ਪੌषੇ ਮਾਸਿ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤੀਰ੍ਥੇ ਨਿਜੈਃ ਸੁਰੈਃ
ਪੌਸ਼ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਦਿਵਿਆ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਇकट्ठੇ ਹੋ ਕੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੈਵਂਨਾਮ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥਂ ਸਂਨਿਧੌ ਤਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤਤੇ 1.3.1.6.
ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੈਵ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਸ਼ਮ੍ਭੁਰ੍ਗਣੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਮਾਘੇ ਮਾਸਿ ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ
ਇਥੇ, ਮਾਘ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੰਭੂ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਆਗ੍ਨੇਯਮਗ੍ਨਿਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਤੀਰ੍ਥਂ ਸੌਭਾਗ੍ਯਦਾਯਕਮ੍
ਅੱਗ ਵਾਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਆਗਨਿਆ ਨਾਮਕ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹੈ ਜੋ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਨਂਗੋਪਿ ਸ੍ਮਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਫਾਲ੍ਗੁਨੇ ਮਾਸਿ ਸਂਗਤਃ
ਅਨੰਗ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇकट्ठੇ ਹੋ ਕੇ ਨ੍ਹਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦਿਸ਼ਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਤੀਰ੍ਥਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹੈ ਜੋ ਅਜੋਬਾ ਹੈ।
ਚੈਤ੍ਰੇ ਮਾਸਿ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਮਾਪਤਿਃ
ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ ਹਨ, ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸੌਰਂਨਾਮ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥਂ ਕੌਬੇਰਦਿਸ਼ਿ ਜृਂਭਿਤਮ੍
ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਸੌਰ ਨਾਮਕ ਵੱਡਾ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵੈਸ਼ਾਖੇ ਮਾਸਿ ਦਿਨਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾਤ੍ਰੇਸ਼ਂ ਨਿषੇਵਤੇ
ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਅਤਰੇਸ਼ਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਸ਼੍ਵਿਨਂ ਪਾਵਨਂ ਤੀਰ੍ਥਮੀਸ਼ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਤ੍ਤਰੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਈਸ਼ਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਆਸ਼ਵਿਨ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰਾਸ਼੍ਵਿਨੌ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਚ ਸ਼ਂਕਰਮ੍
ਇਥੇ, ਆਸ਼ਵਿਨ ਜੁੜਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਾਮਦਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਂ ਚੈਵ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪਾਂਡਵਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍ 1.3.1.6.
ਪਾਂਡਵ ਨਾਮਕ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਧਾਤ੍ਰੀ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵੌषਧਿਫਲਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਇਥੇ, ਧਾਤਰੀ ਸਾਰੇ ਔਸ਼ਧੀ ਫਲਾਂ ਸਮੇਤ ਇਕੱਠੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਆषਾਢੇ ਮਾਸਿ ਸਂਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵਾ ਮਹਾਬਲਾਃ
ਆਸ਼ਾਢ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਂਬਲੀ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਂ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥਂ ਸੋਮਸੂਰ੍ਯੋਤ੍ਤਰਾਸ਼੍ਰਯਮ੍
ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਵੱਡਾ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਪਰਿਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਸ਼ੋਭਨੇ
ਸੁੰਦਰ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਰਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਪੁਰਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਸ੍ਕਂਦਨਦੀ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਉੱਤਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਕੰਦਾ ਨਦੀ ਸਥਿਤ ਸੀ।
ਪਸ਼੍ਚਿਮਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਖ੍ਯਾਤਾ ਪਰਾ ਕੁਂਭਨਦੀ ਸ਼ੁਭਾ
ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕੁੰਭਾ ਨਦੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਗਂਗਾ ਚ ਮੂਲਭਾਗਸ੍ਥਾ ਯਮੁਨਾ ਗਗਨੇ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਗੰਗਾ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹੀ, ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਈ।
ਬਹੂਨ੍ਯਪਿ ਚ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਂਭੂਤਾਨਿ ਸਮਂਤਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਬਣ ਗਏ।
ਤਪੋਭਿਰ੍ਬਹੁਭਿਸ੍ਸੋਯਂ ਸ਼ੋਣਾਦ੍ਰੀਸ਼ਮਤੋषਯਤ੍
ਉਸਨੇ ਕਈ ਤਪ ਕਰਕੇ ਸੋਣਾਦਰੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂਤੇ ਦੁਰ੍ਬੋਧਾਸ੍ਤ੍ਵਲ੍ਪਚੇਤਸਾਮ੍ ।। 1.3.1.6.
ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਉਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹਨ, ਪਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸਮਝ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਮਝਣ ਔਖੇ ਹਨ।
ਕਥਮੇਕਤ੍ਰ ਸਾਂਨਿਧ੍ਯਂ ਲਭੇਰਨ੍ਭੁਵਿ ਮਾਨਵਾਃ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖ ਇਕ ਥਾਂ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਿਵੇਂ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਅਂਤਰ੍ਨਿਗੂਢਤੇਜਾਸ੍ਤ੍ਵਂ ਗਤ੍ਵਾ ਯਸ੍ਸਕਲੈਃ ਸੁਰੈਃ
ਤੇਰਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਚਾਨਣ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਉਥੇ ਗਿਆ।
ਅਹਂ ਚ ਸ਼ਂਭੁਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਤਪਸਾਰੁਣਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਮੈਂ ਵੀ ਅਰੁਣ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਤਪ ਕਰਕੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਕृਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਿਮਾਨਂ ਵਿਵਿਧੋਤ੍ਸਵਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਤਸਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਦਿਵ੍ਯ ਮਹਲ ਮਿਲਿਆ।
ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਯਵਾਪੁਰ੍ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਃ
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ।
ਮਯਾ ਚ ਸ਼ਂਭੁਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਕृਤਾਗ੍ਨ੍ਯਾਹੁਤਿਸਂਭਵਾਃ
ਮੈਂ ਵੀ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣ ਨਾਲ ਉਪਜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।
ਹਤਸ਼ਤ੍ਰੁਗਣੈਭੂਪੈਰ੍ਲਬ੍ਧਰਾਜ੍ਯੈਃ ਪੁਰਾ ਨृਪੈਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਰਾਜ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ—
ਇਦਮਨੁਭਵਵੈਭਵਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਦੁਰਿਤਹਰਂ ਸ਼ਿਵਲਿਂਗਮਦ੍ਰਿਰੂਪਮ੍
—ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਅਜੋਬਾ ਤੇ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ, ਪਹਾੜ ਰੂਪ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ।