ਵਾਲਖਿਲ੍ਯੈਃ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੇਣ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਤਤ੍
ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਖਿਲਿਆਂ ਨੇ ਜੋ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਹੁਣ ਸੁਣ।
ਵੈਕੁਣ੍ਠੇਸ਼ਸ੍ਤੁ ਵੈਕੁਣ੍ਠਾਦ੍ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਕृਤੇ ਯੁਗੇ
ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਵੈਕੁੰਠ ਤੋਂ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦੌਰਾਨ,
ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਤੁਰ੍ਯਾਂਸ਼ਸ਼ੇषਾਯਾਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾऽਸੌ ਮਣਿਕਰ੍ਣਿਕੇ
ਰਾਤ ਦੇ ਚੌਥੇ ਪਹਰ, ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ,
ਅਤਿਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੂਜਯਿਤੁਂ ਸ਼ਿਵਯਾ ਸਹਿਤਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਪੂਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਸਂਖ੍ਯਾਂ ਕृਤ੍ਵਾਦਾਵੇਕਨਾਮ੍ਨਾ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਹਜ਼ਾਰ ਗਿਣ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਹ 'ਏਕ' ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਏਕਂ ਪਦ੍ਮਂ ਪਦ੍ਮਮਧ੍ਯਾਨ੍ਨਿਲੀਯਾऽऽਤ੍ਤਂ ਹਰੇਣ ਤੁ
ਇੱਕ ਕਮਲ, ਜੋ ਕਮਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹਰੀ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ।
ਇਤਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਦृष੍ਟਂ ਪਦ੍ਮਂ ਤਿष੍ਠਤਿ ਨ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਇधर-ਉਧਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕਮਲ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਸ ਹਰਿਰ੍ਨ ਮੇ ਨਾਮਭ੍ਰਮੋऽਭਵਤ੍
ਇਕ ਪਲ ਸੋਚ ਕੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਗਿਣਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।'
ਸਹਸ੍ਰਪਦ੍ਮਸਂਕਲ੍ਪਃ ਪੂਜਾਰ੍ਥਂ ਤੁ ਕृਤੋ ਮਯਾ
ਪੂਜਾ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰ ਕਮਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਮੈਂ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਯਦ੍ਯਾਨੇਤੁਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਭਂਗਃ ਸ੍ਯਾਦਾਸਨਸ੍ਯ ਤੁ 2.4.35.
ਜੇ ਮੈਂ ਲੈਣ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਆਸਨ ਵਿਗੜ ਜਾਵੇਗਾ।
ਏਕਃ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹृਦਯੇऽਸ੍ਯ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਇਕ ਢੰਗ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸੀਆਂ।
ਨੇਤ੍ਰਂ ਮੇ ਪਦ੍ਮਸਦृਸ਼ੇ ਪਦ੍ਮਾਰ੍ਥੇ ਤ੍ਵਰ੍ਪਯਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਮੇਰੀ ਅੱਖ, ਕਮਲ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਮੈਂ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿਆਂਗਾ।
ਨੇਤ੍ਰਮਧ੍ਯਾਤ੍ਤਦੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਤੁ ਪੂਜਿਤਃ
ਅੱਖ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਉਹ ਅੱਖ ਕੱਢ ਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਰਾਜ੍ਯਂ ਦਤ੍ਤਂ ਤ੍ਰਿਲੋਕ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਭਵ ਤ੍ਵਂ ਲੋਕਪਾਲਕਃ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਜਾਈ ਦਿੱਤੀ; ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣ।
ਅਨ੍ਯਂ ਵਰਯ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਵਰਂ ਯਨ੍ਮਨਸੇਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ, ਹੇ ਭਦ੍ਰ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਵੇ।
ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਿਂ ਤੁ ਸਮਾਲਂਬ੍ਯ ਯੇ ਦ੍ਵਿषਂਤਿ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਜੋ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਰਕ੍ਸ਼ਾਕਰਣਂ ਮਮਾਦਿष੍ਟਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ
ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਖਿਆ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।'
ਸ਼ਿਵ ਉਵਾਚ ਏਤਤ੍ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਚਕ੍ਰਂ ਮਹਾਦੈਤ੍ਯਨਿਕृਂਤਨਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਇਹ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕ੍ਰ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।'
ਅਨੇਨ ਸਰ੍ਵਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਭਗਵਨ੍ਕਦਨਂ ਕੁਰੁ
ਇਸ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਮਰੁਣਾਭ੍ਯੁਦਯਂ ਪ੍ਰਤਿ ।।2.4.35.
ਸੁਧ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦੀਂ ਨੂੰ, ਲਾਲੀਮਾਂ ਵਾਲੀ ਭੋਰ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ—
ਮਹਾਦੇਵਤਿਥੌ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਮਣਿਕਰ੍ਣਿਕੇ
ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ, ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਵਿਖੇ—
ਸਹਸ੍ਰਕਮਲੈਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਾ
ਹਜ਼ਾਰ ਕਮਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇਗੀ।
ਅਨ੍ਯਂ ਵਰਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਾਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਵਿष੍ਣੋ ਵਚੋ ਮਮ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।
ਉਪਵਾਸਂ ਦਿਵਾ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਾਯਂਕਾਲੇ ਤਵਾਰ੍ਚਨਮ੍
ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ ਤੁ ਹਰਿਪੂਜਾਯਾਂ ਰਾਤ੍ਰਿਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀ
ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਚੌਦਵੀ ਦੀ ਰਾਤ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਕਮਲੈਰ੍ਵਿष੍ਣੁਰਾਦੌ ਯੈਃ ਪੂਜਿਤੋ ਨਰੈਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਸੀ—
ਸਾਯਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪਂਚਨਦੇ ਬਿਂਦੁਮਾਧਵਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਪੰਜ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਬਿੰਦੁਮਾਧਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਕਾਂਚ੍ਯਾਂ ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਵੇਸ਼ਂ ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਫਿਰ ਰੁਦਰਕਾਂਚੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਣਵੇਸ਼ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰੇਤੋਦਕੇ ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਕੇਦਾਰੇਸ਼ਂ ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਫਿਰ ਰੇਤੋਦਕ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਕੇਦਾਰੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜਾਹ੍ਨਵ੍ਯਾਂ ਚ ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਂਗਮੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍ 2.4.35.
ਫਿਰ ਜਾਹਨਵੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸੰਗਮੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।