ਜਲਜਂ ਤਰੁਜਂ ਪੁष੍ਪਂ ਕਕ੍ਸ਼ਜਂ ਚ ਲਤੋਦ੍ਭਵਮ੍
ਜਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਉੱਗਣ ਵਾਲੇ, ਫੁੱਲ, ਝਾੜੀਆਂ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਤੋਂ ਉੱਗਣ ਵਾਲੇ—
ਤੇषਾਂ ਪੁਰੋਗਤਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਹਂ ਜੇष੍ਯਾਮਿ ਵਿਦ੍ਵਿषਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਮੈਂ ਆਪ ਜਾਵਾਂਗਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਹਰਾਵਾਂਗਾ।
ਤਤ੍ਤਤ੍ਸਮਰ੍ਦ੍ਧਿਤਂ ਰਮ੍ਯਂ ਸਂਭਵਂ ਦਦਤੇऽਤ੍ਰ ਮੇ
ਇਥੇ, ਇਹ ਹਰ ਇੱਕ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਵਧੀਆ ਉਤਪੱਤੀ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤਾ ਭृਸ਼ਂ ਪੂਰ੍ਣਾ ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। 1.3.1.8.
ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਇਤਿ ਸ਼ਂਭੁਮੁਖੋਤ੍ਥਿਤਂ ਵਚਃ ਸਮੁਪਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਵਿਧੂਤਕਲ੍ਮषਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਨੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਉਸਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ।
ਵਿਸ਼ੇषਾਚ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸ੍ਥਾਨੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਸੁਰਪੂਜਿਤੇ
ਮੈਂ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਥਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੁਰ੍ਲਭਾਨ੍ਯਲ੍ਪਪੁਣ੍ਯਾਨਾਂ ਕਾਮਦਾਨਿ ਸਦਾ ਭੁਵਿ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਘੱਟ ਪੁੰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਔਖੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ੋਣਾਦ੍ਰੀਸ਼ੋऽਰੁਣਾਦ੍ਰੀਸ਼ੋ ਦੇਵਾਧੀਸ਼ੋ ਜਨਪ੍ਰਿਯਃ
ਉਹ ਸੋਣਾਦ੍ਰੀ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਅਰੁਣਾਦ੍ਰੀ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਅਕ੍ਸ਼ਿਪੇਯਾਮृਤੇਸ਼ਾਨਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਭਾਵਪ੍ਰਦਾਯਕਃ
ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤਿਆਗਦੇ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਔਰਤ ਤੇ ਮਰਦ ਦੋਵੇਂ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਮੁਖਰਾਂਘ੍ਰਿਪਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਮृਡੋ ਮृਗਮਦੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਹ ਮਿੱਠੇ ਚਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਮਾਲਕ, ਮੰਗਲਮਈ, ਦਇਆਲੂ ਤੇ ਕਸਤੂਰੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ।
ਜ੍ਞਾਨਸਂਬਂਧਨਾਥਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੀਹਲਾਹਲਸੁਂਦਕਃ
ਉਹ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਲਾਹਲ ਵਿਸ਼ ਵਾਲੇ ਸੋਹਣੇ ਹਨ।
ਵ੍ਯਤ੍ਯਸ੍ਤਨृਤ੍ਯਦ੍ਧृਜਧृਕ੍ਸਕਾਂਤਿਰ੍ਨਟਨੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਹ ਉੱਚਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜ ਕੇ ਨੱਚਦੇ ਹਨ, ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਨਾਚ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ।
ਜਗਨ੍ਨਾਥੋ ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂਤਕਃ
ਉਹ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਹਨ।
ਬਾਲਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾਰੂਪੀ ਧਰ੍ਮਰਕ੍ਸ਼ੋ ਵृषਧ੍ਵਜਃ
ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਧੀਰਜ ਦੇ ਪੂਰੇ, ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬਲਦ ਵਾਲਾ ਝੰਡਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਸ੍ਮਰਾਂਤਕੋਂऽਧਕਰਿਪੁਃ ਸਿਦ੍ਧਰਾਜੋ ਦਿਗਂਬਰਃ 1.3.1.9.
ਉਹ ਕਾਮ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅੰਧਕ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਪਤਿਃ ਸ਼ਂਕਰਃ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰੋऽਨਘਃ
ਉਹ ਲੱਖਮੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਸ਼ੰਕਰ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹਨ।
ਅਰੁਣੋ ਬਹੁਰੂਪਸ਼੍ਚ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ੋऽਕ੍ਸ਼ਰਾਕृਤਿਃ
ਉਹ ਅਰੁਣ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਵਿਰੂਪਾਖ਼ਸ਼ ਤੇ ਅਟੱਲ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਸਚ੍ਚਿਦਾਨਂਦਰੂਪਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਜੀਵਧਾਰਕਃ
ਉਹ ਸਤ, ਚਿੱਤ ਤੇ ਆਨੰਦ ਰੂਪ ਹਨ, ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਦੋ ਮੁਕ੍ਤਿਦਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤਵਾਂਛਿਤਦਾਯਕਃ
ਉਹ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਸ਼ੂਲੀ ਪਸ਼ੁਪਤਿਃ ਸ਼ਂਭੁਃ ਸ੍ਵਯਂਭੁਰ੍ਗਿਰਿਸ਼ੋ ਮृਡਃ
ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸ਼ੰਭੂ, ਆਪੋਂ-ਆਪ ਉਪਜੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੇ ਦਇਆਲੂ ਹਨ।
ਅਨ੍ਯਾਨਿ ਦਿਵ੍ਯਨਾਮਾਨਿ ਪੁਰਾਣੋਕ੍ਤਾਨਿ ਸਂਸ੍ਮਰ
ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਹੋਰ ਦੇਵੀ ਨਾਮ ਆਏ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰ।
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਪ੍ਰਿਯੋ ਯਸ੍ਮਾਦਹਂ ਸ਼ੋਣਾਚਲਾਕृਤਿਃ ਅਵਿਮੁਂਚਨ੍ਨਿਹਾਵਾਸਂ ਕृਤਵਾਨਹਮਦ੍ਰਿਜੇ
ਮੈਨੂੰ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਆਕृति ਸੋਣਾ ਪਹਾੜ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਮੈਂ ਇਹ ਥਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਸ਼ੋਣਭੂਭृਤਃ
ਹੇ ਸੋਣਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਕੀ ਹੈ।
ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਕਥਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕੈਰ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਕਿਹੜੇ ਸਮੇਂ, ਕਿਵੇਂ ਤੇ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ, ਪਿਛਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਦੇਵਿ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਾਦਿਸ਼ਨ੍ਮੇ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। 1.3.1.9.
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸੁਣ, ਮੈਨੂੰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਜੋ ਮਹੱਤਵ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਮੈਂ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਪਰਿਤੋ ਮਾਂ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਰ੍ਤਂਤੇ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਹ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਮੇਰੇ ਚਾਰਿਆਂ ਪਾਸੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਯਾਨਿ ਕਾਨਿ ਚ ਪਾਪਾਨਿ ਜਨ੍ਮਾਂਤਰਕृਤਾਨਿ ਚ
ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਪਾਪ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਸਾਰੇ,
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਾਜਪੇਯਾਯੁਤਾਨਿ ਚ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਵਾਜਪੇਯ ਯਜਨਾਂ,
ਅਪਿ ਪ੍ਰਹੀਣਸ੍ਯ ਸਮਸ੍ਤਲਕ੍ਸ਼ਣੈਃ ਕ੍ਰਿਯਾਵਿਹੀਨਸ੍ਯ ਨਿਕृष੍ਟਜਨ੍ਮਨਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਤੇ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤਿ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ,
ਸਮਸ੍ਤ ਤੀਰ੍ਥਾਭਿਗਮੇषੁ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਮਸ੍ਤਯਜ੍ਞਾਗਮਧਰ੍ਮਜਾਤਮ੍
ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਜਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਯਜਨ ਕਰ ਕੇ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਜਿੰਨਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ,