ਯਾਯਜੂਕੇ ਕੁਲੇ ਜਨ੍ਮ ਕ੍ਵਕ੍ਵ ਮੇ ਵ੍ਯਸਨਂ ਤਥਾ
ਯਾਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ—ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਮੁਸੀਬਤ ਕਿੱਥੇ?
ਭਿਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਾਮਿ ਨ ਮੇ ਪਰਿਚਿਤਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਮੈਂ ਭਿਖ ਮੰਗਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਸਦਾਭ੍ਯੁਦਿਤੇ ਭਾਨੌ ਪ੍ਰਸੂਰ੍ਮੇ ਮृष੍ਟਭੋਜਨਮ੍
ਜਦ ਵੀ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ, ਮਾਂ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਰੋਟੀ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।
ਇਤਿ ਚਿਂਤਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭਾਨੁਰਸ੍ਤਾਚਲਂ ਗਤਃ
ਉਹ ਐਸਾ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸੂਰਜ ਪਹਾੜ ਪਿੱਛੇ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਮਹੋਪਹਾਰਾਨਾਦਾਯ ਨਗਰਾਦ੍ਬਹਿਰਭ੍ਯਗਾਤ੍
ਵੱਡੇ ਭੇਟ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਪਕ੍ਵਾਨ੍ਨਗਂਧਮਾਘ੍ਰਾਯ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਃ ਸ ਤਮਨ੍ਵਗਾਤ੍ 4.1.13.
ਪਕਾਈ ਹੋਈ ਰੋਟੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਸੁੰਘ ਕੇ, ਭੁੱਖਾ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਿਆ।
ਪਲਾਯਮਾਨੋ ਨਿਹਤਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਪਂਚਤ੍ਵਮਾਗਤਃ
ਭੱਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ।
ਕੁਲਾਚਾਰਪ੍ਰਤੀਪੋਯਂ ਪਿਤ੍ਰੋਰ੍ਵਾਕ੍ਯਪਰਾਙ੍ਮੁਖਃ 4.1.13.
ਇਹ ਕੁਲ ਦੀ ਰੀਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ, ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਦਾ ਹੈ।
ਕਲਿਂਗਰਾਜੋਭਵਿਤਾऽਧੁਨਾਵਿਧੁਤਕਲ੍ਮषਃ 4.1.13.
ਹੁਣ ਕਲਿੰਗ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਦੀਪਦਸ਼ੋਦ੍ਯੋਤ ਲਿਂਗਮੌਲਿ ਤਮੋਹਰਃ 4.1.13.
ਆਤਮਕ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਲਿੰਗ ਦਾ ਮੋੜਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਾਵਤ੍ਤਤਾਪ ਸ ਤਪਸ੍ਤ੍ਵਗਸ੍ਥਿਪਰਿਸ਼ੇषਿਤਮ੍ 4.1.13.
ਉਸਨੇ ਇੰਨਾ ਤਪ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਰੀਰ 'ਚ ਸਿਰਫ ਚਮੜੀ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ।
ਕ੍ਰੂਰਦृਗ੍ਵੀਕ੍ਸ਼ਤੇ ਯਾਵਤ੍ਪੁਨਃਪੁਨਰਿਦਂ ਵਦਨ੍ 4.1.13.
ਉਹ ਤਿੱਖੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹੀ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵੇਨ ਦਤ੍ਤਾ ਯੇ ਤੁਭ੍ਯਂ ਵਰਾਃ ਸਂਤੁ ਤਥੈਵ ਤੇ 4.1.13.
ਦੇਵਤੇ ਵਲੋਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਵਰਦਾਨ ਜਿਵੇਂ ਦੇ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਰਹਿਣਗੇ।
ਪੁਰ੍ਯਾਂ ਯਕ੍ਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਾਣਾਂ ਤੇ ਸ੍ਵਰੂਪਮਿਤਿ ਵਰ੍ਣਿਤਮ੍
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦਾ ਇਹੀ ਅਸਲ ਰੂਪ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਮ੍ਯਂ ਮਧੁਵਨਂ ਪ੍ਰਾਪ ਯਮੁਨਾਯਾਸ੍ਤਟੇ ਮਹਤ
ਉਹ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸੁਹਣਾ ਮਧੁਵਨ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਆਦ੍ਯਂ ਭਗਵਤਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਹਰਿਮੇਧਸਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਬੜੀ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਜਪਨ੍ਸ ਵਾਸੁਦੇਵਾਖ੍ਯਂ ਪਰਂਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਰਾਮਯਮ੍
ਉਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਸਰਬੋਤਮ ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਰਿਰ੍ਹਰਿਤ੍ਸੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਹਰਿਰ੍ਹਰਿਮਰੀਚਿषੁ
ਹਰੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਜਲੇ ਸ਼ਾਲੂਰਕੂਰ੍ਮਾਦਿ ਰੂਪੇਣ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ
ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਸ਼ਾਲੂਰ ਮੱਛੀ, ਕਛੂਆ ਤੇ ਹੋਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨਂਤਰੂਪਃ ਪਾਤਾਲੇ ਗਗਨੇऽਨਂਤਸਂਜ੍ਞਕਃ
ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਅਨੰਤ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵੇषੁ ਯੋ ਵਸੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਸਤਿਰ੍ਹਿ ਯਃ
ਜੋ ਸਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅਸਲ ਨਿਵਾਸ ਹੈ।
ਵਿष੍ਲृਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾਵਯਂਧਾਤੁਰ੍ਯਤ੍ਰਸਾਰ੍ਥਕਤਾਂ ਗਤਃ
ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਘੇਰ ਕੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰਾ ਅਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚ ਹृषੀਕਾਣਾਮੀਸ਼ਨਾਤ੍ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਨ ਚ੍ਯਵਂਤੇਪਿ ਯਦ੍ਭਕ੍ਤਾ ਮਹਤਿ ਪ੍ਰਲਯੇ ਸਤਿ 4.1.20.
ਉਸਦੇ ਭਗਤ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਕਦੇ ਡਿੱਗਦੇ ਨਹੀਂ।
ਇਦਂ ਚਰਾਚਰਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਯੋ ਬਭਾਰ ਸ੍ਵਲੀਲਯਾ
ਉਹ, ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜਗਤ ਨੂੰ ਢੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯੇਕ੍ਸ਼ਣੇ ਸਮੀਕ੍ਸ਼ੇਤੇ ਨਾਨ੍ਯਦ੍ਵਿਪ੍ਣੁਪਦਾਦृਤੇ
ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਨਾਨ੍ਯ ਸ਼ਬ੍ਦਗ੍ਰਹੌ ਤਸ੍ਯ ਜਾਤੌ ਸ਼ਬ੍ਦਗ੍ਰਹਾਵਪਿ
ਉਸ ਲਈ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਸਮਝ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਗੋਵਿਂਦਚਰਣਾਰ੍ਥਾਰ੍ਚਾਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਿਯਂਕਰ੍ਮਵੈ ਵਿਨਾ
ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ,
ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਚਰਣਦ੍ਵਂਦ੍ਵਂ ਤਨ੍ਮਨੋ ਮਨੁਤੇ ਹਰੇਃ
ਹਰੀ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੁੰਦਵਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ।
ਚਰਣੌ ਵਿष੍ਣੁਸ਼ਰਣੌ ਹਿਤ੍ਵਾ ਨਾਰਾਯਣਾਂਗਣਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਓਟ ਛੱਡ ਕੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਆੰਗਣ ਨੂੰ ਵੀ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।