ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਨੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਸੋਪਿ ਭृਂਗਾਰੁਰ੍ਮਣਿਮਂਡਿਤਃ
ਹੁਣ ਉਹ ਮੋਤੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਭੌਰਾ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਕ੍ਵ ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤ੍ਯਂ ਤਤ੍ਕਾਂਸ੍ਯਂ ਗੌਡੀ ਤਾਮ੍ਰਘਟੀ ਕ੍ਵ ਸਾ
ਕਿੱਥੇ ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਕਾਂਸ, ਕਿੱਥੇ ਗੌੜਾ ਦਾ ਤਾਮਬੇ ਦਾ ਘੜਾ, ਕਿੱਥੇ ਉਹ ਹੈ?
ਕ੍ਵ ਸਾ ਪਰ੍ਵਤਦੇਸ਼ੀਯਾ ਚਂਦ੍ਰਕਾਂਤਸ਼ਿਲੋਦ੍ਭਵਾ
ਕਿੱਥੇ ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ, ਚੰਦਨ ਮਣੀ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੋਈ?
ਕਿਂ ਬਹੂਕ੍ਤੇਨ ਕੁਲਜੇ ਤੁਭ੍ਯਂ ਕੁਪ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਵृਥਾ
ਹੋਰ ਕੀ ਕਹੀਏ? ਕੁਲਵੰਤੀ, ਮੈਂ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਰੁੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਅਨਪਤ੍ਯੋਸ੍ਮਿ ਤੇਨਾਹਂ ਦੁष੍ਟੇਨ ਕੁਲਦੂषਿਣਾ
ਉਸ ਮਾੜੇ, ਕੁਲ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਬੇ-ਸੰਤਾਨ ਹਾਂ।
ਅਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਵਰਂ ਨृਣਾਂ ਕੁਪੁਤ੍ਰਾਤ੍ਕੁਲਪਾਂਸਨਾਤ੍ 4.1.13.
ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਬੇ-ਪੁੱਤਰ ਰਹਿਣਾ, ਮਾੜੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ, ਜੋ ਕੁਲ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਕਰੇ, ਚੰਗਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨਿਤ੍ਯਵਿਧਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵਾਹ੍ਨਿਕਸ੍ਯਚਿਤ੍
ਨਿੱਤ ਦਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਉਸੇ ਦਿਨ,
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਸ ਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਂ ਸ੍ਵਂ ਵਿਨਿਂਦ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੀ, ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਜੀਵਨ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਕੇ,
ਚਿਂਤਾਮਵਾਪ ਮਹਤੀਂ ਕ੍ਵ ਯਾਮਿ ਕਰਵਾਣਿ ਕਿਮ੍
ਉਹ ਡੂੰਘੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ: 'ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ, ਕੀ ਕਰਾਂ?'
ਦੇਸ਼ਾਂਤਰੇ ਹ੍ਯਸ੍ਤਿ ਧਨਃ ਸਦ੍ਵਿਦ੍ਯਃ ਸੁਖਮੇਧਤੇ
ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਧਨ ਹੈ, ਸੱਚੀ ਵਿਦਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਯਾਯਜੂਕੇ ਕੁਲੇ ਜਨ੍ਮ ਕ੍ਵਕ੍ਵ ਮੇ ਵ੍ਯਸਨਂ ਤਥਾ
ਯਾਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ—ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਮੁਸੀਬਤ ਕਿੱਥੇ?
ਭਿਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਾਮਿ ਨ ਮੇ ਪਰਿਚਿਤਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਮੈਂ ਭਿਖ ਮੰਗਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਸਦਾਭ੍ਯੁਦਿਤੇ ਭਾਨੌ ਪ੍ਰਸੂਰ੍ਮੇ ਮृष੍ਟਭੋਜਨਮ੍
ਜਦ ਵੀ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ, ਮਾਂ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਰੋਟੀ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।
ਇਤਿ ਚਿਂਤਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭਾਨੁਰਸ੍ਤਾਚਲਂ ਗਤਃ
ਉਹ ਐਸਾ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸੂਰਜ ਪਹਾੜ ਪਿੱਛੇ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਮਹੋਪਹਾਰਾਨਾਦਾਯ ਨਗਰਾਦ੍ਬਹਿਰਭ੍ਯਗਾਤ੍
ਵੱਡੇ ਭੇਟ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਪਕ੍ਵਾਨ੍ਨਗਂਧਮਾਘ੍ਰਾਯ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਃ ਸ ਤਮਨ੍ਵਗਾਤ੍ 4.1.13.
