ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾष੍ਟषष੍ਟਿਮੇਤਾਂ ਵੈ ਮਹਾਯਤਨ ਸਂਸ਼੍ਰਯਾਮ੍
ਇਹ ਅਠਾਹਠ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਧਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈ ਲਿਆ।
ਪਾਰ੍ਵਤੀਹृਦਯਾਨਂਦ ਸ੍ਕਂਦ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਨਂਦਨ
ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਰੌਣਕ, ਸਕੰਦ!
ਆਖ੍ਯਾਮ੍ਯਾਖ੍ਯਾਂ ਸ਼ृਣੁ ਮੁਨੇ ਕੁਂਭਸਂਭਵ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਕੁੰਭ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੱਚੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਿਜਯਾ ਤਾਰਾ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਸੁਂਦਰੀ
ਤਾਰਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਕ੍ਸ਼ਮਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀ ਹੈ;
ਕਾਮਾਖ੍ਯਾ ਕਮਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਚ ਧृਤਿਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰਤਾਪਨੀ ।। ਜਯਾ ਜਯਂਤੀ ਵਿਜਯਾ ਜਲੇਸ਼ੀ ਚਾਪਰਾਜਿਤਾ
ਕਾਮਾਖਿਆ, ਕਮਲਾਂਖੀ; ਧ੍ਰਿਤਿ, ਜੋ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲੀ; ਜਯਾ, ਜਯੰਤਿ, ਵਿਜਯਾ, ਜਲੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤਾ;
ਸ਼ਂਖਿਨੀ ਗਜਵਕ੍ਤ੍ਰਾ ਚ ਮਹਿषਘ੍ਨੀ ਰਣਪ੍ਰਿਯਾ
ਸ਼ੰਖਿਨੀ, ਗਜਵਕ੍ਰਾ, ਮਹਿਸ਼ਘ੍ਨੀ ਅਤੇ ਜੰਗ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀ;
ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਾ ਚ ਤ੍ਰਿਵਕ੍ਤ੍ਰਾ ਚ ਤ੍ਰਿਪਦਾ ਸਰ੍ਵਮਂਗਲਾ
ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਤਿੰਨ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸਭ ਚੰਗਿਆਈਆਂ ਦੀ ਮੂਲ;
ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸ੍ਵਧਾ ਸ੍ਵਾਹਾ ਮਹਾਨਿਦ੍ਰਾ ਸ਼ਰਾਸ਼ਨਾ
ਸਿੱਧੀ, ਬੁੱਧੀ, ਸ੍ਵਧਾ, ਸ੍ਵਾਹਾ, ਮਹਾਨੀਦਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਸ਼ਨਾ;
ਮਯੂਰਵਦਨਾ ਕਾਕੀ ਸ਼ੁਕੀ ਭਾਸੀ ਗਰੁਤ੍ਮਤੀ
ਮਯੂਰਵਦਨਾ, ਕਾਕੀ, ਸ਼ੁਕੀ, ਭਾਸੀ ਅਤੇ ਗਰੁਤਮਤੀ;
ਅਕ੍ਸ਼ਰਾ ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਾ ਤਂਤੁਃ ਪ੍ਰਣਵੇਸ਼ੀ ਸ੍ਵਰਾਤ੍ਮਿਕਾ
ਅਕ੍ਸ਼ਰਾ, ਤ੍ਰਿਅਕ੍ਸ਼ਰਾ, ਤੰਤੁ, ਪ੍ਰਣਵ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਅਤੇ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ;
ਜਪਸਿਦ੍ਧਿਸ੍ਤਪਃਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਯੋਗਸਿਦ੍ਧਿਃ ਪਰਾਮृਤਾ 4.2.72.
ਜਪ ਦੀ ਸਿੱਧੀ, ਤਪ ਦੀ ਸਿੱਧੀ, ਜੋਗ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ;
ਸ੍ਤਂਭਨੀ ਮੋਹਨੀਮਾਯਾ ਬਹੁਮਾਯਾ ਬਲੋਤ੍ਕਟਾ
ਸਤੰਭਨੀ, ਮੋਹਣੀ, ਮਾਇਆ, ਕਈ ਮਾਇਆਵਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ;
ਕ੍ਸ਼ੇਮਕਰੀ ਸਿਦ੍ਧਿਕਰੀ ਛਿਨ੍ਨਮਸ੍ਤਾ ਸ਼ੁਭਾਨਨਾ
ਕ੍ਸ਼ੇਮਕਰੀ, ਸਿੱਧਿਕਰੀ, ਛਿੰਨਮਸਤਾ ਅਤੇ ਸੁਭ ਅਨਨ ਵਾਲੀ;
ਵਾਰ੍ਤਾਲੀ ਜਂਭਲੀ ਕ੍ਲਿਨ੍ਨਾ ਅਸ਼੍ਵਾਰੂਢਾ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰੀ
ਵਾਰਤਾਲੀ, ਜੰਭਲੀ, ਕ੍ਲਿੰਨਾ, ਅਸ਼ਵਾਰੂਢਾ ਅਤੇ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰੀ।
ਬਲਾਨਿ ਬਲਿਨਾਂ ਤਾਭਿਰ੍ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਸ੍ਵਲੀਲਯਾ
ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜਤਨ ਦੇ ਹਰਾਇਆ।
ਤਾਵਤ੍ਸ ਦੁਰ੍ਗੋ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰਃ ਪਯੋਦਾਂਤਰਤੋ ਬਲੀ
ਫਿਰ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਦੁਰਗਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ।
ਤਤੋ ਭਗਵਤੀ ਦੇਵੀ ਸ਼ੋषਣਾਸ੍ਤ੍ਰ ਪ੍ਰਯੋਗਤਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਗਵਤੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਸੁਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਸਤਰ ਵਰਤਿਆ।
ਯੋषਿਨ੍ਮਨੋਰਥਵਤੀ षਂਢਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯਥਾऽਫਲਾ
ਪਰ ਉਹ ਅਸਤਰ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਤੇ ਅਸਰਹੀਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਧੂਰੀ ਰਹਿ ਜਾਵੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਪੁੰਸਕ ਨੂੰ ਮਿਲੇ।
ਅਥ ਦੈਤੇਯਰਾਜੇਨ ਬਾਹੁਸਂਕਰ੍षਕੋਪਤਃ
ਫਿਰ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬਾਂਹਾਂ ਖਿੱਚ ਕੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
ਅਦ੍ਰੇਃ ਸ਼ृਂਗਂ ਸੁਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਮਾਪਤਤ੍ਪਰਿਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਾ
ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੌੜੀ ਚੋਟੀ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।
ਆਂਦੋਲ੍ਯ ਮੌਲਿਮਸਕृਤ੍ਕੁਂਡਲਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਰਾਜਿਤਮ੍ 4.2.72.
ਉਸਦਾ ਸਿਰ, ਜੋ ਕਈ ਵਾਰੀ ਝੂਲਦੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ਼ੈਲਾਕਾਰਂ ਤਮਾਯਾਂਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਗਵਤੀ ਗਜਮ੍
ਜਦੋਂ ਭਗਵਤੀ ਨੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ—
ਤਤੋਤ੍ਯਂਤਂ ਸ ਚੀਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਦੇਵ੍ਯਾਕृਤ੍ਤਕਰਃਕਰੀ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਿਸ ਹਾਥੀ ਦਾ ਹੱਥ ਦੇਵੀ ਨੇ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਚੀਕ ਮਾਰ ਕੇ—
ਅਚਲਾਂ ਸਚਲਾਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਸ ਚਕ੍ਰੇ ਸੁਰਘਾਤਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੜਤ ਅਤੇ ਚਲਤ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਕਾਂਪਾ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਵਾਤਨਿਹਤਾਃ ਪੇਤੁਰੁਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਮਹਾਦ੍ਰੁਮਾਃ
ਉਸ ਦੀ ਸਾਹ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਮਹਾਮਹਿषਰੂਪੇਣ ਤੇਨ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮਂਡਪਃ
ਉਸ ਮਹਾਂ ਮਹਿਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੰਡਪ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਮਪ੍ਯਕਾਂਡੇਨ ਤਦ੍ਭਯੇਨ ਸਮਾਕੁਲਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਘਾਤਵਿਭ੍ਰਾਂਤਃ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰੁਤ੍ਥਿਤਃ
ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਦੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਸ ਦੁਰ੍ਗੋ ਨਿਤਰਾਂ ਦੁਰ੍ਗੋ ਵਿਬਭੌ ਸਮਰਾਜਿਰੇ
ਉਹ ਦੁਰਗਾ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਡਰਾਉਣੀ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅਥ ਤੂਰ੍ਣਂ ਸ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰਸ੍ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਰਣਕੋਵਿਦਾਮ੍
ਫਿਰ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ, ਜੰਗ ਦੀ ਮਾਹਰ ਉਸ ਦੇਵੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।