ਮਧੁਪਰ੍ਕਂ ਗृਹਾਣ ਤ੍ਵਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨਮੋਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਮਧੁਪਰਕ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ; ਵਾਸੁਦੇਵ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਗੋਧੂਲਿਸਮਯੇ ਪੂਜ੍ਯੌ ਤੁਲਸੀਕੇਸ਼ਵੌ ਪੁਨਃ 2.4.31.
ਗੋਧੂਲੀ ਵੇਲੇ, ਤੁਲਸੀ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਈषਦ੍ਦृਸ਼੍ਯੇ ਭਾਸ੍ਕਰੇ ਤੁ ਸਂਕਲ੍ਪਂ ਤੁ ਸਮੁਚ੍ਚਰੇਤ੍
ਜਦ ਸੂਰਜ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਤਦ ਸੰਕਲਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਦਿਮਧ੍ਯਨਿਧਨ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਪ੍ਰਤਿਪਾਲਕ
ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਨਾ ਮੱਧ, ਨਾ ਅੰਤ।
ਪਾਰ੍ਵਤੀਬੀਜਸਂਭੂਤਾਂ ਵृਂਦਾਭਸ੍ਮਨਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਮ੍
ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਜੰਮੀ, ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਦੀ ਰਾਖ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪਯੋਘਟੈਸ਼੍ਚ ਸੇਵਾਭਿਃ ਕਨ੍ਯਾਵਦ੍ਵਰ੍ਧਿਤਾ ਮਯਾ
ਦੂਧ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਧੀ ਵਾਂਗ ਪਾਲਿਆ।
ਏਵਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਤੁਲਸੀਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤੌ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੁਲਸੀ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭਾਤਸਮਯੇ ਤੁਲਸੀਂ ਵਿष੍ਣੁਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਫਿਰ, ਸਵੇਰੇ ਤੁਲਸੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪਾਯਸਾऽऽਜ੍ਯਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਤਿਲੈਰ੍ਜੁਹ੍ਯਾਦष੍ਟੋਤ੍ਤਰਂਸ਼ਤਮ੍ ਆਚਾਰ੍ਯਂ ਚ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਹੋਮਸ਼ੇषਂ ਸਮਾਪਯੇਤ੍
ਚਾਵਲ ਦੀ ਖੀਰ, ਘੀ, ਸ਼ਹਦ ਅਤੇ ਤਿਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੌ ਅਠ ਅਹੂਤੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ; ਅਚਾਰਯ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਹੋਮ ਦਾ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ।
ਚਤੁਰੋ ਵਾਰ੍षਿਕਾਨ੍ਮਾਸਾਨ੍ਨਿਯਮੋ ਯੇਨ ਯਃ ਕृਤਃ
ਜਿਸਨੇ ਵੀ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਨਿਯਮ ਰੱਖਿਆ—
ਇਦਂ ਵ੍ਰਤਂ ਮਯਾ ਦੇਵ ਕृਤਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯੈ ਤਵ ਪ੍ਰਭੋ
“ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਵਰਤ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕੀਤਾ ਹੈ।”
ਰੇਵਤੀਤੁਰ੍ਯਚਰਣੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਸਂਯੁਤੇ ਨਰਃ 2.4.31.
ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਜਦ ਰੇਵਤੀ ਜਾਂ ਤੁਰਿਆ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ—
ਤਤੋ ਯੇषਾਂ ਪਦਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਰ੍ਜਨਂ ਤੁ ਕृਤਂ ਭਵੇਤ੍ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਸਮਸ਼੍ਨੀਯਾਦ੍ਯਦ੍ਯਤ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਵ੍ਰਤੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਫਿਰ, ਜੋ ਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਛੱਡੀਆਂ, ਉਹ ਸਭ ਖਾਣੀਆਂ; ਜੋ ਕੁਝ ਛੱਡਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵਰਤ ਮੁਕਣ ਤੇ ਖਾ ਲੈਣਾ।
ਦਂਪਤਿਭ੍ਯਾਂ ਸਹੈਵਾऽਤ੍ਰ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਚ ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਸਹ
ਇਹ ਖਾਣਾ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਭੁਕ੍ਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਂ ਯਾਨਿ ਗਲਿਤਾਨਿ ਦਲਾਨਿ ਚ
ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਹੜੇ ਪੱਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਇਕ੍ਸ਼ੁਦਣ੍ਡਂ ਤਥਾ ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਂ ਕੋਲਿਫਲਂ ਤਥਾ
ਇਕਸ਼ੂ ਦੀ ਲੱਕੜੀ, ਧਾਤਰੀ ਦਾ ਫਲ ਅਤੇ ਕੋਲੀ ਦਾ ਫਲ—
ਏषੁ ਤ੍ਰਿषੁ ਨ ਭੁਕ੍ਤਂ ਚੇਦੇਕੈਕਮਪਿ ਯੇਨ ਤੁ
ਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਾ ਖਾਇਆ ਹੋਵੇ—
ਤਤਃ ਸਾਯਂ ਪੁਨਃ ਪੂਜ੍ਯਾਵਿਕ੍ਸ਼ੁਦਣ੍ਡੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਭਿਤੈਃ
ਤਾਂ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਫਿਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ, ਜੋ ਇਕਸ਼ੂ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।
ਤਤੋ ਵਿਸਰ੍ਜਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਯਾਦਿਕਂ ਹਰੇਃ ਮਤ੍ਕृਤਂ ਪੂਜਨਂ ਗृਹ੍ਯ ਸਂਤੁष੍ਟੋ ਭਵ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਫਿਰ, ਵਿਸਰਜਨ ਕਰਕੇ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਆਦਿ ਦੇ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਕੀਤੀ ਪੂਜਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿ।
ਗਚ੍ਛਗਚ੍ਛ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨੇ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ
ਚਲਾ ਜਾ, ਚਲਾ ਜਾ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ।
ਏਵਂ ਵਿਸृਜ੍ਯ ਦੇਵੇਸ਼ਮਾਚਾਰ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਅਚਾਰਯ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਿਵਰ੍षਂ ਤੁ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤੁਲਸੀਕਰਪੀਡਨਮ੍ ਇਹਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰਾऽਪਿ ਵਿਪੁਲਂ ਚ ਯਸ਼ੋ ਲਭੇਤ੍ ।। 2.4.31.
ਜੋ ਵੀ ਹਰ ਸਾਲ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਡੰਡੀ ਨੂੰ ਦਬਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤੁ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਪਂਚਦਿਨਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਰਪਂਜਰਸੁਪ੍ਤੇਨ ਭੀष੍ਮੇਣ ਤੁ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ਕਥਿਤਾ ਪਾਂਡੁਦਾਯਾਦੈਃ ਕृष੍ਣੇਨਾऽਪਿ ਸ਼੍ਰੁਤਾਸ੍ਤਦਾ
ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਸੈਜ ਉੱਤੇ ਲੈਂਡੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਸੁਣੀ ਸੀ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰੀਤੇਨ ਮਨਸਾ ਵਾਸੁਦੇਵੇਨ ਭਾषਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕਸ੍ਯ ਯਾਚਿਤਂ ਚ ਜਲਂ ਤ੍ਵਯਾ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਪਾਣੀ ਮੰਗਿਆ ਸੀ।
ਤੁष੍ਟਾਨਿ ਤਵ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਤਸ੍ਮਾਦਦ੍ਯਦਿਨਾਵਧਿ
ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਮਮ ਸਂਤੁष੍ਟਿਕਾਰਕਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਉਹੀ ਕੰਮ ਕਰ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕਸ੍ਯ ਵ੍ਰਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਭੀष੍ਮਪਂਚਕਮ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਦਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅਸ਼ਕ੍ਤਸ਼੍ਚੇਨ੍ਨਰੋ ਭੂਯਾਦਸਮਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਜਾਂ ਅਸਮਰਥ ਹੋਵੇ—