ਤੇषਾਂ ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾ ਪਰਮਂ ਤਪ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਪ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤ੍ਰੀਨੇਵਾਮੂਨ੍ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਤ੍ਰੀਁਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ਸ ਜਯੇਤ੍ਸੁਧੀਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਦੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭੂਰ੍ਲੋਕਂ ਜਨਨੀ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭੁਵਰ੍ਲੋਕਂ ਤਥਾ ਪਿਤੁਃ
ਮਾਂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਭੂਲੋਕ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਭੁਵਰਲੋਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਏਤਦੇਵ ਨृਣਾਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪੁਰੁषਾਰ੍ਥਚਤੁष੍ਟਯਮ੍
ਇਹੀ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਲਕੜਾਂ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ।
ਅਧੀਤ੍ਯ ਵੇਦਾਨ੍ਵੇਦੌ ਵਾ ਵੇਦਂ ਵਾਪਿ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ
ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਜਾਂ ਇਕ ਵੀ ਵੈਦ ਪੜ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ,
ਅਵਿਪ੍ਲੁਤ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੋ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਾਨੁਗ੍ਰਹਾਦ੍ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਵਿਚ ਅਟਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਲਕੜਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਸ਼ੀਪ੍ਰਾਪ੍ਤ੍ਯਾ ਭਵੇਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਜ੍ਞਾਨਾਨ੍ਨਿਰ੍ਵਾਣਮृਚ੍ਛਤਿ 4.1.36.
ਕਾਸੀ ਪਹੁੰਚਣ ਨਾਲ ਗਿਆਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਦਾਚਾਰੋ ਗृਹੇ ਯਦ੍ਵਨ੍ਨ ਤਥਾਸ੍ਤ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਾਂਤਰੇ
ਘਰ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਵਰਤਾਓ ਜਿਵੇਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਹੋਰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ਪਰਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਯਦਿ ਪਤ੍ਨੀਵਸ਼ਂਵਦਾ
ਜੇ ਪਤਨੀ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗ੍ਰਹਸਥ ਅਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਆਨੁਕੂਲ੍ਯਂ ਕਲਤ੍ਰਂ ਚੇਤ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵੇਨਾਪਿ ਕਿਂ ਤਤਃ
ਜੇ ਪਤਨੀ ਸੁਭਾਵਕੂਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਤਰਾਂ ਦੇ ਸੁਗਮ ਸਵਰਗ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮਃ ਸੁਖਾਰ੍ਥਾਯ ਭਾਰ੍ਯਾਮੂਲਂ ਚ ਤਤ੍ਸੁਖਮ੍
ਗ੍ਰਹਸਥ ਅਸ਼ਰਮ ਸੁਖ ਲਈ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸੁਖ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਜਲੌਕਯੋਪਮੀਯਂਤੇ ਪ੍ਰਮਦਾ ਮਂਦਬੁਦ੍ਧਿਭਿਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਮੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਲੌਕ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਜਲੌਕਾ ਕੇਵਲਂ ਰਕ੍ਤਮਾਦਦਾਨਾ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ
ਜਲੌਕ ਸਿਰਫ਼ ਖੂਨ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਤਪਸਵਿਨੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਇਹ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਦਕ੍ਸ਼ਾ ਪ੍ਰਜਾਵਤੀ ਸਾਧ੍ਵੀ ਪ੍ਰਿਯਵਾਕ੍ਚ ਵਸ਼ਂਵਦਾ
ਜੋ ਪਤਨੀ ਚਤੁਰ, ਸੰਤਾਨ ਵਾਲੀ, ਸਧਾਰਣ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਹੋਵੇ।
ਗੁਰੋਰਨੁਜ੍ਞਯਾ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰਤਂ ਵੇਦਂ ਸਮਾਪ੍ਯ ਚ
ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਵਰਤ ਤੇ ਵੇਦ ਪੂਰਾ ਕਰ ਕੇ।
ਜਨੇ ਤੁ ਰਸਗੋਤ੍ਰਾਯਾ ਮਾਤੁਰ੍ਯਾਪ੍ਯਸਪਿਂਡਕਾ
ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਸ ਗੋਤ੍ਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਮਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਇੱਕੋ ਖੂਨ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਸਂਬਂਧੇਪ੍ਯਪਸ੍ਮਾਰਿ ਕ੍ਸ਼ਯਿ ਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਿ ਕੁਲਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ 4.1.36.
ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਮਿਰਗੀ, ਸ਼ਯਤ, ਕੋੜ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਕੁਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰੋਗਹੀਨਾਂ ਭ੍ਰਾਤृਮਤੀਂ ਸ੍ਵਸ੍ਮਾਤ੍ਕਿਂਚਿਲ੍ਲਘੀਯਸੀਮ੍
ਜੋ ਰੋਗ ਰਹਿਤ, ਭਰਾ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਥੋੜੀ ਛੋਟੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪਤਨੀ ਚੁਣੀ ਜਾਵੇ।
ਨ ਪਰ੍ਵਤਰ੍ਕ੍ਸ਼ਵृਕ੍ਸ਼ਾਹ੍ਵਾਂ ਨ ਨਦੀਸਰ੍ਪਨਾਮਿਕਾਮ੍
ਜੋ ਪਹਾੜ, ਗਿਦ, ਰੁੱਖ, ਦਰਿਆ ਜਾਂ ਸੱਪ ਦੇ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਚੁਣੀ ਜਾਵੇ।
ਨ ਚਾਤਿਰਿਕ੍ਤਹੀਨਾਂਗੀਂ ਨਾਤਿਦੀਰ੍ਘਾਂ ਨ ਵਾ ਕृਸ਼ਾਮ੍
ਨਾ ਜਿਹਦੀ ਅੰਗ ਘੱਟ ਹੋਣ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਲੰਮੀ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਪਤਲੀ ਹੋਵੇ।
ਮੋਹਾਤ੍ਸਮੁਪਯਚ੍ਛੇਤ ਕੁਲਹੀਨਾਂ ਨ ਕਨ੍ਯਕਾਮ੍
ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ, ਕੁਲ ਰਹਿਤ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਲਕ੍ਸ਼ਣਾਨਿ ਪਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਦੌ ਤਤਃ ਕਨ੍ਯਾਂ ਸਮੁਦ੍ਵਹੇਤ੍
ਸਭ ਲਕੜੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂਚੋ, ਫਿਰ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰੋ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿ ਸਮਾਚਾਰ ਇਤਿ ਤੇ ਸਮੁਦੀ ਰਿਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦਾ ਵਰਤਾਓ ਇਥੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ੍ਵਨੇਤ੍ਰਦੈਰ੍ਘ੍ਯਨਿਰ੍ਮਾਣਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਂਸ ਫਲਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਲ ਮਿਲੇ।
ਦਿਵ੍ਯਪ੍ਰਾਸਾਦਮਾਲਾਨਾਂ ਪਤਾਕਾਸ਼੍ਚਲਪਲ੍ਲਵਾਃ
ਦਿਵੀ ਪਲਾਸਾਂ ਦੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਮਹਲਾਂ ਉੱਤੇ ਲਹਿਰਾਂਦੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਚਂਚਤ੍ਪ੍ਰਾਸਾਦਮਾਣਿਕ੍ਯੈਰ੍ਵਿਜृਂਭਿਤਮਰੀਚਿਭਿਃ
ਉਹ ਮਹਲ ਲਾਲ ਪਥਰਾਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਿਕਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਦੇਵਤ੍ਵਂ ਮਾਯਯਾਚ੍ਛਾਦ੍ਯ ਵੇषਂ ਕਾਰ੍ਪਟਿਕੋਚਿਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੇਵਤਾ-ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਢਕ ਕੇ, ਭਿਖਾਰੀ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਲਿਆ।
ਕਾਚਿਚ੍ਚਯੋਗਿਨੀ ਭੂਤਾ ਕਾਚਿਜ੍ਜਾਤਾ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ
ਇੱਕ ਔਰਤ ਯੋਗਿਨੀ ਬਣ ਗਈ, ਦੂਜੀ ਤਪਸਵਿਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ।
ਮਾਲਾਕਾਰਵਧੂਃ ਕਾਚਿਤ੍ਕਾਚਿਨ੍ਨਾਪਿਤਸੁਂਦਰੀ
ਇੱਕ ਗਲ੍ਹਾ-ਮਾਲਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ, ਦੂਜੀ ਨਾਈ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਵਧੂ ਬਣੀ।
ਵੈਸ਼੍ਯਾ ਚ ਕਾਚਿਦਭਵਤ੍ਕ੍ਰਯਵਿਕ੍ਰਯਚਂਚੁਰਾ
ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਔਰਤ ਬਣੀ, ਜੋ ਖਰੀਦਣ ਤੇ ਵੇਚਣ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰ ਸੀ।