ਏषਾਂ ਕ੍ਰਿਯਾਨਿषੇਕਾਦਿ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਾਂਤਾ ਚ ਵੈਦਿਕੀ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ, ਵੇਦਕ ਰਸਮਾਂ ਗਰਭ ਧਾਰਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਤਕ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ੍ਪਂਦਨਾਤ੍ਪ੍ਰਾਕ੍ਪੁਂਸਵਨਂ ਸੀਮਂਤੋਨ੍ਨਯਨਂ ਤਤਃ
ਹਿਲ ਚਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੰਸਵਨ ਦੀ ਰਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਸੀਮੰਤੋਨਨਯਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਾਮਾਹ੍ਨ੍ਯੇਕਾਦਸ਼ੇ ਗੇਹਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਥੇਮਾਸਿ ਨਿष੍ਕ੍ਰਮਃ
ਜਨਮ ਤੋਂ ਗਿਆਰਵੇਂ ਦਿਨ ਘਰ 'ਚ ਨਾਮ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਚੌਥੇ ਮਹੀਨੇ ਬੱਚਾ ਬਾਹਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਮਮੇਨੋ ਵ੍ਰਜੇਦੇਵਂ ਬੈਜਂ ਗਰ੍ਭਜਮਵੇ ਚ
ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਰਸਮ ਤੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਵੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਮੇਥਾष੍ਟਮੇਵਾਬ੍ਦੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਰ੍ਹਤਿ
ਸੱਤਵੇਂ ਜਾਂ ਅੱਠਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਲਈ ਯੋਗਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੇਜੋਭਿਵृਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਿਪ੍ਰੋਬ੍ਦੇਪਂਚਮੇਰ੍ਹਤਿ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਜੋਤ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਪੰਜਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਵ੍ਯਾਹृਤਿਪੂਰ੍ਵਂ ਚ ਵੇਦਮਧ੍ਯਾਪਯੇਦ੍ਗੁਰੁਃ
ਗੁਰੂ ਵੱਡੇ ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਾਏ।
ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਸ਼ੌਚਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਾਚਮਨਂ ਤਥਾ 4.1.36.
ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਆਚਮਨ ਕਰੇ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾਂਬੁਦੈਵਤੈਰ੍ਮਂਤ੍ਰੈਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਯਮ੍ਯ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਾਸਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲੇ।
ਅਗ੍ਨਿਕਾਰ੍ਯਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਭਿਵਾਦਯੇਤ੍
ਅੱਗ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ।
ਅਭਿਵਾਦਨਸ਼ੀਲਸ੍ਯ ਵृਦ੍ਧਸੇਵਾਰਤਸ੍ਯ ਚ
ਜੋ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,
ਅਧੀਤੇ ਗੁਰੁਣਾ ਹੂਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤਸ੍ਮੈ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਗੁਰੂ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਹੋਈ ਚੀਜ਼, ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਧ੍ਯਾਪ੍ਯਾਧਰ੍ਮਤੋਨਾਰ੍ਥਾਤ੍ਸਾਧ੍ਵਾਪ੍ਤਜ੍ਞਾਨਵਿਤ੍ਤਦਾਃ
ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਜਾਂ ਲਾਭ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਿਰਫ਼ ਚੰਗੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਦਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪੜ੍ਹਾਓ।
ਧਾਰਯੇਨ੍ਮੇਖਲਾਦਂਡੋਪਵੀਤਾਜਿਨਮੇਵ ਚ
ਉਹ ਮੋਲੀ, ਦੰਡ, ਜਨੇਊ ਅਤੇ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨੇ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਵਿਸ਼ਾਮਾਦਿਮਧ੍ਯਾਵਸਾਨਤਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ਤਰੀ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ ਦੇ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ, ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਅੰਤ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹਨ।
ਵਾਗ੍ਯਤੋ ਗੁਰ੍ਵਨੁਜ੍ਞਾਤੋ ਭੁਂਜੀਤਾਨ੍ਨਮਕੁਤ੍ਸਯਨ੍
ਬੋਲ ਰੋਕ ਕੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ, ਭੋਜਨ ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਖਾਏ।
ਅਨਾਰੋਗ੍ਯਮਨਾਯੁष੍ਯਮਸ੍ਵਰ੍ਗ੍ਯਂਚਾਤਿਭੋਜਨਮ੍
ਵਧੇਰੇ ਖਾਣਾ ਬਿਮਾਰੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਮਰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਵੰਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਦ੍ਵਿਰ੍ਭੁਂਜੀਤ ਚੈਕਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਵਾ ਕ੍ਵਾਪਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ 4.1.36.
ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਦੁਜਾਤੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰੀ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਮਧੁਮਾਂਸਂ ਪ੍ਰਾਣਿਹਿਂਸਾਂ ਭਾਸ੍ਕਰਾਲੋਕਨਾਂਜਨੇ
ਸ਼ਹਦ, ਮਾਸ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅੰਜਨ ਲਾਉਣਾ,
ਔਪਨਾਯਨਿਕਃ ਕਾਲੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ਾਂ ਪਰਃ
ਉਪਨਯਨ ਦੀ ਰਸਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ਤਰੀ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤੋਪ੍ਯੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਨ ਸਂਸ੍ਕਾਰ੍ਯਾਃ ਪਤਿਤਾ ਧਰ੍ਮਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਜੋ ਪਤਿਤ ਹਨ ਤੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਪਤਿਤੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸਂਬਂਧਂ ਨ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਸਾਵਿਤਰੀ ਮੰਤਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਿਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਵਸੀਰਨ੍ਨਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯੇਣ ਸ਼ਾਣ ਕ੍ਸ਼ੌਮਾਵਿਕਾਨਿ ਚ ਭਵੇਤ੍ਤ੍ਰਿਵृਤ੍ਸਮਾਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਾ ਵਿਸ਼ਸ੍ਤੁ ਸ਼ਣਤਾਂਤਵੀ
ਹੇਮ, ਕਪਾਹ ਅਤੇ ਉਨ ਦੇ ਕਪੜੇ ਠੀਕ ਤਰਤੀਬ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਪਵਿੱਤਰ ਜਨੇਊ ਤਿੰਨ ਧਾਗਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੂੰਧਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਹੇਮ ਦੇ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮੁਂਜਾਭਾਵੇ ਵਿਧਾਤਵ੍ਯਾ ਕੁਸ਼ਾਸ਼੍ਮਂਤਕਬਲ੍ਵਜੈਃ
ਜੇ ਹੇਮ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਜਨੇਊ ਮੁੰਜਾ ਘਾਸ, ਕੁਸ਼ਾ, ਅਸਮੰਤਕ ਜਾਂ ਬਲਵਜਾ ਦੇ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਉਪਵੀਤਕ੍ਰਮੇਣ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਾਰ੍ਪਾਸਂ ਸ਼ਾਣਮਾਵਿਕਮ੍
ਜਨੇਊ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਪਾਹ, ਹੇਮ ਜਾਂ ਉਨ ਨਾਲ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਿਲ੍ਵਪਾਲਾਸ਼ਯੋਰ੍ਦਂਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਨृਪਸ੍ਯ ਤੁ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਦੰਡ ਬਿਲਵਾ ਜਾਂ ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ; ਰਾਜੇ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਲੱਕੜ ਚੁਣਿਆ ਜਾਵੇ।
ਆਮੌਲਿਂ ਵਾऽऽਲਲਾਟਂਵਾऽऽਨਾਸਮੂਰ੍ਧ੍ਵਪ੍ਰਮਾਣਤਃ
ਇਹ ਦੰਡ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਮੱਥੇ, ਸਿਰ ਦੇ ਉਪਰ ਜਾਂ ਨੱਕ ਦੇ ਆਗੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਪਰੀਤ੍ਯਾਗ੍ਨਿਮੁਪਸ੍ਥਾਯ ਦਿਵਾਕਰਮ੍ 4.1.36.
ਅਗਨਿ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਹੋਵੇ।
ਮਾਤृਮਾਤृष੍ਵਸृਸ੍ਵਸृਪਿਤृਸ੍ਵਸृਪੁਰਃਸਰਾਃ
ਮਾਂ, ਮਾਂ ਦੀ ਭੈਣ, ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਉਸਦੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚਲਣ।
ਯਾਵਦ੍ਵੇਦਮਧੀਤੇ ਚ ਚਰਨ੍ਵੇਦਵ੍ਰਤਾਨਿ ਚ
ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੇਦ ਦੇ ਵਰਤ ਮਨਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਰੀਤ ਨਿਭਾਏ।