ ਖੁਦ ਹੀ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਕੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਤਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪਤ੍ਨੀਭਿਸ੍ਤਵ ਕਾਰ੍ਯਕृਤ੍
ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਤੇਰੀ ਸਤਾਈ ਵੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਰਾਜਸੂਯਸ੍ਯ ਦਤ੍ਤਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਦਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਮਿਤਾਭਿਸ਼੍ਚ ਭਾਰ੍ਯਾਭਿਸ੍ਤਵ ਕਾਰ੍ਯਕृਤ੍
ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਲਈ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਕੇ, ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੱਖਣਾ ਦਿੱਤੀ; ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਤੇਰੀ ਤੀਹ ਵੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਵਿਃ ਕਾਮਦੁਘਾ ਸੂਤੇ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਸਮਿਤ੍ਕੁਸ਼ਾਨ੍
ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਹਵਿ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਲਪ-ਵ੍ਰਖ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਲੱਕੜ ਤੇ ਕੁਸ਼ ਘਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।