ਮਾਘਕृष੍ਣਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ, ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਖਾਸ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਦਾ(?) ਤੁ ਕृਤੇ ਸ੍ਨਾਨੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਹੋਰ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ, ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਾਪਮੋਚਨਤੀਰ੍ਥੇ ਤੁ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤੁ ਸਰਯੂਜਲੇ
ਪਹਿਲਾਂ, ਪਾਪ ਮੁਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਸਰਯੂ ਨਦੀ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ,
ਸਹਸ੍ਰਧਾਰਾਸਂਜ੍ਞਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵਕਿਲ੍ਬਿषਨਾਸ਼ਨਮ੍ ਪ੍ਰਾਣਾਨੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਯੋਗੇਨ ਯਯੌ ਸ਼ੇषਾਤ੍ਮਤਾਂ ਪੁਰਾ
ਸਹਸਰਧਾਰਾ ਨਾਮਕ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਯੋਗ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡ ਕੇ, ਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂਹਸ੍ਤਤ੍ਰਯੇਣੈਵ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਧਨੁषੋ ਵਿਦੁਃ
ਉਸ ਦੀ ਮਾਪ ਤੀਨ ਹੱਥ ਅਤੇ ਅੱਧ ਹੱਥ ਹੈ, ਜੋ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਮਾਪ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨੋ ਵ੍ਯਾਸਃ ਪੁਨਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕੌਤੁਕਾਤ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਵੈਪਾਯਨ ਵਿਅਾਸ ਨੇ, ਜਿਗਿਆਸਾ ਨਾਲ, ਮੁੜ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸ਼ृਣ੍ਵਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨ ਤृਪ੍ਯਤਿ ਮਨੋ ਮਮ
ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਰੱਜਦਾ ਨਹੀਂ।
ਸਹਸ੍ਰਧਾਰਾਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਮਹੋਦਯਾਤ੍
ਮੈਨੂੰ ਸਹਸਰਧਾਰਾ ਤੀਰਥ ਦੀ ਉਤਪਤੀ, ਮਹਾ ਉਦਯਾ ਤੋਂ, ਦੱਸੋ।
ਪੁਰਾ ਰਾਮੋ ਰਘੁਪਤਿਰ੍ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਧਾਯ ਵੈ 2.8.2.
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਮਯਾ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯੋ ਭਵੇਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਿਤ੍ਥਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸ ਸਂਵਿਦਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਐਸਾ ਨਿਸਚੈ ਕੀਤਾ: 'ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਛੇਤੀ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।'
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਂਤ੍ਰਯਮਾਣੇ ਹਿ ਦ੍ਵਾਰੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇ
ਜਦ ਉਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਖੜਾ ਸੀ।
ਆਗਤ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯੋਵਾਚ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾऽऽਕੁਲਃ
ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਇਆ, ਤੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
ਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਿਨਮਿਦਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਇਹ ਹਦਾਇਤ, ਤੂੰ ਹੋਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਾ ਕਰੀਂ।
ਮੁਨਿਂ ਨਿਵੇਦਯਾਮਾਸ ਰਾਮਾਗ੍ਰੇ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਿਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ।
ਰਾਮੋऽਪਿ ਕਾਲਮਾਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਚ ਬਹਿਰ੍ਯਯੌ
ਰਾਮ ਨੇ ਸਮਾਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਭੇਜ ਕੇ, ਆਪ ਬਾਹਰ ਗਿਆ।
ਦੁਰ੍ਵਾਸਸਂ ਮੁਨਿਵਰਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ੍ਵਯਮਾਦਰਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੁਨੀਵਰ ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੂੰ ਆਪ ਆਦਰ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋऽਪਿ ਤਦਾ ਵੀਰਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਵਿਤਥਂ ਵਚਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਭੁੱਲ ਦੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾਥ ਚ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਧ੍ਯਾਨਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਜਲਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰਭੂਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸਹਸ੍ਰਫਣਮਣ੍ਡਿਤਃ ਸੁਰਲੋਕਾਤ੍ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਪਿ ਸਮਾਗਾਦਮਰੈਃ ਸਹ ।। 2.8.2.
ਫਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਫਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ, ਦੇਵ ਲੋਕ ਤੋਂ ਅਮਰਾਂ ਸਮੇਤ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸ਼ੇषਾਤ੍ਮਤਾਂ ਯਾਤਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਸਤ੍ਯਸਂਗਰਮ੍
ਫਿਰ, ਸੱਚ ਦੇ ਪੱਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋਤ੍ਤਿष੍ਠ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਤ੍ਵਮਾਰੋਹ ਸ੍ਵਪਦਂ ਸ੍ਵਕਮ੍
ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੁਰੰਤ ਉਠ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਚਲ।'
ਵੈष੍ਣਵਂ ਪਰਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਹਿ ਤ੍ਵਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਉੱਚਾ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।
ਸਹਸ੍ਰਧਾ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਂ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਰਫਣਮਣ੍ਡਲੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਜ਼ਾਰ ਫਣਿਆਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਛੇਦਿਆ—
ਫਣਸਾਹਸ੍ਰਮਣਿਭਿਰ੍ਦਗ੍ਧਾਃ ਸ਼ੇषਸ੍ਯ ਸੁਵ੍ਰਤ ਖ੍ਯਾਤਂ ਸਹਸ੍ਰਧਾਰੇਤਿ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਸ਼ੇਸ਼ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਮਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਫਣਿਆਂ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਸਾੜੀ ਗਈ; ਇਹ 'ਸਹਸਰਧਾਰਾ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਵੇਗੀ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਏਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਪ੍ਰਮਾਣਂ ਤੁ ਧਨੁषਾਂ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਵ੍ਰਜੇਨ੍ਨਰਃ
ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਾਪ ਪਚੀਸ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ; ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆਵੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤੋ ਨਰੋ ਧੀਮਾਞ੍ਛੇषਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਚਾਵ੍ਯਯਮ੍
ਇੱਥੇ, ਜੋ ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਤਸ੍ਮਾਦਤ੍ਰ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਵਿਧਿਪੁਰਃਸਰਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਇੱਥੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਣਂ ਚਾਨ੍ਨਂ ਚ ਵਾਸਾਂਸਿ ਦੇਯਾਨਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤੈਃ
ਸਰਧਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨਾ, ਅੰਨ ਤੇ ਕਪੜੇ ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਦੇਤਨ੍ਮਹਾਤੀਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਮ੍ 2.8.2.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮਹਾਂ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਪਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਯਾ ਤਿਥਿਃ ਪਞ੍ਚਮੀ ਭਵੇਤ੍
ਸ੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸੁਧ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਤਾਰੀਖ—