ਅਸੌ ਯਸ੍ਤਾਮ੍ਰੋ ਅਰੁਣ ਉਤ ਬਭ੍ਰੁਃ ਸੁਮਂਗਲਃ 1.3.1.7.
ਉਹ ਜੋ ਤਾਮਰ ਰੰਗ ਦਾ, ਲਾਲੀਮਾਂ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਹੈ,
ਨਮਸ੍ਤਾਮ੍ਰਾਯਾਰੁਣਾਯ ਸ਼ਿਵਾਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ
ਤਾਮਰ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਲਾਲੀਮਾਂ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਿਵ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਤ੍ਵਦ੍ਰੂਪਮਖਿਲਂ ਦੇਵ ਜਗਦੇਤਚ੍ਚਰਾਚਰਮ੍
ਹੇ ਦੇਵ, ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ।
ਵਰ੍षਤਾਂ ਚ ਪਯੋਦਾਨਾਂ ਨਿਰ੍ਝਰਾਣਾਂ ਚ ਭੂਯਸਾਮ੍
ਬਦਲਾਂ ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੀਂਹ ਪਵੇ।
ਅਗ੍ਨੇਰਾਪਃ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਹਿ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਅੱਗ ਤੋਂ ਉਪਜੀਆਂ ਜਲ ਧਾਰਾਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਹਨ, ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ।
ਸ਼ੀਤੋ ਭਵ ਮਹਾਦੇਵ ਸ਼ੋਣਾਚਲ ਕृਪਾਨਿਧੇ
ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਹੇ ਲਾਲ ਪਹਾੜ ਦੇ ਦਇਆਲੂ, ਠੰਢੇ ਹੋ ਜਾਓ।
ਇਤਿ ਸ੍ਤੁਤਃ ਸੁਰੈਃ ਸਰ੍ਵੇਰਾਨਤੈਰ੍ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤ੍ਤਤ ਪੁਨਰ੍ਨਦ੍ਯੋ ਨਿਰ੍ਝਰਾਸ਼੍ਚ ਬਹੂਦਕਾਃ
ਫਿਰ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵੱਧ ਜਲ ਨਾਲ ਵਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ।
ਤਥਾਪਿ ਤਰੁਣਾਰ੍ਕੋਦ੍ਯਤ੍ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਸ਼ਤਕੋਟਿਭਿਃ
ਫਿਰ ਵੀ, ਉਗਦੇ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ,
ਵਿਸृਜ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਸਲਿਲਂ ਨਦੀਸ਼੍ਚ ਰਸਵਿਕ੍ਸ਼ਰੈਃ
ਜਗਤ ਦੇ ਜਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਨਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਤਾਨਿ ਤਾਨ੍ਯਾਸਨ੍ਪਰਿਤਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਾਵਸ਼ਾਤ੍ ।। 1.3.1.7.
ਉਹ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਉਪਜੇ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਮੁਦ੍ਭਵਂ ਸਰ੍ਵ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਸਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਭਗਵਨ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਕਲਂ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਮੁਦ੍ਭਵਂ ਮਮ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯਾ ਵਚਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਗਿਰੀਸ਼ਾਤ੍ਸਂਸ਼੍ਰੁਤਂ ਪੁਰਾ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਪੁਰਾਣੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪੁਰਾ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਪੋਹਯਤ੍
ਉਥੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੀਰ੍ਥਂ ਪੁਨਰ੍ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਹ੍ਨਿਃਕੋਣੇ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਮ੍
ਵਹਿਣੀ ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਫਿਰੋਂ ਦਿਵਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੀਰਥ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਯਾਮ੍ਯਂ ਨਾਮ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥਂ ਯਮਭਾਗੇ ਵਿਜृਂਭਤੇ
ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਜਿੱਥੇ ਯਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਮਹਾਂ ਯਮ ਤੀਰਥ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨੈਰ੍ऋਤਂ ਤੁ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥਂ ਨੈਰ੍ऋਤ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਮਹਾਂ ਨੈਰਿਤ ਤੀਰਥ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਵਾਰੁਣਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ
ਪੱਛਮ ਦਿਸਾ ਵਿੱਚ, ਵਾਰੁਣ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਾਯਵੇ ਵਾਯਵੀਯਂ ਚ ਤੀਰ੍ਥਮਤ੍ਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ
ਇਥੇ, ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਵਾਯਵੀ ਤੀਰਥ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਰੇ ਚਾਤ੍ਰ ਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਸੋਮਤੀਰ੍ਥਮਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਮ੍ 1.3.1.7.
ਇਥੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਸੋਮ ਤੀਰਥ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਐਸ਼ਾਨੇ ਚਾਤ੍ਰ ਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਵਿष੍ਣੁਤੀਰ੍ਥਮਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਇਥੇ, ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੀਰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਃ ਪੁਰਾ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਾਸ ਸ਼ਂਕਰਮ੍
ਕਦੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਬਹੂਨਾਮਿਹ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਮੇਕਤ੍ਰ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਮਾਗਮਃ
ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਤੀਰਥ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਣ, ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਦੇਵ ਉਮਾਪਤਿਃ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਉਮਾ ਪਤੀ ਨੇ—
ਸਨ੍ਨਿਧਿਂ ਮਮ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸੇਵਤੇ ਗੂਢਰੂਪਤਃ
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਨਾਨ੍ਯਦਨ੍ਵੇषਣੀਯਂ ਤੇ ਤੀਰ੍ਥਮਤ੍ਰ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਲੱਭਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭਕ੍ਤਿਯੁਤੈਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਸਮਾਗਮਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਭਗਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਦਾ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਦੇਵਿ ਪੁਰਾ ਦੇਵੋ ਮਾਰ੍ਕਡੇਯਾਯ ਸ਼ਂਕਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ ਸੀ।
ਸਦੋਪਹਾਰਵੇਲਾਯਾਂ ਦृਸ਼੍ਯਾਨਿ ਕਿਲ ਮਾਨਵੈਃ
ਉਪਹਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਇਹ ਸਭ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।