ਤਾਵਤ੍ਤਤਾਪ ਸ ਤਪਸ੍ਤ੍ਵਗਸ੍ਥਿਪਰਿਸ਼ੇषਿਤਮ੍ 4.1.13.
ਉਸਨੇ ਇੰਨਾ ਤਪ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਰੀਰ 'ਚ ਸਿਰਫ ਚਮੜੀ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ।
ਕ੍ਰੂਰਦृਗ੍ਵੀਕ੍ਸ਼ਤੇ ਯਾਵਤ੍ਪੁਨਃਪੁਨਰਿਦਂ ਵਦਨ੍ 4.1.13.
ਉਹ ਤਿੱਖੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹੀ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵੇਨ ਦਤ੍ਤਾ ਯੇ ਤੁਭ੍ਯਂ ਵਰਾਃ ਸਂਤੁ ਤਥੈਵ ਤੇ 4.1.13.
ਦੇਵਤੇ ਵਲੋਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਵਰਦਾਨ ਜਿਵੇਂ ਦੇ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਰਹਿਣਗੇ।
ਪੁਰ੍ਯਾਂ ਯਕ੍ਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਾਣਾਂ ਤੇ ਸ੍ਵਰੂਪਮਿਤਿ ਵਰ੍ਣਿਤਮ੍
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦਾ ਇਹੀ ਅਸਲ ਰੂਪ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਮ੍ਯਂ ਮਧੁਵਨਂ ਪ੍ਰਾਪ ਯਮੁਨਾਯਾਸ੍ਤਟੇ ਮਹਤ
ਉਹ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸੁਹਣਾ ਮਧੁਵਨ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਆਦ੍ਯਂ ਭਗਵਤਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਹਰਿਮੇਧਸਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਬੜੀ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਜਪਨ੍ਸ ਵਾਸੁਦੇਵਾਖ੍ਯਂ ਪਰਂਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਰਾਮਯਮ੍
ਉਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਸਰਬੋਤਮ ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਰਿਰ੍ਹਰਿਤ੍ਸੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਹਰਿਰ੍ਹਰਿਮਰੀਚਿषੁ
ਹਰੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਜਲੇ ਸ਼ਾਲੂਰਕੂਰ੍ਮਾਦਿ ਰੂਪੇਣ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ
ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਸ਼ਾਲੂਰ ਮੱਛੀ, ਕਛੂਆ ਤੇ ਹੋਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨਂਤਰੂਪਃ ਪਾਤਾਲੇ ਗਗਨੇऽਨਂਤਸਂਜ੍ਞਕਃ
ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਅਨੰਤ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵੇषੁ ਯੋ ਵਸੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਸਤਿਰ੍ਹਿ ਯਃ
ਜੋ ਸਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅਸਲ ਨਿਵਾਸ ਹੈ।
ਵਿष੍ਲृਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾਵਯਂਧਾਤੁਰ੍ਯਤ੍ਰਸਾਰ੍ਥਕਤਾਂ ਗਤਃ
ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਘੇਰ ਕੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰਾ ਅਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚ ਹृषੀਕਾਣਾਮੀਸ਼ਨਾਤ੍ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਨ ਚ੍ਯਵਂਤੇਪਿ ਯਦ੍ਭਕ੍ਤਾ ਮਹਤਿ ਪ੍ਰਲਯੇ ਸਤਿ 4.1.20.
ਉਸਦੇ ਭਗਤ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਕਦੇ ਡਿੱਗਦੇ ਨਹੀਂ।
ਇਦਂ ਚਰਾਚਰਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਯੋ ਬਭਾਰ ਸ੍ਵਲੀਲਯਾ
ਉਹ, ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜਗਤ ਨੂੰ ਢੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯੇਕ੍ਸ਼ਣੇ ਸਮੀਕ੍ਸ਼ੇਤੇ ਨਾਨ੍ਯਦ੍ਵਿਪ੍ਣੁਪਦਾਦृਤੇ
ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਨਾਨ੍ਯ ਸ਼ਬ੍ਦਗ੍ਰਹੌ ਤਸ੍ਯ ਜਾਤੌ ਸ਼ਬ੍ਦਗ੍ਰਹਾਵਪਿ
ਉਸ ਲਈ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਸਮਝ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਗੋਵਿਂਦਚਰਣਾਰ੍ਥਾਰ੍ਚਾਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਿਯਂਕਰ੍ਮਵੈ ਵਿਨਾ
ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ,
ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਚਰਣਦ੍ਵਂਦ੍ਵਂ ਤਨ੍ਮਨੋ ਮਨੁਤੇ ਹਰੇਃ
ਹਰੀ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੁੰਦਵਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ।
ਚਰਣੌ ਵਿष੍ਣੁਸ਼ਰਣੌ ਹਿਤ੍ਵਾ ਨਾਰਾਯਣਾਂਗਣਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਓਟ ਛੱਡ ਕੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਆੰਗਣ ਨੂੰ ਵੀ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਣੀਪ੍ਰਮਾਣੀ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਗੋਵਿਂਦਗੁਣਵਰ੍ਣਨੇ
ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਹੀ ਮਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਿਤਾਂਤਕਮਲਾਕਾਂਤ ਨਾਮਧੇਯਸੁਧਾਰਸਮ੍
ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਸੁਧਾ-ਸਰੂਪ ਮਿੱਠੀ ਮਹਿਕ ਬਹੁਤ ਗਹਿਰੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਮੁਕੁਂਦ ਪਦਦ੍ਵਂਦ੍ਵ ਪਦ੍ਮਾਮੋਦਪ੍ਰਮੋਦਿਤਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਕਮਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਗਿਂਦ੍ਰਿਯਂ ਮਧੁਰਿਪੋਃ ਪਰਿਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਪਦਦ੍ਵਯਮ੍ 4.1.20.
ਮੁਰਾ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀ ਇੰਦਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਬ੍ਦਾਦਿਵਿषਯਾਧਾਰਂ ਸਾਰਂ ਦਾਮੋਦਰਂ ਪਰਮ੍
ਸਾਰੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਆਵਾਜ਼ ਆਦਿ, ਦਾ ਅਸਲ ਸਹਾਰਾ ਤੇ ਸਰਵੋਚ ਦਾਮੋਦਰ ਹੀ ਹੈ।
ਲੁਪ੍ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਤੇਜਾਂਸਿ ਤਤ੍ਤਪਸ੍ਤਪਨੋਦਯੇ
ਉਸ ਦੀ ਤਪ ਦੀ ਗਰਮੀ ਚੜ੍ਹਦਿਆਂ ਸਾਰੇ ਚਾਨਣ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਂਦ੍ਰ ਚਂਦ੍ਰਾਗ੍ਨਿ ਵਰੁਣ ਸਮੀਰਣ ਧਨਾਧਿਪਾਃ
ਇੰਦ੍ਰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਅੱਗ, ਵਰੁਣ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਧਨ ਦੇ ਰਾਜਾ,
ਵੈਮਾਨਿਕਾਸ੍ਤਥਾऽਨ੍ਯੇਪਿ ਵਸੁਮੁਖ੍ਯਾ ਦਿਵੌਕਸਃ
ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਤੁਰਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਵਸੂਆਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇਵਤਾ,
ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਧ੍ਰੁਵਃ ਪਾਦਂ ਮਿਨੋਤਿ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਧ੍ਰੁਵ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਪੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ,
ਅਹੋ ਤਦਂਗਸਂਗੀਨਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਾਡ੍ਯਂ ਜਲਾਨ੍ਯਪਿ
ਅਹੋ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੁਸਤਤਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਵੀ,