ਊਨਵਿਂਸ਼ਤਿਕੋऽਸਿ ਤ੍ਵਮੇषਾ षੋਡਸ਼ਵਾਰ੍षਿਕੀ
ਤੂੰ ਅਜੇ ਉੱਨੀ (19) ਸਾਲ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਤੇ ਉਹ ਸੋਲ੍ਹਾਂ (16) ਸਾਲ ਦੀ ਹੈ।
ਏਤਾਂ ਸਂਵृਣੁ ਸਦ੍ਵृਤ੍ਤਾਂ ਪਿਤृਭਕ੍ਤਿਯੁਤਾ ਭਵ
ਇਸ ਚੰਗੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭਕਤੀ ਰੱਖ।
ਤਤੋऽਪਤ੍ਰਪਸੇ ਕਿਂ ਨ ਤ੍ਯਜ ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਤਾਂ ਸ਼ਿਸ਼ੋ
ਤੂੰ ਸ਼ਰਮ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ? ਮਾੜਾ ਵਿਵਹਾਰ ਛੱਡ ਦੇ, ਪੁੱਤਰ।
ਤੇਭ੍ਯੋਪਿ ਨ ਬਿਭੇषਿ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋਸ੍ਯੁਭਯ ਵਂਸ਼ਤਃ
ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ; ਦੋਵੇਂ ਵੰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈਂ।
ਗृਹੇਪਿ ਸ਼ਿष੍ਯਾਨ੍ਪਸ਼੍ਯੈਤਾਨ੍ਪਿਤੁਸ੍ਤੇ ਵਿਨਯੋਚਿਤਾਨ੍
ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਜੋ ਸਲਾਹ-ਸੁਝਾਅ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਂ ਵਿਹਾਯ ਤੇ ਤਾਤੇ ਵृਤ੍ਤਿਲੋਪਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ 4.1.13.
ਜੇ ਤੂੰ ਭਰੋਸਾ ਛੱਡ ਦੇਵੇਂ, ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ ਗੁਆ ਲਵੇਗਾ।
ਅਨਂਤਰਂ ਹਸਿष੍ਯਂਤਿ ਯੁਕ੍ਤਂ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਤਾਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ
ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਹੱਸਣਗੇ, ਕਹਿ ਕੇ: 'ਇਹੀ ਉਸ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਹੈ?'
ਮਾਤੁਸ਼੍ਚਰਿਤ੍ਰਂ ਤਨਯੋ ਧਤ੍ਤੇ ਦੁਰ੍ਭਾषਣੈਰਿਤਿ
ਪੁੱਤਰ ਮਾਂ ਦੇ ਚਲਣ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬੋਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਾਹਰਦਾ ਹੈ।
ਤਦਂਘ੍ਰਿਲੀਨਮਨਸੋ ਮਮ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੈ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹੈ।
ਅਹੋ ਬਲੀਯਾਨ੍ਸਵਿਧਿਰ੍ਯੇਨ ਜਾਤਾ ਭਵਾਨਿਤਿ
ਕਿਸਮਤ ਕਿੰਨੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਜਨਮ ਲਿਆ!
ਨ ਤਤ੍ਯਾਜ ਚ ਤਦ੍ਧਰ੍ਮਂ ਦੁਰ੍ਬੋਧੋ ਵ੍ਯਸਨੀ ਯਤਃ
ਉਹ ਨੇ ਉਹ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਦੁਖੀ ਸੀ ਤੇ ਸਮਝਣ ਵਿਚ ਔਖਾ ਸੀ।
ਸਪਾਰਦਾਰੈਰ੍ਵ੍ਯਸਨੈਰੇਭਿਃ ਕੋਤ੍ਰ ਨ ਖਂਡਿਤਃ
ਇੱਥੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਕੌਣ ਬਚਿਆ ਹੈ?
ਅਰ੍ਪਯੇਦ੍ਦ੍ਯੂਤਕਾਰਾਣਾਂ ਸਕੁਪ੍ਯਂ ਵਸਨਾਦਿਕਮ੍
ਉਹ ਜੂਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਭਾਂਡੇ ਆਦਿ, ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਸ੍ਵਪਂਤ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵੇਕਦਾऽऽਦਾਯ ਦੁਰੋਦਰਿਕਰੇऽਰ੍ਪਯਤ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਿਛੋਨਾ ਲੈ ਕੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੇਨ ਪਰਿਜ੍ਞਾਤਾ ਦੈਵਾਦ੍ਦ੍ਯੂਤਕृਤਃ ਕਰੇ ਪृष੍ਟਸ੍ਤੇਨਾਥ ਨਿਰ੍ਬਂਧਾਦਸਕृਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਕਿਮ੍
ਦীক্ষਿਤ ਨੇ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਜੂਆਰੀ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ ਲਈ, ਤੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ?'
