ਪਰਦਾਰੇषੁਸਂਤੁष੍ਟਃ ਸ੍ਵਦਾਰੇषੁ ਪਰਾਙ੍ਮੁਖਃ
ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਸੀ, ਪਰ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬੇਪਰਵਾਹ।
ਹਾਰਿਣੌ ਸਰ੍ਵਪਾਪਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਵਾਂਛਿਤਦਾਯਿਨੌ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਹਰ ਚਾਹੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਸ੍ਵਪ੍ਰਜਾਸ੍ਵੇਕ ਉਦਿਤੋ ਧੂਮਕੇਤੁਰਿਵਾਪਰਃ
ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਖੁਦ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਦੂਜਾ ਧੂਮਕੇਤੂ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਸ ਕਦਾਚਿਨ੍ਮृਗਯੁਭਿਃ ਪਾਪਰ੍ਧਿ ਵ੍ਯਸਨਾਤੁਰਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਬੁਰਾਈ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਨਿਕਲਿਆ।
ਏਕਾਕੀ ਦੈਵਯੋਗੇਨ ਦੁਰ੍ਦਮਃ ਸੋऽਵਨੀਪਤਿਃ । ਧਨ੍ਵੀ ਤੁਰਂਗਮਾਰੁਢੋऽਵਿਸ਼ਦਾਨਂਦਕਾਨਨਮ੍
ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੁਰਦਮਾ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ, ਇਕੱਲਾ, ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਤੇ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਸ ਵਿਲੋਕ੍ਯਾਥ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪਾਦਪਾ ਨਵਕੇਸ਼ਿਨਃ 4.2.81.
ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਹਰ ਥਾਂ ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਵੇਖੇ।
ਸੁਗਂਧੇਨ ਸੁਸ਼ੀਤੇਨ ਸੁਮਦੇਨ ਸੁਵਾਯੁਨਾ
ਇੱਕ ਸੁਗੰਧ, ਠੰਡੀ ਹਵਾ, ਮਿੱਠੀ ਮਸਤ ਅਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀ ਪਵਨ ਨਾਲ,
ਕੇਵਲਂ ਮृਗਯਾ ਜਾਤਸ੍ਤਤ੍ਖੇਦੋ ਨ ਵ੍ਯਪਾਵ੍ਰਜਤ੍
ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਅਥਾਵਰੁਹ੍ਯ ਤੁਰਗਾਤ੍ਸ ਭੂਪਾਲੋਤਿਵਿਸ੍ਮਿਤਃ
ਫਿਰ, ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਧਨ੍ਯੋਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋਸ੍ਮਿ ਧਨ੍ਯੇ ਮੇਦ੍ਯ ਵਿਲੋਚਨੇ
ਮੈਂ ਧਨਿਆ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਧਨਿਆ!
ਪੁਨਰ੍ਨਿਨਿਂਦ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਧਰ੍ਮਪੀਠ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਉਹ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਂਤੂਦ੍ਵੇਗਕਰਂ ਮੂਢਂ ਪ੍ਰਜਾਪੀਡਨਪਂਡਿਤਮ੍
ਮੂਰਖ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰ—
ਅਦ੍ਯਯਾਵਨ੍ਮਮ ਗਤਂ ਵृਥਾਜਨ੍ਮਾਲ੍ਪਮੇਧਸ
ਅੱਜ ਤੱਕ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਜਿਸ ਕੋਲ ਘੱਟ ਸਮਝ ਹੈ।
ਏਵਂ ਬਹੁ ਵਿਨਿਂਦ੍ਯ ਸ੍ਵਂ ਨਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਵਿਭੁਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਤਤੋਮਾਤ੍ਯਾਨ੍ਸਮਾਹੂਯ ਕ੍ਰਮਾਯਾਤਾਂਸ਼੍ਚਿਰਂਤਨਾਨ੍ 4.2.81.
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਬੁਲਾਇਆ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਂਸ਼੍ਚਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਤੇਭ੍ਯੋ ਵृਤ੍ਤੀਃ ਪ੍ਰਦਾਯ ਚ
ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੋਟੀ ਦਿੱਤੀ।
ਪਰਿਦਂਡ੍ਯ ਚ ਦਂਡਾਰ੍ਹਾਨ੍ਸਾਧੂਂਸ਼੍ਚ ਪਰਿਤੋष੍ਯ ਚ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਯੋਗ ਸੀ, ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ, ਚੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਕੀਤਾ, ਤੇ
ਸਮਾਗਚ੍ਛਦਥੈਕਾਕੀ ਕਾਸ਼ੀਂ ਸ਼੍ਰੇਯੋਵਿਕਾਸਿਨੀਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਕਾਸੀ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਨੇਕੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮੇਸ਼ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਥਾਭੂਤਃ ਸ ਦੁਰ੍ਦਮਃ
ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਐਸਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ—ਜਿਸਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਔਖਾ ਸੀ।
ਇਤ੍ਥਂ ਧਰ੍ਮੇਸ਼ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਮਯਾ ਸ੍ਵਲ੍ਪਂ ਨਿਰੂਪਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਦਂ ਧਰ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰਾਖ੍ਯਾਨਂ ਯਃ ਸ਼੍ਰੋष੍ਯਤਿ ਨਰੋਤ੍ਤਮਃ
ਜੋ ਕੋਈ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣੇਗਾ,
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਾਲੇ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਧਰ੍ਮੇਸ਼ਾਖ੍ਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸ੍ਰਾਧ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇਹ ਉੱਤਮ ਕਥਾ,
ਧਰ੍ਮਾਖ੍ਯਾਨਮਿਦਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਨਪਿ ਦੂਰਸ੍ਥਿਤਃ ਸੁਧੀਃ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਸਮਝਦਾਰ ਹੋਵੇ, ਧਰਮ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣੇ,
ਰਾਜ੍ਞ੍ਯੁਵਾਚ ਅਵਧੇਹਿ ਧਰਾਨਾਥ ਕਥਯਾਮਿ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣੋ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਪੁਰਾ ਪੁਰਃ ਸ਼੍ਰੀਦਪਤ੍ਨ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਰੀਮੁਖ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੂਨੁਨਾ
ਪਹਿਲਾਂ, ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਮਹਾਨ ਪਤਨੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ—
ਚੀਰ੍ਣਂ ਚਾਥ ਤਯਾ ਦੇਵ੍ਯਾ ਪੁਤ੍ਰੋਭੂਨ੍ਨਲਕੂਬਰਃ
ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੇ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਨਲਕੂਬਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਾਇਆ।
ਵਿਧਿਨਾਪ੍ਯਤ੍ਰ ਸਂਪੂਜ੍ਯਾ ਗੌਰੀ ਸਰ੍ਵਵਿਧਾਨਵਿਤ੍
ਇੱਥੇ ਵੀ, ਜੋ ਸਭ ਰੀਤਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍ष ਤृਤੀਯਾਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਯਾਂ ਕਲਸ਼ੋਪਰਿ
ਮਾਰਗਸ਼ੀਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚਾਂਦਣੀ ਪੱਖ ਦੀ ਤੀਜੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਕਲਸ਼ ਦੇ ਉੱਤੇ—
ਅਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਨਵੀਨਂ ਚ ਰਜਨੀਰਾਗਰਂਜਿਤਮ੍
ਨਵਾਂ ਤੇ ਅਟੁੱਟ, ਰਾਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ,
ਤਸ੍ਯੋਪਰਿ ਸ਼ੁਭਂ ਪਦ੍ਮਂ ਰਵਿਰਸ਼੍ਮਿਵਿਕਾਸਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਉੱਤੇ, ਸੋਹਣਾ ਕਮਲ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ,