ਯਤ੍ਰਯਤ੍ਰ ਧਰਾਯਾਂ ਸ ਚਰਣਂ ਪ੍ਰਮਿਣੋਤਿ ਹਿ
ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ—
ਊਰੁਵੇਗੇਨ ਤਰਵਃ ਪਤਂਤਿ ਸ਼ਿਖਰੈਃ ਸਹ
ਉਸ ਦੇ ਥੱਪਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਰੁੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਸਮੇਤ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਯਸ੍ਯ ਮੌਲਿਜਸਂਘਰ੍षਾਦ੍ਘ(?)ਨਾਵ੍ਯੋਮ ਤ੍ਯਜਂਤ੍ਯਪਿ
ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਰਗੜ ਨਾਲ, ਮੋਟਾ ਅਸਮਾਨ ਵੀ ਹਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਯਸ੍ਯ ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਸਂਭਾਰੈਰੁਤ੍ਤਰਂਗਾ ਮਹਾਬ੍ਧਯਃ
ਉਸ ਦੀ ਸਾਹ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਉੱਭਰਦੇ ਹਨ—
ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਨਵਯਸ੍ਯ ਸਮੁਚ੍ਛ੍ਰਯਃ
ਉਸ ਦੀ ਉਚਾਈ ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ—
ਯਨ੍ਨੇਤ੍ਰਯੋਃ ਪਿਂਗਲਿਮਾ ਤਥਾ ਤਰਲਿਮਾ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਲਾਪਣ ਹੈ, ਤੇ ਚਮਕ ਵੀ ਹੈ—
ਯਾਂਯਾਂ ਦਿਸ਼ਂ ਸਮਭ੍ਯੇਤਿ ਸੋਯਂ ਦੁਃਸਹ ਦਾਨਵਃ 4.2.68.
ਜਿਸ ਪਾਸੇ ਇਹ ਅਸਹਿਣ ਦੈਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਬ੍ਰਹ੍ਮਲਬ੍ਧਵਰਸ਼੍ਚਾਯਂ ਤृਣੀਕृਤਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਃ
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਵਰਤਾਂ ਪਾ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਹੇਤਿਸ੍ਤਮਾਯਾਂਤਂ ਦੈਤ੍ਯਪੁਂਗਵਮ੍
ਫਿਰ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਕੇ, ਉਹ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਸਰਵਣੇ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਵੱਜਿਆ।
ਪ੍ਰੋਤਸ੍ਤੇਨ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੇਨ ਸ ਚ ਦੈਤ੍ਯੋ ਗਜਾਸੁਰਃ
ਉਸ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਨਾਲ ਵੱਝ ਕੇ, ਦੈਤ ਗਜਾਸੁਰ ਡਿੱਗ ਗਿਆ।
ਤਵ ਹਸ੍ਤੇ ਮਮ ਵਧਃ ਸ਼੍ਰੇਯਾਨੇਵ ਪੁਰਾਂਤਕ
ਪੁਰਾਂਤਕ, ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮੈਨੂੰ ਮਰਨਾਂ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਿਜ੍ਞਪ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਅਵਧੇਹਿ ਮਮੇਰਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।
ਤ੍ਵਮੇਕੋ ਜਗਤਾਂ ਵਂਦ੍ਯੋ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯੋਪਰਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈਂ, ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ।
ਧਨ੍ਯੋਸ੍ਮ੍ਯਨੁਗृਹੀਤੋਸ੍ਮਿ ਤ੍ਵਤ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਾਗ੍ਰਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਮੈਂ ਧਨਿਆ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜਾ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਦੇਵਃ ਕृਪਾਨਿਧਿਃ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਅਤੇ ਦਇਆ ਦਾ ਖਜਾਨਾ,
ਸ੍ਵਾਨੁਕੂਲ ਵਰਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਦਦਾਮਿ ਸੁਮਤੇऽਸੁਰ
ਆਪਣੀ ਮਨਪਸੰਦ ਵਰਤਾਂ ਮੰਗ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਅਸੁਰ, ਮੈਂ ਉਹ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਗਜਾਸੁਰ ਉਵਾਚ ਯਦਿ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਦਿਗ੍ਵਾਸਸ੍ਤਦਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਸਾਨ ਮੇ ।। 4.2.68.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਗਜਾਸੁਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਤੂੰ ਰਾਜੀ ਹੈਂ, ਦਿਗੰਬਰ, ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸ।
