ਰਜਸਾ ਤਮਸਾ ਵਿਵਰ੍ਧਿਤਂ ਕ੍ਵ ਨੁ ਪਾਪਂ ਪਰਿਤਾਪਦਾਯਕਮ੍
ਫਿਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਉਹ ਪਾਪ, ਜੋ ਰਜ ਤੇ ਤਮ ਨਾਲ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਦੁਖ ਦੇਂਦਾ ਹੈ?
ਯਦਿ ਜਾਤੁਚਿਦਂਧਕਦ੍ਵਿषਸ੍ਤਵਨਾਮੌष੍ਠਪੁਟਾਦ੍ਵਿਨਿਃਸृਤਮ੍
ਜੇ ਕਦੇ ਤੇਰੇ ਵੈਰੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ—
ਪਰਮਾਤ੍ਮਨ੍ਪਰਂਧਾਮ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾ ਵਿਧृਤ ਵਿਗ੍ਰਹ
ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਹੇ ਉੱਚਾ ਠਿਕਾਣਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਹੈ—
ਅਦ੍ਯ ਧਨ੍ਯੋਸ੍ਮਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਯਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਯੋਗਿਨਃ 4.1.31.
ਅੱਜ ਮੈਂ ਧਨਿਆ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਯੋਗੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।
ਅਵਿਯੋਗੋऽਸ੍ਤੁ ਮੇ ਦੇਵ ਤ੍ਵਦਂਘ੍ਰਿਯੁਗਲੇਨ ਵੈ 4.1.31.
ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਮੇਰਾ ਤੇਰੇ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵਿਛੋੜਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿ ਪਾਪਾਨਿ ਯਸ੍ਯਾ ਨਾਮ੍ਨੋਪਿ ਕੀਰ੍ਤਨਾਤ੍ 4.1.31.
ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਪਾਪ ਵੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਮਾਸਾਦ੍ਯ ਯਦਿ ਦੇਵਾਦ੍ਵਿਪਦ੍ਯਤੇ 4.1.31.
ਜੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕੋਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ—
ਤੀਰ੍ਥੇ ਕਾਲੋਦਕੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਰ੍ਪਣਮਤ੍ਵਰਃ 4.1.31.
ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਕਾਲੋਦਕ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਤਰਪਣ ਕਰ ਲੈ—
ਸ੍ਕਂਦ ਉਵਾਚ ਪੁਨਰ੍ਵਿਸ਼ੇषਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਦਾਚਾਰਸ੍ਯ ਕੁਂਭਜ
ਸਕੰਦਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਫਿਰ ਨੇਕ ਚਲਣ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਕੁੰਭ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ਵਰ੍ਣਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ਤਰੀ ਤੇ ਵੈਸ਼—ਇਹ ਤਿੰਨ ਜਾਤੀਆਂ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਏषਾਂ ਕ੍ਰਿਯਾਨਿषੇਕਾਦਿ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਾਂਤਾ ਚ ਵੈਦਿਕੀ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ, ਵੇਦਕ ਰਸਮਾਂ ਗਰਭ ਧਾਰਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਤਕ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ੍ਪਂਦਨਾਤ੍ਪ੍ਰਾਕ੍ਪੁਂਸਵਨਂ ਸੀਮਂਤੋਨ੍ਨਯਨਂ ਤਤਃ
ਹਿਲ ਚਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੰਸਵਨ ਦੀ ਰਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਸੀਮੰਤੋਨਨਯਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਾਮਾਹ੍ਨ੍ਯੇਕਾਦਸ਼ੇ ਗੇਹਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਥੇਮਾਸਿ ਨਿष੍ਕ੍ਰਮਃ
ਜਨਮ ਤੋਂ ਗਿਆਰਵੇਂ ਦਿਨ ਘਰ 'ਚ ਨਾਮ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਚੌਥੇ ਮਹੀਨੇ ਬੱਚਾ ਬਾਹਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਮਮੇਨੋ ਵ੍ਰਜੇਦੇਵਂ ਬੈਜਂ ਗਰ੍ਭਜਮਵੇ ਚ
ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਰਸਮ ਤੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਵੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਮੇਥਾष੍ਟਮੇਵਾਬ੍ਦੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਰ੍ਹਤਿ
ਸੱਤਵੇਂ ਜਾਂ ਅੱਠਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਲਈ ਯੋਗਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੇਜੋਭਿਵृਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਿਪ੍ਰੋਬ੍ਦੇਪਂਚਮੇਰ੍ਹਤਿ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਜੋਤ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਪੰਜਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਵ੍ਯਾਹृਤਿਪੂਰ੍ਵਂ ਚ ਵੇਦਮਧ੍ਯਾਪਯੇਦ੍ਗੁਰੁਃ
ਗੁਰੂ ਵੱਡੇ ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਾਏ।
ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਸ਼ੌਚਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਾਚਮਨਂ ਤਥਾ 4.1.36.
ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਆਚਮਨ ਕਰੇ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾਂਬੁਦੈਵਤੈਰ੍ਮਂਤ੍ਰੈਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਯਮ੍ਯ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਾਸਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲੇ।
ਅਗ੍ਨਿਕਾਰ੍ਯਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਭਿਵਾਦਯੇਤ੍
ਅੱਗ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ।
ਅਭਿਵਾਦਨਸ਼ੀਲਸ੍ਯ ਵृਦ੍ਧਸੇਵਾਰਤਸ੍ਯ ਚ
ਜੋ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,
ਅਧੀਤੇ ਗੁਰੁਣਾ ਹੂਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤਸ੍ਮੈ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਗੁਰੂ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਹੋਈ ਚੀਜ਼, ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਧ੍ਯਾਪ੍ਯਾਧਰ੍ਮਤੋਨਾਰ੍ਥਾਤ੍ਸਾਧ੍ਵਾਪ੍ਤਜ੍ਞਾਨਵਿਤ੍ਤਦਾਃ
ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਜਾਂ ਲਾਭ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਿਰਫ਼ ਚੰਗੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਦਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪੜ੍ਹਾਓ।
ਧਾਰਯੇਨ੍ਮੇਖਲਾਦਂਡੋਪਵੀਤਾਜਿਨਮੇਵ ਚ
ਉਹ ਮੋਲੀ, ਦੰਡ, ਜਨੇਊ ਅਤੇ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨੇ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਵਿਸ਼ਾਮਾਦਿਮਧ੍ਯਾਵਸਾਨਤਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ਤਰੀ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ ਦੇ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ, ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਅੰਤ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹਨ।
ਵਾਗ੍ਯਤੋ ਗੁਰ੍ਵਨੁਜ੍ਞਾਤੋ ਭੁਂਜੀਤਾਨ੍ਨਮਕੁਤ੍ਸਯਨ੍
ਬੋਲ ਰੋਕ ਕੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ, ਭੋਜਨ ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਖਾਏ।
ਅਨਾਰੋਗ੍ਯਮਨਾਯੁष੍ਯਮਸ੍ਵਰ੍ਗ੍ਯਂਚਾਤਿਭੋਜਨਮ੍
ਵਧੇਰੇ ਖਾਣਾ ਬਿਮਾਰੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਮਰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਵੰਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਦ੍ਵਿਰ੍ਭੁਂਜੀਤ ਚੈਕਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਵਾ ਕ੍ਵਾਪਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ 4.1.36.
ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਦੁਜਾਤੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰੀ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਮਧੁਮਾਂਸਂ ਪ੍ਰਾਣਿਹਿਂਸਾਂ ਭਾਸ੍ਕਰਾਲੋਕਨਾਂਜਨੇ
ਸ਼ਹਦ, ਮਾਸ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅੰਜਨ ਲਾਉਣਾ,
ਔਪਨਾਯਨਿਕਃ ਕਾਲੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ਾਂ ਪਰਃ
ਉਪਨਯਨ ਦੀ ਰਸਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ਤਰੀ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।