ਮਮਾਕ੍ਸ਼ਿਪਸਿ ਵਿਪ੍ਰੋਚ੍ਚੈਃ ਕਿਂ ਮਯਾ ਚੌਰ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਾ 4.1.13.
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਕਿਉਂ ਲਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ? ਕੀ ਮੈਂ ਚੋਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ?
ਮਮ ਮਾਤੁਰ੍ਹਿ ਪੂਰ੍ਵੇ ਦ੍ਯੁਰ੍ਜਿਤ੍ਵਾਨੀਤੋ ਹਿ ਸ਼ਾਟਕਃ
ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਵਲੋਂ ਲਿਆਇਆ ਸ਼ਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਨ੍ਯੇषਾਂ ਦ੍ਯੂਤਕਰ੍ਤृਣਾਂ ਭੂਰਿ ਤੇਨਾਰ੍ਪਿਤਂ ਵਸੁ
ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਜੂਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਧਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਭਾਜਨਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਕਾਂਸ੍ਯ ਤਾਮ੍ਰਮਯਾਨਿ ਚ
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਕਾਂਸੇ ਤੇ ਤਾਮੇ ਦੇ ਵੀ।
ਨ ਤੇਨ ਸਦृਸ਼ਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦਾਕ੍ਸ਼ਿਕੋ ਭੂਮਿਮਂਡਲੇ
ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਜੂਆ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਕਥਂ ਨਾਜ੍ਞਾਯਿ ਤਨਯੋ ऽਵਿਨਯਾਨਯਕੋਵਿਦਃ
ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬੁਰੇ ਚਲਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ?
ਪ੍ਰਾਵृਤ੍ਯ ਵਾਸਸਾ ਮੌਲਿਂ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਨ੍ਨਿਜਮਂਦਿਰਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਯਿਨਿ ਕੁਤ੍ਰਾਸਿ ਕ੍ਵ ਤੇ ਗੁਣਨਿਧਿਃ ਸੁਤਃ
ਦীক্ষਿਤ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਹੈਂ? ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈ, ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਅਂਗੋਦ੍ਵਰ੍ਤਨ ਕਾਲੇ ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਮੇਂऽਗੁਲਿਤੋ ਹृਤਾ
ਜਦ ਮੈਂ ਅੰਗ ਮਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਉੰਗਲੀ ਤੋਂ ਅੰਗੂਠੀ ਲੈ ਲਈ ਸੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਥ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਭੀਤਾ ਸਾ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਯਿਨੀ
ਉਹ ਦীক্ষਿਤ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਡਰ ਗਈ।
ਵ੍ਯਗ੍ਰਾਸ੍ਮਿ ਦੇਵਪੂਜਾਰ੍ਥਮੁਪਹਾਰਾਦਿ ਕਰ੍ਮਣਿ 4.1.13.
ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਆਦਿ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਸਤ ਹਾਂ।
ਇਦਾਨੀਮੇਵ ਪਕ੍ਵਾਨ੍ਨਕਰਣਵ੍ਯਗ੍ਰਯਾ ਮਯਾ
ਹੁਣੇ ਹੀ, ਮੈਂ ਪਕਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹਾਂ।
ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤ ਉਵਾਚ ਹਂਹੋ ਸਤ੍ਪੁਤ੍ਰਜਨਨਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਪ੍ਰਭਾषਿਣਿ
ਦীক্ষਿਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਸੱਚੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਚ ਬੋਲਦੀ ਹੈ।'
ਤਦਾਤਦੇਤਿ ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰੂਯਾ ਨਾਥੇਦਾਨੀਂ ਸ ਨਿਰ੍ਗਤਃ
ਤੂੰ 'ਉਦੋਂ' ਤੇ 'ਹੁਣ ਨਹੀਂ' ਆਖਦੀ ਹੈਂ; ਹੁਣ ਉਹ ਬਾਹਰ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕੁਤਸ੍ਤ੍ਵਚ੍ਛਾਟਕਃ ਪਤ੍ਨਿ ਮਾਂਜਿष੍ਠੋ ਯੋ ਮਯਾऽਰ੍ਪਿਤਃ
ਪਤਨੀ, ਤੇਰਾ ਲਾਲ ਸ਼ਾਲ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ?