ਯਾ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਰਹਸ਼੍ਚਰਤਿ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ 4.1.4.
ਜੋ ਮਾੜੀ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚੁਪਚਾਪ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ—
ਤਾਡਿਤਾ ਤਾਡਿਤੁਂ ਚੇਚ੍ਛੇਤ੍ਸਾ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀ ਵृषਦਂਸ਼ਿਕਾ
ਉਹ ਜਦੋਂ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਬਿਲਕੁਲ ਬਾਘਣ ਜਾਂ ਸੱਪ ਵਾਂਗ।
ਯਾ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮਿष੍ਟਮऽਸ਼੍ਨਾਤਿ ਕੇਵਲਮ੍
ਜੋ ਔਰਤ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਚੰਗਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੀ ਹੈ—
ਯਾ ਤ੍ਵਂ(ਹੁਂ) ਕृਤ੍ਯਾऽਪ੍ਰਿਯਂ ਬ੍ਰੂਤੇ ਮੂਕਾ ਸਾ ਜਾਯਤੇ ਖਲੁ
ਜੋ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਮਾੜੇ ਬੋਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਖੀਰ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦृष੍ਟਿਂ ਵਿਲੁਪ੍ਯ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਯਾ ਕਂਚਿਦਨ੍ਯਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਨਜ਼ਰ ਹਟਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਰਦ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀ ਹੈ—
ਬਾਹ੍ਯਾਦਾਯਾਂਤਮਾਲੋਕ੍ਯ ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਚ ਜਲਾਸ਼ਨੈਃ
ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਂਦੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਖਾਂਦੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਤਥੈਵ ਚਾਟੁਵਚਨੈਃ ਖੇਦਸਂਨੋਦਨੈਃ ਪਰੈਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਾਪਲੂਸੀ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ-ਸੁਖ ਦੱਸਣ ਨਾਲ—
ਮਿਤਂ ਦਦਾਤਿ ਹਿ ਪਿਤਾ ਮਿਤਂ ਭ੍ਰਾਤਾ ਮਿਤਂ ਸੁਤਃ
ਪਿਤਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਰਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭਰ੍ਤਾ ਦੇਵੋ ਗੁਰੁਰ੍ਭਰ੍ਤਾ ਧਰ੍ਮ ਤੀਰ੍ਥ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਚ
ਪਤੀ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਪਤੀ ਹੀ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, ਪਤੀ ਹੀ ਧਰਮ, ਤੀਰਥ ਤੇ ਵਰਤ ਹਨ।
ਜੀਵਹੀਨੋ ਯਥਾ ਦੇਹਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦਸ਼ੁਚਿਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਜਿੰਦ ਵਗਾ ਸਰੀਰ ਤੁਰੰਤ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਅਮਂਗਲੇਭ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਵਿਧਵਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਮਂਗਲਾ 4.1.4.
ਸਭ ਅਮੰਗਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਧਵਾ ਜਿਸ ਨੇ ਮੰਗਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ—
ਵਿਹਾਯ ਮਾਤਰਂ ਚੈਕਾਂ ਸਰ੍ਵਮਂਗਲਵਰ੍ਜਿਤਾਮ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਮੰਗਲ ਤੋਂ ਵੰਜੀਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਨ੍ਯਾਵਿਵਾਹਸਮਯੇ ਵਾਚਯੇਯੁਰਿਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਕਨਿਆ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵੇਲੇ, ਦੁਜਾਤੀ ਇਉਂ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਭਰ੍ਤਾ ਸਦਾਨੁਯਾਤਵ੍ਯੋ ਦੇਹਵਚ੍ਛਾਯਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ
ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਦਾ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਛਾਂ ਵਾਂਗ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਨੁਵ੍ਰਜਤਿ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਗृਹਾਤ੍ਪਿਤृਵਨਂ ਮੁਦਾ
ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਲਗ੍ਰਾਹੀ ਯਥਾ ਵ੍ਯਾਲਂ ਬਲਾਦੁਦ੍ਧਰਤੇ ਬਿਲਾਤ
ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਸੱਪ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਬਿਲ ਤੋਂ ਕੱਢ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਯਮਦੂਤਾਃ ਪਲਾਯਂਤੇ ਸਤੀਮਾਲੋਕ੍ਯ ਦੂਰਤਃ ।। ਅਪਿ ਦੁष੍ਕृਤਕਰ੍ਮਾਣਂ ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਚ ਤਤ੍ਪਤਿਮ੍
ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਵੇਖ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਾਪੀ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਤਥਾ ਬਿਭੀਮੋ ਵਹ੍ਨੇਰ੍ਨਤਥਾ ਵਿਦ੍ਯੁਤੋ ਯਥਾ
ਅਸੀਂ ਅੱਗ ਤੋਂ ਇੰਨਾ ਨਹੀਂ ਡਰਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ, ਜਿੰਨਾ—
ਤਪਨਸ੍ਤਪ੍ਯਤੇਤ੍ਯਂਤਂ ਦਹਨੋਪਿ ਚ ਦਹ੍ਯਤੇ
ਸੂਰਜ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਤਪਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅੱਗ ਵੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਾਵਤ੍ਸ੍ਵਲੋਮਸਂਖ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਤਾਵਤ੍ਕੋਟ੍ਯਯੁਤਾਨਿ ਚ
ਜਿੰਨੇ ਵਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਹਨ, ਉਤਨੇ ਹੀ ਕਰੋੜਾਂ ਤੇ ਲੱਖਾਂ—
ਧਨ੍ਯਾ ਸਾ ਜਨਨੀ ਲੋਕੇ ਧਨ੍ਯੋਸੌ ਜਨਕਃ ਪੁਨਃ 4.1.4.
ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਂ ਧਨਵੰਤ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਪਿਤਾ ਵੀ ਧਨਵੰਤ ਹੈ।
ਪਿਤृਵਂਸ਼੍ਯਾਮਾਤृਵਂਸ਼੍ਯਾਃਪਤਿਵਂਸ਼੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਯਃ
ਪਿਤਾ, ਮਾਂ ਤੇ ਪਤੀ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਵੰਸ਼ ਹਨ।
ਸ਼ੀਲਭਂਗੇਨ ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਾਃ ਪਾਤਯਂਤਿ ਕੁਲਤ੍ਰਯਮ੍
ਜੋ ਬੁਰੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਆਚਰਨ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਤਿੰਨੋ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਯਾਸ਼੍ਚਰਣੋ ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਦ੍ਭੁਵਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਇਕ ਪਤੀਵਰਤਾ ਦੀ ਪੈਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੁਹੇ—
ਬਿਭ੍ਯਤ੍ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਕੁਰੁਤੇ ਭਾਨੁਮਾਨਪਿ
ਪਤੀਵਰਤਾ ਦੇ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਵੀ ਡਰਦਾ ਹੈ।
ਆਪਃ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮਭਿਲष੍ਯਂਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਪਾਣੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਤੀਵਰਤਾ ਦੇ ਛੂਹਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਗृਹੇਗृਹੇ ਨ ਕਿਂ ਨਾਰ੍ਯੋ ਰੂਪਲਾਵਣ੍ਯਗਰ੍ਵਿਤਾਃ
ਕੀ ਕੋਈ ਘਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਲਾਵਣਯ 'ਤੇ ਗਰਵ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ?
ਭਾਰ੍ਯਾ ਮੂਲਂ ਗृਹਸ੍ਥਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਮੂਲਂ ਸੁਖਸ੍ਯ ਚ
ਘਰਵਾਲਾ ਦੀ ਜੜ ਭਾਰਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਸੁਖ ਦੀ ਜੜ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਹੀ ਹੈ।
ਪਰਲੋਕਸ੍ਤ੍ਵਯਂ ਲੋਕੋ ਜੀਯਤੇ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਦ੍ਵਯਮ੍
ਇਹ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦੋਵੇਂ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵਦੇ ਹਨ।
ਗृਹਸ੍ਥਃ ਸ ਹਿ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਯਸ੍ਯ ਗੇਹੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ
ਉਹੀ ਘਰਵਾਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਪਤੀਵਰਤਾ ਵਸਦੀ ਹੈ।