ਮਮ ਲੋਕਾਤ੍ਪਰੋਲੋਕੋ ਵੈਕੁਂਠ ਇਤਿ ਗੀਯਤੇ
ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਉਪਰ ਜੋ ਲੋਕ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੈਕੁੰਠ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਲੋਕਸ੍ਤਦੁਪਰਿ ਗੋਲੋ ਕਸ੍ਤਤ੍ਸਮੀਪਤਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਲੋਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੋਲੋਕ ਹੈ।
ਗਵਾਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂਰੂषਕਾਯੇ ਚ ਗੋਪ੍ਰਦਾਯੇ ਚ ਮਾਨਵਾਃ
ਜੋ ਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬਿਮਾਰਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਲੋਕੋ,
ਯਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ੀਰਵਹਾ ਨਦ੍ਯੋ ਯਤ੍ਰ ਪਾਯਸ ਕਰ੍ਦਮਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਦਰਿਆ ਦੁੱਧ ਵਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮਿੱਟੀ ਦਹੀਂ ਤੇ ਮਲਾਈ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ,
ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤਿਪੁਰਾਣਜ੍ਞਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੇਦ, ਸ੍ਰੁਤੀ, ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤੀ ਤੁ ਨੇਤ੍ਰੇ ਦ੍ਵੇ ਪੁਰਾਣਂ ਹृਦਯਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਪੁਰਾਣਹੀਨਾਦ੍ਧृਚ੍ਛੂਨ੍ਯਾਤ੍ਕਾਣਾਂਧਾਵਪਿ ਤੌ ਵਰੌ
ਵੇਦ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਦੋ ਅੱਖਾਂ ਹਨ, ਪੁਰਾਣਾ ਦਿਲ ਹੈ; ਜੇ ਕੋਈ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਜਾਂ ਅੱਧੀ ਅੱਖ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਚੰਗੇ ਹਨ, ਪਰ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਬਿਨਾ ਦਿਲ ਖਾਲੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਬਾਹ੍ਮਣਾਯ ਗੋਰ੍ਦੇਯਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸੁਖਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਸੁਖ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰੇ।
ਯਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮੇऽਸ੍ਤਿ ਜਿਜ੍ਞਾਸਾ ਯਸ੍ਯ ਪਾਪਾਦ੍ਭਯਂ ਮਹਤ੍
ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਡਰ ਹੈ,
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸੁ ਵਿਦ੍ਯਾਸੁ ਪੁਰਾਣਂ ਦੀਪ ਉਤ੍ਤਮਃ 4.1.2.
ਚੌਦਾਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚਾਨਣ ਹੈ।
ਉਤ੍ਫੁਲ੍ਲਪਦ੍ਮਨਯਨਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਃ ਸੁਕृਤਾਰ੍ਥਿਨਃ 4.1.2.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪੂਰੀ ਖਿੜੀਆਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਬਣੇ ਹਨ।
ਇਹ ਵਂਸ਼ਂ ਪਰਿਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵ ਸੁਖਾਨਿ ਚ
ਇੱਥੇ ਵੰਸ਼ ਵਸਾ ਕੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ,
ਸਰ੍ਵਲੋਕਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਤਦਾਖ੍ਯਾਹਿ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਉਹ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।
ਧਿषਣਾਧਿਪਤੇਰਾਸ੍ਯਂ ਵਿਬੁਧਾ ਵ੍ਯਾਲੁਲੋਕਿਰੇ
ਧੀਸ਼ਣਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਦੇਵਤੇ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ।
ਵਾਕ੍ਪਤਿਰੁਵਾਚ ਧਨ੍ਯੋਸਿ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋਸਿ ਮਾਨ੍ਯੋਸਿ ਮਹਤਾ ਮਪਿ
ਵਾਕ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈਂ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪ੍ਰਤਿਨਗਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਰਣ੍ਯਂ ਤਪੋਧਨਾਃ
ਹਰ ਆਸ਼ਰਮ, ਹਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਹਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤਪਸੀ ਲੋਕ
ਤਪੋਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ਤ੍ਵਯੀਹਾਸ੍ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਤੇਜਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਸ੍ਥਿਰਮ੍
ਤਪ ਦੀ ਦੌਲਤ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਜੋਤ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਹੈ।
ਪਤਿਵ੍ਰਤੇਯਂ ਕਲ੍ਯਾਣੀ ਲੋਪਾਮੁਦ੍ਰਾ ਸਧਰ੍ਮਿਣੀ
ਇਹ ਤੇਰੀ ਘਰਵਾਲੀ ਲੋਪਾਮੁਦਰਾ ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਤੇ ਸੁਭਾਗਣੀ ਹੈ।
ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਸ੍ਵਰੁਂਧਤ੍ਯਾ ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਾਪ੍ਯਨਸੂਯਯਾ
ਉਹ ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਸਵਰੁੰਧਤੀ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਤੇ ਅਨਸੂਯਾ ਵਰਗੀ ਹੈ।
ਮੇਨਯਾ ਚ ਸੁਨੀਤ੍ਯਾ ਚ ਸਂਜ੍ਞਯਾ ਸ੍ਵਾਹਯਾ ਤਥਾ
ਉਹ ਮੇਨਾ, ਸੁਨੀਤੀ, ਸੰਜਨਾ ਤੇ ਸ੍ਵਾਹਾ ਵਰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਭੁਕ੍ਤੇ ਤ੍ਵਯਿ ਮੁਨੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਤ੍ਵਯਿ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਮੁਨੇ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਖਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਰਹਿੰਦਾ, ਓਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਨਲਂਕृਤਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤਵ ਨੋ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍ 4.1.4.
ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਸਜਾਏ ਨਹੀਂ ਵੇਖਾਉਂਦੀ।
ਨ ਚ ਤੇ ਨਾਮ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਤ੍ਤਵਾਯੁष੍ਯਵਿਵृਦ੍ਧਯੇ
ਉਹ ਤੇਰੀ ਉਮਰ ਵਧਣ ਲਈ ਤੇਰਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ।
ਆਕ੍ਰੁष੍ਟਾਪਿ ਨ ਚਾਕ੍ਰੋਸ਼ੇਤ੍ਤਾਡਿਤਾਪਿ ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ
ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਹਿ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਮਾਰੇ, ਤਦ ਵੀ ਉਹ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿਹਰਬਾਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਆਹੂਤਾ ਗृਹਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨ ਚਿਰਂ ਤਿष੍ਠਤਿ ਦ੍ਵਾਰਿ ਨ ਦ੍ਵਾਰਮੁਪਸੇਵਤੇ
ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਂਦੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੂਜੋਪਕਰਣਂ ਸਰ੍ਵਮਨੁਕ੍ਤਾ ਸਾਧਯੇਤ੍ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੀ ਪੂਜਾ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ, ਬਿਨਾ ਦੱਸਣ ਦੇ, ਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਵਸਰਂ ਯਥਾਕਾਲੋਚਿਤਂ ਹਿ ਯਤ੍
ਉਹ ਮੌਕਾ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੇਵਤੇ ਭਰ੍ਤ੍ਤੁਰੁਚ੍ਛਿष੍ਟਮਿष੍ਟਮਨ੍ਨਂ ਫਲਾਦਿਕਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ, ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਫਲ ਆਦਿਕ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਵਿਭਜ੍ਯ ਨ ਚਾਸ਼੍ਨੀਯਾਦ੍ਦੇਵਪਿਤ੍ਰਤਿਥਿष੍ਵਪਿ
ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਵੰਡੇ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੀ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ ਜਾਂ ਮਹਿਮਾਨ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ।
ਸਂਯਤੋਪਸ੍ਕਰਾਦਕ੍ਸ਼ਾ ਹृष੍ਟਾ ਵ੍ਯਯ ਪਰਾਙ੍ਮੁਖੀ
ਉਹ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਾਲੀ, ਕੰਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਖਰਚ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਲੇਪ ਹੈ।