ਧਰ੍ਮੇਸ਼ਾਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪੂਜ੍ਯਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਸ਼ਾਖ੍ਯਂ ਪਰਂ ਨਰੈਃ
ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 'ਤੱਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ' ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮੇਸ਼ਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਵੈਰਾਗ੍ਯੇਸ਼ਂ ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਧਰਮੇਸ਼ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਵਿਅਰਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਥੈਸ਼ਾਨ੍ਯਾਂ ਜ੍ਞਾਨਦਂ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ਭਵੇਨ੍ਨृਣਾਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਮਨਸੇਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਚਾਹੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਤਾਨ੍ਯਵਸ਼੍ਯਂ ਸਂਸੇਵ੍ਯ ਨਰਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪੱਕੀ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਲਈ ਜੀਵਨ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾਪਿ ਨਰੋ ਘੋਰੇ ਸਂਸਾਰਾਬ੍ਧੌ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ 4.2.81.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਭਿਆਨਕ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦਾ ਨਹੀਂ।
ਦਮਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਤ੍ਰਾਸੀਦ੍ਦੁਰ੍ਦਮੋ ਨਾਮ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਉਥੇ ਦਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਦੁਰਦਮਾ ਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਹਰੇਤ੍ਪੁਰਂਧ੍ਰੀਃ ਪ੍ਰਸਭਂ ਪੌਰਾਣਾਂ ਕਾਮਮੋਹਿਤਃ
ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਲੀਆਂ।
ਅਦਂਡ੍ਯਾਨ੍ਦਂਡਯਾਂਚਕ੍ਰੇ ਦਂਡ੍ਯੇष੍ਵਾਸੀਤ੍ਪਰਾਙਮੁਖਃ
ਉਸ ਨੇ ਬੇਕਸੂਰਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਮੋੜ ਲਿਆ।
ਵਿਵਾਸਿਤਾਃ ਸ੍ਵਵਿषਯਾਤ੍ਤੇਨ ਸਨ੍ਮਤਿਦਾਯਿਨਃ
ਜੋ ਚੰਗੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤੇ।
ਪਰਦਾਰੇषੁਸਂਤੁष੍ਟਃ ਸ੍ਵਦਾਰੇषੁ ਪਰਾਙ੍ਮੁਖਃ
ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਸੀ, ਪਰ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬੇਪਰਵਾਹ।
ਹਾਰਿਣੌ ਸਰ੍ਵਪਾਪਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਵਾਂਛਿਤਦਾਯਿਨੌ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਹਰ ਚਾਹੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਸ੍ਵਪ੍ਰਜਾਸ੍ਵੇਕ ਉਦਿਤੋ ਧੂਮਕੇਤੁਰਿਵਾਪਰਃ
ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਖੁਦ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਦੂਜਾ ਧੂਮਕੇਤੂ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਸ ਕਦਾਚਿਨ੍ਮृਗਯੁਭਿਃ ਪਾਪਰ੍ਧਿ ਵ੍ਯਸਨਾਤੁਰਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਬੁਰਾਈ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਨਿਕਲਿਆ।
ਏਕਾਕੀ ਦੈਵਯੋਗੇਨ ਦੁਰ੍ਦਮਃ ਸੋऽਵਨੀਪਤਿਃ । ਧਨ੍ਵੀ ਤੁਰਂਗਮਾਰੁਢੋऽਵਿਸ਼ਦਾਨਂਦਕਾਨਨਮ੍
ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੁਰਦਮਾ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ, ਇਕੱਲਾ, ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਤੇ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਸ ਵਿਲੋਕ੍ਯਾਥ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪਾਦਪਾ ਨਵਕੇਸ਼ਿਨਃ 4.2.81.
ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਹਰ ਥਾਂ ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਵੇਖੇ।
ਸੁਗਂਧੇਨ ਸੁਸ਼ੀਤੇਨ ਸੁਮਦੇਨ ਸੁਵਾਯੁਨਾ
ਇੱਕ ਸੁਗੰਧ, ਠੰਡੀ ਹਵਾ, ਮਿੱਠੀ ਮਸਤ ਅਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀ ਪਵਨ ਨਾਲ,
ਕੇਵਲਂ ਮृਗਯਾ ਜਾਤਸ੍ਤਤ੍ਖੇਦੋ ਨ ਵ੍ਯਪਾਵ੍ਰਜਤ੍
ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਅਥਾਵਰੁਹ੍ਯ ਤੁਰਗਾਤ੍ਸ ਭੂਪਾਲੋਤਿਵਿਸ੍ਮਿਤਃ
ਫਿਰ, ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਧਨ੍ਯੋਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋਸ੍ਮਿ ਧਨ੍ਯੇ ਮੇਦ੍ਯ ਵਿਲੋਚਨੇ
ਮੈਂ ਧਨਿਆ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਧਨਿਆ!
ਪੁਨਰ੍ਨਿਨਿਂਦ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਧਰ੍ਮਪੀਠ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਉਹ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਂਤੂਦ੍ਵੇਗਕਰਂ ਮੂਢਂ ਪ੍ਰਜਾਪੀਡਨਪਂਡਿਤਮ੍
ਮੂਰਖ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰ—
ਅਦ੍ਯਯਾਵਨ੍ਮਮ ਗਤਂ ਵृਥਾਜਨ੍ਮਾਲ੍ਪਮੇਧਸ
ਅੱਜ ਤੱਕ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਜਿਸ ਕੋਲ ਘੱਟ ਸਮਝ ਹੈ।
ਏਵਂ ਬਹੁ ਵਿਨਿਂਦ੍ਯ ਸ੍ਵਂ ਨਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਵਿਭੁਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਤਤੋਮਾਤ੍ਯਾਨ੍ਸਮਾਹੂਯ ਕ੍ਰਮਾਯਾਤਾਂਸ਼੍ਚਿਰਂਤਨਾਨ੍ 4.2.81.
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਬੁਲਾਇਆ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਂਸ਼੍ਚਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਤੇਭ੍ਯੋ ਵृਤ੍ਤੀਃ ਪ੍ਰਦਾਯ ਚ
ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੋਟੀ ਦਿੱਤੀ।
ਪਰਿਦਂਡ੍ਯ ਚ ਦਂਡਾਰ੍ਹਾਨ੍ਸਾਧੂਂਸ਼੍ਚ ਪਰਿਤੋष੍ਯ ਚ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਯੋਗ ਸੀ, ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ, ਚੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਕੀਤਾ, ਤੇ
ਸਮਾਗਚ੍ਛਦਥੈਕਾਕੀ ਕਾਸ਼ੀਂ ਸ਼੍ਰੇਯੋਵਿਕਾਸਿਨੀਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਕਾਸੀ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਨੇਕੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮੇਸ਼ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਥਾਭੂਤਃ ਸ ਦੁਰ੍ਦਮਃ
ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਐਸਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ—ਜਿਸਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਔਖਾ ਸੀ।
ਇਤ੍ਥਂ ਧਰ੍ਮੇਸ਼ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਮਯਾ ਸ੍ਵਲ੍ਪਂ ਨਿਰੂਪਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।