ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਂਤ੍ਰਯਮਾਣੇ ਹਿ ਦ੍ਵਾਰੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇ
ਜਦ ਉਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਖੜਾ ਸੀ।
ਆਗਤ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯੋਵਾਚ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾऽऽਕੁਲਃ
ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਇਆ, ਤੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
ਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਿਨਮਿਦਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਇਹ ਹਦਾਇਤ, ਤੂੰ ਹੋਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਾ ਕਰੀਂ।
ਮੁਨਿਂ ਨਿਵੇਦਯਾਮਾਸ ਰਾਮਾਗ੍ਰੇ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਿਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ।
ਰਾਮੋऽਪਿ ਕਾਲਮਾਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਚ ਬਹਿਰ੍ਯਯੌ
ਰਾਮ ਨੇ ਸਮਾਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਭੇਜ ਕੇ, ਆਪ ਬਾਹਰ ਗਿਆ।
ਦੁਰ੍ਵਾਸਸਂ ਮੁਨਿਵਰਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ੍ਵਯਮਾਦਰਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੁਨੀਵਰ ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੂੰ ਆਪ ਆਦਰ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋऽਪਿ ਤਦਾ ਵੀਰਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਵਿਤਥਂ ਵਚਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਭੁੱਲ ਦੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾਥ ਚ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਧ੍ਯਾਨਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਜਲਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰਭੂਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸਹਸ੍ਰਫਣਮਣ੍ਡਿਤਃ ਸੁਰਲੋਕਾਤ੍ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਪਿ ਸਮਾਗਾਦਮਰੈਃ ਸਹ ।। 2.8.2.
ਫਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਫਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ, ਦੇਵ ਲੋਕ ਤੋਂ ਅਮਰਾਂ ਸਮੇਤ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸ਼ੇषਾਤ੍ਮਤਾਂ ਯਾਤਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਸਤ੍ਯਸਂਗਰਮ੍
ਫਿਰ, ਸੱਚ ਦੇ ਪੱਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋਤ੍ਤਿष੍ਠ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਤ੍ਵਮਾਰੋਹ ਸ੍ਵਪਦਂ ਸ੍ਵਕਮ੍
ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੁਰੰਤ ਉਠ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਚਲ।'
ਵੈष੍ਣਵਂ ਪਰਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਹਿ ਤ੍ਵਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਉੱਚਾ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।
ਸਹਸ੍ਰਧਾ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਂ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਰਫਣਮਣ੍ਡਲੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਜ਼ਾਰ ਫਣਿਆਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਛੇਦਿਆ—
ਫਣਸਾਹਸ੍ਰਮਣਿਭਿਰ੍ਦਗ੍ਧਾਃ ਸ਼ੇषਸ੍ਯ ਸੁਵ੍ਰਤ ਖ੍ਯਾਤਂ ਸਹਸ੍ਰਧਾਰੇਤਿ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਸ਼ੇਸ਼ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਮਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਫਣਿਆਂ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਸਾੜੀ ਗਈ; ਇਹ 'ਸਹਸਰਧਾਰਾ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਵੇਗੀ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਏਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਪ੍ਰਮਾਣਂ ਤੁ ਧਨੁषਾਂ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਵ੍ਰਜੇਨ੍ਨਰਃ
ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਾਪ ਪਚੀਸ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ; ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆਵੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤੋ ਨਰੋ ਧੀਮਾਞ੍ਛੇषਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਚਾਵ੍ਯਯਮ੍
ਇੱਥੇ, ਜੋ ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਤਸ੍ਮਾਦਤ੍ਰ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਵਿਧਿਪੁਰਃਸਰਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਇੱਥੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਣਂ ਚਾਨ੍ਨਂ ਚ ਵਾਸਾਂਸਿ ਦੇਯਾਨਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤੈਃ
ਸਰਧਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨਾ, ਅੰਨ ਤੇ ਕਪੜੇ ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਦੇਤਨ੍ਮਹਾਤੀਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਮ੍ 2.8.2.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮਹਾਂ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਪਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਯਾ ਤਿਥਿਃ ਪਞ੍ਚਮੀ ਭਵੇਤ੍
ਸ੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸੁਧ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਤਾਰੀਖ—
ਉਤ੍ਸਵੋ ਵਿਪੁਲਃ ਸਦ੍ਭਿਃ ਸ਼ੇषਪੂਜਾਪੁਰਃਸਰਮ੍
ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡਾ ਮੇਲਾ ਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਈ।
ਸਨ੍ਤੋष੍ਯ ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਾਗਪੂਜਾਪੁਰਸ੍ਸਰਮ੍
ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਵੈਸ਼ਾਖਮਾਸੇ ਯੇ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤ੍ਯਤ੍ਰ ਸਮਾਹਿਤਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਵੈਸਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਥੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਤਸ੍ਮਾਦਤ੍ਰ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਾਧਵੇ ਯਤ੍ਨਤੋ ਨਰੈਃ ਤੀਰ੍ਥੇ ਕृਤੇऽਤ੍ਰ ਮਨੁਜੈਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮਾਧਵ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਜਦ ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਚਾਹਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਵਿष੍ਣੁਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸਾਲਂਕਾਰਾਂ ਪਯਸ੍ਵਿਨੀਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਇਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੋਹਣੀ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਤਸ੍ਯ ਵਾਸੋ ਭਵੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕੇ ਸਨਾਤਨੇ
ਉਸ ਦਾ ਵਾਸ਼ ਸਦਾ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਅਬਾਦ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ।
ਅਤ੍ਰ ਪੂਜ੍ਯੌ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਨਰੈਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਇਥੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਨਾਰਾਯਣਪ੍ਰੀਤ੍ਯੈ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਪ੍ਰਾਤ੍ਯੈ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਲਕਸ਼ਮੀ-ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ।
ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯਪਿ ਚ ਸਂਗਤ੍ਯ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਂਤ੍ਯਤ੍ਰ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਵਗਾਹਸ੍ਯ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਫਲਂ ਮਹਤ੍ ।। 2.8.2.
ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਇਥੇ ਟਿਕ ਜਾਣਗੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਫਲ ਮਿਲਣਗੇ।
ਸ਼ੇषਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਭੂਭਾਰਹਰਣਕ੍ਸ਼ਮਮ੍
ਉਸ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।