ਇਮਾਂ ਕृਤ੍ਤਿਂ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ ਤ੍ਵਤ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਾਗ੍ਨਿਪਾਵਿਤਾਮ੍
ਵਿਰੂਪਾਖ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਖਾਲ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ,
ਇष੍ਟਗਂਧਿਃ ਸਦੈਵਾਸ੍ਤੁ ਸਦੈਵਾਸ੍ਤ੍ਵਤਿਕੋਮਲਾ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਗੰਧਤ ਰਹੇ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਨਰਮ ਰਹੇ।
ਮਹਾਤਪੋऽਨਲਜ੍ਵਾਲਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਪਿ ਸੁਚਿਰਂ ਵਿਭੋ
ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਤਪ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਸਹਿ ਕੇ ਵੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ,
ਯਦਿ ਪੁਣ੍ਯਵਤੀ ਨੈषਾ ਮਮਕृਤ੍ਤਿਰ੍ਦਿਗਂਬਰ
ਜੇ ਮੇਰੀ ਇਹ ਖਾਲ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਦਿਗੰਬਰ,
ਅਨ੍ਯਂ ਚ ਮੇ ਵਰਂ ਦੇਹਿ ਯਦਿ ਤੁष੍ਟੋਸਿ ਸ਼ਂਕਰ
ਅਤੇ ਜੇ ਤੂੰ ਰਾਜੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵਰਤਾਂ ਵੀ ਦੇ।
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਸ਼ਂਕਰਃ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।'
ਸ਼ृਣੁ ਪੁਣ੍ਯਨਿਧੇ ਦੈਤ੍ਯ ਵਰਮਨ੍ਯਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਸੁਣ, ਹੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਖਜਾਨੇ, ਦੈਤ, ਇਕ ਹੋਰ ਵਰਤਾਂ ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇਦਂ ਪੁਣ੍ਯਸ਼ਰੀਰਂ ਤੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇਸ੍ਮਿਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਸਾਧਨੇ
ਇਹ ਤੇਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੀਰ, ਇਸ ਥਾਂ ਤੇ ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ—
ਕृਤ੍ਤਿਵਾਸੇਸ਼੍ਵਰਂ ਨਾਮ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤਿਵਾਸੇਸ਼ਵਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਂਤਿ ਸਂਤਿ ਲਿਂਗਾਨਿ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਮਹਾਂਤ੍ਯਪਿ 4.2.68.
ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੇ ਵੱਡੇ ਲਿੰਗ ਹਨ—
ਮਾਨਵਾਨਾਂ ਹਿਤਾਯਾਤ੍ਰ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯੇਹਂ ਸਪਰਿਗ੍ਰਹਃ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋ ਭਵੇਨ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਸਂਸਾਰਂ ਨ ਵਿਸ਼ੇਤ੍ਪੁਨਃ
ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸੰਗਤੀਆਂ ਸਮੇਤ ਟਿਕਾਂਗਾ; ਜੋ ਮਰਤਭੀ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ, ਉਹ ਮੁੜ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਰੁਦ੍ਰਾਃ ਪਾਸ਼ੁਪਤਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾ ऋषਯਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਚਿਂਤਕਾਃ
ਰੁਦਰ, ਪਾਸ਼ੁਪਤ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਸਚਾਈ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ—
ਅਵਿਮੁਕ੍ਤੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਯੇ ਤੁ ਮਮ ਭਕ੍ਤਾ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ਵਃ
ਜੋ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਵਿਮੁਕਤ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—