ਇਤੋਪ੍ਯੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਨ ਸਂਸ੍ਕਾਰ੍ਯਾਃ ਪਤਿਤਾ ਧਰ੍ਮਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਜੋ ਪਤਿਤ ਹਨ ਤੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਪਤਿਤੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸਂਬਂਧਂ ਨ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਸਾਵਿਤਰੀ ਮੰਤਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਿਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਵਸੀਰਨ੍ਨਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯੇਣ ਸ਼ਾਣ ਕ੍ਸ਼ੌਮਾਵਿਕਾਨਿ ਚ ਭਵੇਤ੍ਤ੍ਰਿਵृਤ੍ਸਮਾਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਾ ਵਿਸ਼ਸ੍ਤੁ ਸ਼ਣਤਾਂਤਵੀ
ਹੇਮ, ਕਪਾਹ ਅਤੇ ਉਨ ਦੇ ਕਪੜੇ ਠੀਕ ਤਰਤੀਬ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਪਵਿੱਤਰ ਜਨੇਊ ਤਿੰਨ ਧਾਗਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੂੰਧਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਹੇਮ ਦੇ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮੁਂਜਾਭਾਵੇ ਵਿਧਾਤਵ੍ਯਾ ਕੁਸ਼ਾਸ਼੍ਮਂਤਕਬਲ੍ਵਜੈਃ
ਜੇ ਹੇਮ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਜਨੇਊ ਮੁੰਜਾ ਘਾਸ, ਕੁਸ਼ਾ, ਅਸਮੰਤਕ ਜਾਂ ਬਲਵਜਾ ਦੇ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਉਪਵੀਤਕ੍ਰਮੇਣ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਾਰ੍ਪਾਸਂ ਸ਼ਾਣਮਾਵਿਕਮ੍
ਜਨੇਊ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਪਾਹ, ਹੇਮ ਜਾਂ ਉਨ ਨਾਲ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਿਲ੍ਵਪਾਲਾਸ਼ਯੋਰ੍ਦਂਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਨृਪਸ੍ਯ ਤੁ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਦੰਡ ਬਿਲਵਾ ਜਾਂ ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ; ਰਾਜੇ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਲੱਕੜ ਚੁਣਿਆ ਜਾਵੇ।
ਆਮੌਲਿਂ ਵਾऽऽਲਲਾਟਂਵਾऽऽਨਾਸਮੂਰ੍ਧ੍ਵਪ੍ਰਮਾਣਤਃ
ਇਹ ਦੰਡ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਮੱਥੇ, ਸਿਰ ਦੇ ਉਪਰ ਜਾਂ ਨੱਕ ਦੇ ਆਗੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਪਰੀਤ੍ਯਾਗ੍ਨਿਮੁਪਸ੍ਥਾਯ ਦਿਵਾਕਰਮ੍ 4.1.36.
ਅਗਨਿ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਹੋਵੇ।
ਮਾਤृਮਾਤृष੍ਵਸृਸ੍ਵਸृਪਿਤृਸ੍ਵਸृਪੁਰਃਸਰਾਃ
ਮਾਂ, ਮਾਂ ਦੀ ਭੈਣ, ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਉਸਦੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚਲਣ।
ਯਾਵਦ੍ਵੇਦਮਧੀਤੇ ਚ ਚਰਨ੍ਵੇਦਵ੍ਰਤਾਨਿ ਚ
ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੇਦ ਦੇ ਵਰਤ ਮਨਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਰੀਤ ਨਿਭਾਏ।
ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋਸਾਵੁਪਕੁਰ੍ਵਾਣੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨੈष੍ਠਿਕਃ
ਉਸਨੂੰ ਉਪਕੁਰਵਾਣਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੂਜਾ, ਉਸੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਨੈਸ਼ਠਿਕਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਯਃ ਪੁਨਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਭਾਕ੍
ਜੋ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦਾ ਵਰਤ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਸ਼੍ਰਮੀ ਨ ਤਿष੍ਠੇਤ ਦਿਨਮੇਕਮਪਿ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵੀ ਆਸ਼੍ਰਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ।
ਜਪਂ ਹੋਮਂ ਵ੍ਰਤਂ ਦਾਨਂ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਂ ਪਿਤृਤਰ੍ਪਣਮ੍
ਜਪ, ਹੋਮ, ਵਰਤ, ਦਾਨ, ਸਵਾਧਿਆਇ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਤਰਪਣ—ਇਹ ਸਭ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਮੇਖਲਾਜਿਨਦਂਡਾਸ਼੍ਚ ਲਿਂਗਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਃ
ਮੇਖਲਾ, ਅਜਿਨ ਅਤੇ ਦੰਡ—ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦੇ ਚਿਨ੍ਹ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਦਂਡਾਦਿ ਯਤੇਰੁਕ੍ਤਮੁਪਲਕ੍ਸ਼ਣਮਤ੍ਰ ਵੈ
ਤਿੰਨ ਦੰਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਯਤੀ ਲਈ ਇਥੇ ਨਿਯਮਤ ਚਿਨ੍ਹ ਵਜੋਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਜੀਰ੍ਣਂ ਕਮਂਡਲੁਂ ਦਂਡਮੁਪਵੀਤਾਜਿਨੇ ਅਪਿ
ਪੁਰਾਣਾ ਕਮੰਡਲ, ਦੰਡ, ਜਨੇਊ ਜਾਂ ਅਜਿਨ—ਇਹ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍षੋਡਸ਼ੇ ਵਰ੍षੇ ਕੇਸ਼ਾਂਤਕਰ੍ਮ ਚ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ 4.1.36.
ਸੋਲਾਂਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਕੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਠੀਕ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਪੋ ਯਜ੍ਞ ਵ੍ਰਤੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਾਚ੍ਛੁਭਕਰ੍ਮਣਃ
ਤਪ, ਯਜਨ ਅਤੇ ਵਰਤ—ਇਹ ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਹਨ।
ਵੇਦਾਰਂਭੇ ਵਿਸਰ੍ਗੇ ਚ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਣਵਂ ਸਦਾ
ਵੇਦ ਪਾਠ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਣਵ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਸ੍ਯ ਵਦਨਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਤ੍ਰਿਪਦਾ ਪਰਾ
ਵੇਦ ਦੀ ਬੋਲੀ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਪੰਕਤੀਆਂ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਛੰਦ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਂ ਸਾਧਿਕਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਤ੍ਰਿਕਮੈਤਜ੍ਜਪਨ੍ਯਮੀ
ਇਸ ਦੀ ਜਪ ਗਿਣਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੱਧ ਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਤ੍ਯਬ੍ਦਮਿਤਿ ਯੋਭ੍ਯਸ੍ਯੇਤ੍ਪ੍ਰਤਿਘਸ੍ਰਮਨਨ੍ਯਧੀਃ
ਜੋ ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਸ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਣਮਯਮੋਂਕਾਰਂ ਭੂਰ੍ਭੁਵਃਸ੍ਵਰਿਤਿ ਤ੍ਰਯਮ੍
ਤਿੰਨ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਓਂਕਾਰ ਅਤੇ ਭੂ, ਭਵ, ਸਵ—ਇਹ ਤਿੰਨ—
ਏਤਦਕ੍ਸ਼ਰਮੇਨਾਂ ਚ ਜਪੇਦ੍ਵ੍ਯਾਹृਤਿਪੂਰ੍ਵਿਕਾਮ੍
ਇਹ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ, ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਲਾ ਕੇ, ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਧਿਕ੍ਰਤੋਰ੍ਦਸ਼ਗੁਣਂ ਜਪਸ੍ਯਫਲਮਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਉਹ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਪ ਦੇ ਫਲ ਤੋਂ ਦੱਸ ਗੁਣਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਪਾਂਸ਼ੁਸ੍ਤਚ੍ਛਤਗੁਣਃ ਸਹਸ੍ਰੋ ਮਾਨਸਸ੍ਤਤਃ
ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਜਪਣ ਨਾਲ ਉਹ ਸੌ ਗੁਣਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਪਣ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਵੱਧ।
ਅਧੀਤ੍ਯਵੇਦਾਨ੍ਵੇਦੌ ਵਾ ਵੇਦਂ ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਤੋ ਦ੍ਵਿਜਃ 4.1.36.
ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ, ਉਹ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਸਾਰੇ, ਚਾਹੇ ਇੱਕ, ਜਾਂ ਜਿੰਨਾ ਸਮਰਥ ਹੈ—
ਸ਼੍ਰੁਤਿਮੇਵ ਸਦਾਭ੍ਯਸ੍ਯੇਤ੍ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤੁਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤਪ ਕਰਣ ਲਈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪਾਠ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਹਿਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੁਤੇਰਧ੍ਯਯਨਂ ਯੋਨ੍ਯਤ੍ਪਠਿਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ—