ਯਾ ਮੇ ਮੁਕ੍ਤਿਪੁਰੀ ਕਾਸ਼ੀ ਸਰ੍ਵਾਭ੍ਯੋਪਿ ਗਰੀਯਸੀ
ਮੇਰੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਨਗਰੀ ਕਾਸੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹਾਨ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਯੇ ਪਾਪਕਰ੍ਤਾਰਸ੍ਤੇषਾਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਤ੍ਵਮੇਵ ਹਿ
ਉਥੇ, ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਿਰਫ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।
ਏਤਾਨ੍ਵਰਾਨ੍ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯਾऽਥ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਕਾਲਭੈਰਵਃ
ਇਹ ਵਰ ਦਿਲੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੇ, ਕਾਲਭੈਰਵ ਨੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ—
ਯਦਂਗਮਪਰਾਧ੍ਨੋਤਿ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯੈਵ ਸ਼ਾਸਨਮ੍
ਜਦ ਕੋਈ ਅੰਗ ਨਾਲ ਗਲਤੀ ਕਰੇ, ਉਸ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਹੋਵੇਗੀ।
ਯਜ੍ਞਮੂਰ੍ਤਿਧਰੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਤਸ੍ਤੁष੍ਟਾਵ ਸ਼ਂਕਰਮ੍ 4.1.31.
ਯਜਨ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਫਿਰ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਤੌ ਮਹਾਦੇਵਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਪ੍ਰਣਤਵਤ੍ਸਲਃ
ਮਹਾਂਦੇਵ, ਜੋ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਮਾਨ੍ਯੋऽਧ੍ਵਰੋਸੌ ਭਵਤਾ ਤਥਾ ਸ਼ਤਧृਤਿਸ੍ਤ੍ਵਯਮ੍
ਇਹ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਯਜਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਸ਼ਤਧ੍ਰਿਤਿ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਪਨੋਦਾਯ ਵ੍ਰਤਂ ਲੋਕਾਯ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਂऽਤਰ੍ਹਿਤੋ ਦੇਵਸ੍ਤੇਜੋਰੂਪਸ੍ਤਦਾ ਸ਼ਿਵਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਵਰਤ ਦਿਖਾਇਆ; ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਤੇਜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਗਏ।
ਉਤ੍ਪਾਦ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾਮੇਕਾਂ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਕੁੜੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਦਂष੍ਟਾਕਰਾਲਵਦਨਾਂ ਲਲਜ੍ਜਿਹ੍ਵਾਤਿਭੀषਣਾਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ, ਦੰਦ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਤੇ ਜੀਭ ਲਟਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਕਰ੍ਤ੍ਰੀਂ ਕਰ੍ਪਰਹਸ੍ਤਾਗ੍ਰਾਂ ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਪਿਂਗੋਗ੍ਰਤਾਰਕਾਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਛੁਰੀ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਉਂਗਲੀਆਂ 'ਤੇ ਖੋਪੜੀ ਰੱਖੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪੀਲੀਆਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਯਾਵਦ੍ਵਾਰਾਣਸੀਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਪੁਰੀਮੇष ਗਮਿष੍ਯਤਿ
ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ, ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਤੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ੋਸ੍ਤਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾਰਾਣਸੀਂ ਪੁਰੀਮ੍
ਤੈਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਦਾਖਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਕੇ।
ਤਤ੍ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਾਦ੍ਭੈਰਵੋਪਿ ਕਾਲੋਭੂਤ੍ਕਾਲਕਾਲਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਾਰਨ, ਭੈਰਵ ਵੀ ਸਮਾਂ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਪਾਲਪਾਣਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਚਚਾਰ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯਮ੍ 4.1.31.
ਖੋਪੜੀ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਸਤ੍ਯਲੋਕੇਪਿ ਵੈਕੁਂਠੇ ਮਹੇਂਦ੍ਰਾਦਿ ਪੁਰੀष੍ਵਪਿ
ਸਤ੍ਯਲੋਕ, ਵੈਕੁੰਠ, ਮਹੇਂਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ,
ਪ੍ਰਤਿਤੀਰ੍ਥਂ ਭ੍ਰਮਨ੍ਨਾਪਿ ਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਯਾ
ਹਰ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਭਟਕਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਾ ਹੋਇਆ।
ਅਨੇਨੈਵਾਨੁਮਾਨੇਨ ਮਹਿਮਾ ਤ੍ਵਵਗਮ੍ਯਤਾਮ੍
ਇਸ ਹੀ ਤਰਕ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਸਮਝੋ।
ਸਂਤਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯਨੇਕਾਨਿ ਬਹੂਨ੍ਯਾਯਤਨਾਨਿ ਚ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹਨ ਤੇ ਅਨੇਕ ਮੰਦਰ ਵੀ ਹਨ।
ਤਾਵਦ੍ਗਰ੍ਜਂਤਿ ਪਾਪਾਨਿ ਬ੍ਰਹਤ੍ਯਾਦਿਕਾਨ੍ਯਲਮ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਪਾਪ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ, ਗੂੰਜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਮਥੈਃ ਸੇਵ੍ਯਮਾਨੋऽਯਂ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀਂ ਵਿਚਰਨ੍ਹਰਃ
ਪ੍ਰਮਥਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲੈ ਕੇ, ਹਰਾ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਥਾਯਾਂਤਂ ਮਹਾਕਾਲਂ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਂ ਸਰ੍ਪਕੁਂਡਲਮ੍
ਫਿਰ ਮਹਾਕਾਲ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਹਨ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੰਡਲਾਂ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਪਪਾਤ ਦਂਡਵਦ੍ਭੂਮੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਂ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਗਰੁੜ-ਧਵਜ ਵਾਲਾ ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਡੰਡਵਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਿਪੇਤੁਃ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯੈਨਂ ਪ੍ਰਣਤਃ ਕਮਲਾਪਤਿਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਕਮਲ-ਪਤੀ ਨੇ ਵੀ ਨਮਨ ਕੀਤਾ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਮਥਨੋ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਹ ਪਦ੍ਮਾਲਯਾਂ ਹਰਿਃ 4.1.31.
ਦੁੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਣ ਵਾਲਾ ਹਰੀ, ਪਦਮ-ਆਲਯਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਧਨ੍ਯੋऽਹਂ ਦੇਵਿ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਯਤ੍ਪਸ਼੍ਯਾਵੋ ਜਗਤ੍ਪਤਿਮ੍
ਮੈਂ ਧਨਿਆ ਹਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਕਟ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਕਿ ਅਸੀਂ ਜਗਤ-ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਅਨਾਦਿਃ ਸ਼ਰਣਃ ਸ਼ਾਂਤਃ ਪਰਃ षਡ੍ਵਿਂਸ਼ਸਂਮਿਤਃ
ਉਹ ਆਦਿ ਰਹਿਤ, ਆਸਰਾ, ਸ਼ਾਂਤ, ਸਰਵੋਤਮ ਤੇ ਛਬੀ-ਵੀਂ ਅੰਕ ਨਾਲ ਮਾਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਂਤਰਾਤ੍ਮਾऽਯਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਰ੍ਵਦਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਸਭ ਨੂੰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਧਿਯਾ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਹृਦਯੇ ਸੋਯਮਦ੍ਯ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯਤਾਮ੍
ਬੁਧੀ ਨਾਲ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਆਓ, ਅੱਜ ਉਸਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖੀਏ।
ਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨ ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮ ਲਭ੍ਯਤੇ ਮਾਨਵੈਰ੍ਭੁਵਿ
ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।