ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਵੈਸ਼੍ਯੈਃ ਸਤ੍ਯਸ਼ੌਚਪਰਾਯਣੈਃ
ਇਹ ਵਰਤ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਿਆਂ ਵਲੋਂ, ਜੋ ਸੱਚ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੁष੍ਕਰਂ ਭੀष੍ਮਮਿਤ੍ਯਾਹੁਰ੍ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਕृਤੈਰ੍ਨਰੈਃ 2.4.32.
ਇਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਵ੍ਰਤਂ ਚੈਤਨ੍ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਂ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਹ ਵਰਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕਸ੍ਯਾऽਮਲੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿਧਾਨਤਃ
ਕਾਰਤਿਕ ਦੇ ਸੁੱਚੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ,
ਪ੍ਰਾਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਚ ਤਥਾ ਵ੍ਰਤੀ
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਵੀ, ਵਰਤੀ ਨੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਵਵ੍ਰੀਹਿਤਿਲੈਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪਿਤॄਨ੍ਸਂਤਰ੍ਪਯੇਤ੍ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਉਹ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜੌ, ਚੌਲ ਅਤੇ ਤਿਲ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੇ।
ਭੀष੍ਮਾਯੋਦਕਦਾਨਂ ਚ ਅਰ੍ਘ੍ਯਂ ਚੈਵ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਭੀਸ਼ਮ ਜੀ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਜਲ ਅਤੇ ਅਰਘ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਂਚਰਤ੍ਨਂ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ, ਪੰਜ ਰਤਨ ਯਤਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਪਞ੍ਚਕੇ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਕੋਟਿਜਨ੍ਮਾਨਿ ਤੁष੍ਯਤਿ
ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਦਸ ਲੱਖ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਦਦਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਪਂਚਧਾਤੁਪ੍ਰਕਲ੍ਪਿਤਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਪੰਜ ਧਾਤੂਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਕृਤ੍ਵਾ ਤੂਦਕਦਾਨਂ ਤੁ ਤਥਾऽਰ੍ਘ੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਦਾਪਨਮ੍
ਅਤੇ ਜਲ ਦਾ ਦਾਨ ਤੇ ਅਰਘ ਦੀ ਭੇਟ ਵੀ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ,
ਵੈਯਾਘ੍ਰਪਾਦਗੋਤ੍ਰਾਯ ਸਾਂਕृਤ੍ਯ ਪ੍ਰਵਰਾਯ ਚ 2.4.32.
ਵੈਯਾਘ੍ਰਪਾਦ ਵੰਸ਼ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲੇ ਨੂੰ,
ਵਸੂਨਾਮਵਤਾਰਾਯ ਸ਼ਂਤਨੋਰਾਤ੍ਮਜਾਯ ਚ
ਜੋ ਵਸੂਆਂ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ,
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਤ੍ਰ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਪਂਚਾऽਹਮਪਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਿਯਮਂ ਚ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਨਿਯਮ ਵੀ ਯਤਨ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਰਾਯਣਹੀਨਾਯ ਭੀष੍ਮਾਯ ਪ੍ਰਦਦੌ ਹਰਿਃ
ਉੱਤਰੀ ਦਿਸਾ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਹਰੀ ਨੇ ਇਹ ਵਰਤ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਤਤਃ ਸਂਪੂਜਯੇਦ੍ਦੇਵਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਂ ਹਰਿਮ੍
ਫਿਰ, ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਪਯੇਤ ਜਲੈਰ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਧੁਕ੍ਸ਼ੀਰਘृਤੇਨ ਚ
ਉਹ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹਰੀ ਨੂੰ ਜਲ, ਸ਼ਹਦ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਏ।
ਚਨ੍ਦਨੇਨ ਸੁਗਨ੍ਧੇਨ ਕੁਮਕੁਮੇਨਾऽਥ ਕੇਸ਼ਵਮ੍
ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਕੇਸਰ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ, ਕੇਸ਼ਵ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਰ੍ਚਯੇਦ੍ਰੁਚਿਰੈਃ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਗਂਧਧੂਪਸਮਨ੍ਵਿਤੈਃ
ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਧੂਪ ਸੰਗ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦੀਪਕਂ ਤੁ ਦਿਵਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪਂਚ ਦਿਨਾਨਿ ਤੁ
ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਦੋਵੇਂ ਵੇਲੇ, ਪੰਜ ਦਿਨ ਲਈ, ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮਭ੍ਯਰ੍ਚਯੇਦ੍ਦੇਵਂ ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਚ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ 2.4.32.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਤੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜੁਹੁਯਾਚ੍ਚ ਘृਤਾਭ੍ਯਕ੍ਤੈਸ੍ਤਿਲਵ੍ਰੀਹਿਯਵਾਦਿਭਿਃ
ਘਿਉ ਲਗੇ ਹੋਏ ਤਿਲ, ਚੌਲ, ਜੌ ਆਦਿ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਪਾਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਂ ਸਂਧ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਮ੍
ਪੱਛਮੀ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਗਰੁੜ ਚਿੰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਿਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਮੇਤਦ੍ਵਿਧਾਨਂ ਤੁ ਕਾਰ੍ਯਂ ਪਞ੍ਚ ਦਿਨਾਨਿ ਤੁ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਰਮ ਪੰਜ ਦਿਨ ਤੱਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਥਮੇऽਹ੍ਨਿ ਹਰੇਃ ਪਾਦੌ ਪੂਜਯੇਤ੍ਕਮਲੈਰ੍ਵ੍ਰਤੀ
ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ, ਵਰਤੀ ਨੇ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਤਤੋऽਨੁਪੂਜਯੇਚ੍ਛੀਰ੍षਂ ਮਾਲਤ੍ਯਾ ਚਕ੍ਰਪਾਣਿਨਃ
ਫਿਰ, ਚਕਰਧਾਰੀ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਮੋਤੀਆ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਰ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਹृषੀਕੇਸ਼ਮੇਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸਮਾਸਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਿਆਰਵੀਂ ਤੀਥ ਨੂੰ, ਹ੍ਰੀਕੇਸ਼ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗੋਮੂਤ੍ਰਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਦ੍ਭੂਮੌ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਦ੍ਵ੍ਰਤੀ
ਬਾਰਵੀਂ ਤੀਥ ਨੂੰ, ਵਰਤੀ ਨੇ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗਉ ਮੂਤ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਂਪ੍ਰਾਸ਼੍ਯ ਕਾਯਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਲਂਘਯਿਤ੍ਵਾ ਚਤੁਰ੍ਦਿਨਮ੍ ਭੋਜਯੇਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੇਭ੍ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਇਹ ਪੀ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੁੱਧੀ ਲਈ ਚਾਰ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।