ਪਕਾਈ ਹੋਈ ਰੋਟੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਸੁੰਘ ਕੇ, ਭੁੱਖਾ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਿਆ।
ਪਲਾਯਮਾਨੋ ਨਿਹਤਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਪਂਚਤ੍ਵਮਾਗਤਃ
ਭੱਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ।
ਕੁਲਾਚਾਰਪ੍ਰਤੀਪੋਯਂ ਪਿਤ੍ਰੋਰ੍ਵਾਕ੍ਯਪਰਾਙ੍ਮੁਖਃ 4.1.13.
ਇਹ ਕੁਲ ਦੀ ਰੀਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ, ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਦਾ ਹੈ।
ਕਲਿਂਗਰਾਜੋਭਵਿਤਾऽਧੁਨਾਵਿਧੁਤਕਲ੍ਮषਃ 4.1.13.
ਹੁਣ ਕਲਿੰਗ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਦੀਪਦਸ਼ੋਦ੍ਯੋਤ ਲਿਂਗਮੌਲਿ ਤਮੋਹਰਃ 4.1.13.
ਆਤਮਕ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਲਿੰਗ ਦਾ ਮੋੜਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਾਵਤ੍ਤਤਾਪ ਸ ਤਪਸ੍ਤ੍ਵਗਸ੍ਥਿਪਰਿਸ਼ੇषਿਤਮ੍ 4.1.13.
ਉਸਨੇ ਇੰਨਾ ਤਪ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਰੀਰ 'ਚ ਸਿਰਫ ਚਮੜੀ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ।
ਕ੍ਰੂਰਦृਗ੍ਵੀਕ੍ਸ਼ਤੇ ਯਾਵਤ੍ਪੁਨਃਪੁਨਰਿਦਂ ਵਦਨ੍ 4.1.13.
ਉਹ ਤਿੱਖੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹੀ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵੇਨ ਦਤ੍ਤਾ ਯੇ ਤੁਭ੍ਯਂ ਵਰਾਃ ਸਂਤੁ ਤਥੈਵ ਤੇ 4.1.13.
ਦੇਵਤੇ ਵਲੋਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਵਰਦਾਨ ਜਿਵੇਂ ਦੇ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਰਹਿਣਗੇ।
ਪੁਰ੍ਯਾਂ ਯਕ੍ਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਾਣਾਂ ਤੇ ਸ੍ਵਰੂਪਮਿਤਿ ਵਰ੍ਣਿਤਮ੍
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦਾ ਇਹੀ ਅਸਲ ਰੂਪ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਮ੍ਯਂ ਮਧੁਵਨਂ ਪ੍ਰਾਪ ਯਮੁਨਾਯਾਸ੍ਤਟੇ ਮਹਤ
ਉਹ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸੁਹਣਾ ਮਧੁਵਨ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਆਦ੍ਯਂ ਭਗਵਤਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਹਰਿਮੇਧਸਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਬੜੀ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਜਪਨ੍ਸ ਵਾਸੁਦੇਵਾਖ੍ਯਂ ਪਰਂਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਰਾਮਯਮ੍
ਉਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਸਰਬੋਤਮ ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਰਿਰ੍ਹਰਿਤ੍ਸੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਹਰਿਰ੍ਹਰਿਮਰੀਚਿषੁ
ਹਰੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਜਲੇ ਸ਼ਾਲੂਰਕੂਰ੍ਮਾਦਿ ਰੂਪੇਣ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ
ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਸ਼ਾਲੂਰ ਮੱਛੀ, ਕਛੂਆ ਤੇ ਹੋਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨਂਤਰੂਪਃ ਪਾਤਾਲੇ ਗਗਨੇऽਨਂਤਸਂਜ੍ਞਕਃ
ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਅਨੰਤ ਆਖਦੇ ਹਨ।