ਇਦਮੇਵ ਵ੍ਰਤਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮਯਮੇਵਪਰੋ ਵृषਃ 4.1.4.
ਇਹੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵਰਤ ਹੈ; ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਹੈ।
ਕ੍ਲੀਬਂ ਵਾ ਦੁਰਵਸ੍ਥਂਵਾ ਵ੍ਯਾਧਿਤਂ ਵृਦ੍ਧਮੇਵ ਵਾ
ਚਾਹੇ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਨਰਮਦਿਲ ਹੋਵੇ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇ, ਬਿਮਾਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਹੋਵੇ—
ਹृष੍ਟਾਹृष੍ਟੇਵਿषਣ੍ਣਾਸ੍ਯਾ ਵਿषਣ੍ਣਾਸ੍ਯੇ ਪ੍ਰਿਯੇ ਸਦਾ
ਪਤੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਦਾਸ, ਚਿਹਰਾ ਚਮਕਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਲੂਲ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਭਗਤ ਰਹੇ।
ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਲਵਣਤੈਲਾਦਿ ਕ੍ਸ਼ਯੇਪਿ ਚ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ
ਘੀ, ਲੂਣ, ਤੇਲ ਆਦਿ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਉਹ ਪਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸੱਚੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਨਾਨਾਰ੍ਥਿਨੀ ਨਾਰੀ ਪਤਿਪਾਦੋਦਕਂ ਪਿਬੇਤ੍
ਜੋ ਔਰਤ ਤੀਰਥ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਤੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਵੇ।
ਵ੍ਰਤੋਪਵਾਸਨਿਯਮਂ ਪਤਿਮੁਲ੍ਲਂਘ੍ਯ ਯਾ ਚਰੇਤ੍
ਜੋ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਵਰਤ, ਉਪਵਾਸ ਜਾਂ ਨਿਯਮ ਕਰਦੀ ਹੈ—
ਉਕ੍ਤਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਨਾਰੀ ਕ੍ਰੋਧਤਤ੍ਪਰਾ
ਜੋ ਔਰਤ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਣ 'ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇ—
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਹਿ ਪਰਮਸ਼੍ਚੈਕੋ ਨਿਯਮਃ ਸਮੁਦਾਹृਤਃ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਿਯਮ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਚ੍ਚਾਸਨਂ ਨ ਸੇਵੇਤ ਨ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ਪਰਵੇਸ਼੍ਮਸੁ
ਉੱਚਾ ਆਸਣ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਤੇ ਪਰਾਏ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅਪਵਾਦੋ ਨ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਃ ਕਲਹਂ ਦੂਰਤਸ੍ਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਤੇ ਝਗੜਾ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਯਾ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਰਹਸ਼੍ਚਰਤਿ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ 4.1.4.
ਜੋ ਮਾੜੀ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚੁਪਚਾਪ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ—
ਤਾਡਿਤਾ ਤਾਡਿਤੁਂ ਚੇਚ੍ਛੇਤ੍ਸਾ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀ ਵृषਦਂਸ਼ਿਕਾ
ਉਹ ਜਦੋਂ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਬਿਲਕੁਲ ਬਾਘਣ ਜਾਂ ਸੱਪ ਵਾਂਗ।
ਯਾ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮਿष੍ਟਮऽਸ਼੍ਨਾਤਿ ਕੇਵਲਮ੍
ਜੋ ਔਰਤ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਚੰਗਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੀ ਹੈ—
ਯਾ ਤ੍ਵਂ(ਹੁਂ) ਕृਤ੍ਯਾऽਪ੍ਰਿਯਂ ਬ੍ਰੂਤੇ ਮੂਕਾ ਸਾ ਜਾਯਤੇ ਖਲੁ
ਜੋ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਮਾੜੇ ਬੋਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਖੀਰ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦृष੍ਟਿਂ ਵਿਲੁਪ੍ਯ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਯਾ ਕਂਚਿਦਨ੍ਯਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਨਜ਼ਰ ਹਟਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਰਦ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀ ਹੈ—
ਬਾਹ੍ਯਾਦਾਯਾਂਤਮਾਲੋਕ੍ਯ ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਚ ਜਲਾਸ਼ਨੈਃ
ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਂਦੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਖਾਂਦੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਤਥੈਵ ਚਾਟੁਵਚਨੈਃ ਖੇਦਸਂਨੋਦਨੈਃ ਪਰੈਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਾਪਲੂਸੀ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ-ਸੁਖ ਦੱਸਣ ਨਾਲ—
ਮਿਤਂ ਦਦਾਤਿ ਹਿ ਪਿਤਾ ਮਿਤਂ ਭ੍ਰਾਤਾ ਮਿਤਂ ਸੁਤਃ
ਪਿਤਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਰਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭਰ੍ਤਾ ਦੇਵੋ ਗੁਰੁਰ੍ਭਰ੍ਤਾ ਧਰ੍ਮ ਤੀਰ੍ਥ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਚ
ਪਤੀ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਪਤੀ ਹੀ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, ਪਤੀ ਹੀ ਧਰਮ, ਤੀਰਥ ਤੇ ਵਰਤ ਹਨ।
ਜੀਵਹੀਨੋ ਯਥਾ ਦੇਹਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦਸ਼ੁਚਿਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਜਿੰਦ ਵਗਾ ਸਰੀਰ ਤੁਰੰਤ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਅਮਂਗਲੇਭ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਵਿਧਵਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਮਂਗਲਾ 4.1.4.
ਸਭ ਅਮੰਗਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਧਵਾ ਜਿਸ ਨੇ ਮੰਗਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ—
ਵਿਹਾਯ ਮਾਤਰਂ ਚੈਕਾਂ ਸਰ੍ਵਮਂਗਲਵਰ੍ਜਿਤਾਮ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਮੰਗਲ ਤੋਂ ਵੰਜੀਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਨ੍ਯਾਵਿਵਾਹਸਮਯੇ ਵਾਚਯੇਯੁਰਿਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਕਨਿਆ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵੇਲੇ, ਦੁਜਾਤੀ ਇਉਂ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਭਰ੍ਤਾ ਸਦਾਨੁਯਾਤਵ੍ਯੋ ਦੇਹਵਚ੍ਛਾਯਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ
ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਦਾ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਛਾਂ ਵਾਂਗ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਨੁਵ੍ਰਜਤਿ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਗृਹਾਤ੍ਪਿਤृਵਨਂ ਮੁਦਾ
ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਲਗ੍ਰਾਹੀ ਯਥਾ ਵ੍ਯਾਲਂ ਬਲਾਦੁਦ੍ਧਰਤੇ ਬਿਲਾਤ
ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਸੱਪ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਬਿਲ ਤੋਂ ਕੱਢ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਯਮਦੂਤਾਃ ਪਲਾਯਂਤੇ ਸਤੀਮਾਲੋਕ੍ਯ ਦੂਰਤਃ ।। ਅਪਿ ਦੁष੍ਕृਤਕਰ੍ਮਾਣਂ ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਚ ਤਤ੍ਪਤਿਮ੍
ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਵੇਖ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਾਪੀ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਤਥਾ ਬਿਭੀਮੋ ਵਹ੍ਨੇਰ੍ਨਤਥਾ ਵਿਦ੍ਯੁਤੋ ਯਥਾ
ਅਸੀਂ ਅੱਗ ਤੋਂ ਇੰਨਾ ਨਹੀਂ ਡਰਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ, ਜਿੰਨਾ—
ਤਪਨਸ੍ਤਪ੍ਯਤੇਤ੍ਯਂਤਂ ਦਹਨੋਪਿ ਚ ਦਹ੍ਯਤੇ
ਸੂਰਜ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਤਪਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅੱਗ ਵੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਾਵਤ੍ਸ੍ਵਲੋਮਸਂਖ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਤਾਵਤ੍ਕੋਟ੍ਯਯੁਤਾਨਿ ਚ
ਜਿੰਨੇ ਵਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਹਨ, ਉਤਨੇ ਹੀ ਕਰੋੜਾਂ ਤੇ ਲੱਖਾਂ—