ਕਨਕਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਪੂਰ੍ਵਮੇਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਕਿਸ਼ੋਰਿਕਾ
ਕਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਸੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ,
ਤੇਨ ਵੈਧਵ੍ਯਦੋषੇਣ ਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾऽऽਸੀਤ੍ਸੁਲੋਚਨਾ 2.4.31.
ਉਸ ਕਰਕੇ ਸੁਲੋਚਨਾ ਨੂੰ ਵਧੂ ਹੋਣ ਦੀ ਕਮੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਗਈ।
ਅਵਸ਼੍ਯਮੇਵ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤਿਵਰ੍षਂ ਤੁ ਵੈष੍ਣਵੈਃ।। ਵਿਧਿਂ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਥਾ ਸਾਂਗਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਭਵੇਤ
ਇਹ ਕਰਮ ਹਰ ਸਾਲ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਕਿ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ।
ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਤਿਮਾਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਲਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਣਜਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਮੂਰਤੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਪੱਤੇ ਦੇ ਭਾਰ ਦੀ ਹੋਵੇ।
ਪ੍ਰਾਣਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਕृਤ੍ਵੈਵ ਤੁਲਸੀਵਿष੍ਣੁਰੂਪਯੋਃ
ਤੁਲਸੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਰਕੇ,
ਉਪਚਾਰੈਃ षੋਡਸ਼ਭਿਃ ਪੂਜਯੇਤ੍ਪੁਰੁषੋਕ੍ਤਿਭਿਃ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੋਲਾਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਨਿਰਧਾਰਤ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ, ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਪੁਣ੍ਯਾਹਂ ਵਾਚਯਿਤ੍ਵਾਥ ਨਾਂਦੀਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਾਂਦੀ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰੇ।
ਤੁਲਸੀਨਿਕਟੇ ਸਾ ਤੁ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯਾ ਚਾਂऽਤਰ੍ਹਿਤਾ ਪਟੈਃ
ਉਹ ਮੂਰਤੀ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੌਦੇ ਕੋਲ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ, ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ।
ਤੁਭ੍ਯਂ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤੁਲਸੀਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦੋ ਭਵ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਤਤ ਆਚਮਨੀਯਂ ਚ ਤ੍ਰਿਰੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍
ਫਿਰ ਆਚਮਨ ਦੀ ਮੰਤ੍ਰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਧੁਪਰ੍ਕਂ ਗृਹਾਣ ਤ੍ਵਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨਮੋਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਮਧੁਪਰਕ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ; ਵਾਸੁਦੇਵ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਗੋਧੂਲਿਸਮਯੇ ਪੂਜ੍ਯੌ ਤੁਲਸੀਕੇਸ਼ਵੌ ਪੁਨਃ 2.4.31.
ਗੋਧੂਲੀ ਵੇਲੇ, ਤੁਲਸੀ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਈषਦ੍ਦृਸ਼੍ਯੇ ਭਾਸ੍ਕਰੇ ਤੁ ਸਂਕਲ੍ਪਂ ਤੁ ਸਮੁਚ੍ਚਰੇਤ੍
ਜਦ ਸੂਰਜ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਤਦ ਸੰਕਲਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਦਿਮਧ੍ਯਨਿਧਨ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਪ੍ਰਤਿਪਾਲਕ
ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਨਾ ਮੱਧ, ਨਾ ਅੰਤ।
ਪਾਰ੍ਵਤੀਬੀਜਸਂਭੂਤਾਂ ਵृਂਦਾਭਸ੍ਮਨਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਮ੍
ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਜੰਮੀ, ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਦੀ ਰਾਖ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪਯੋਘਟੈਸ਼੍ਚ ਸੇਵਾਭਿਃ ਕਨ੍ਯਾਵਦ੍ਵਰ੍ਧਿਤਾ ਮਯਾ
ਦੂਧ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਧੀ ਵਾਂਗ ਪਾਲਿਆ।
ਏਵਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਤੁਲਸੀਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤੌ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੁਲਸੀ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭਾਤਸਮਯੇ ਤੁਲਸੀਂ ਵਿष੍ਣੁਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਫਿਰ, ਸਵੇਰੇ ਤੁਲਸੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪਾਯਸਾऽऽਜ੍ਯਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਤਿਲੈਰ੍ਜੁਹ੍ਯਾਦष੍ਟੋਤ੍ਤਰਂਸ਼ਤਮ੍ ਆਚਾਰ੍ਯਂ ਚ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਹੋਮਸ਼ੇषਂ ਸਮਾਪਯੇਤ੍
ਚਾਵਲ ਦੀ ਖੀਰ, ਘੀ, ਸ਼ਹਦ ਅਤੇ ਤਿਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੌ ਅਠ ਅਹੂਤੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ; ਅਚਾਰਯ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਹੋਮ ਦਾ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ।
ਚਤੁਰੋ ਵਾਰ੍षਿਕਾਨ੍ਮਾਸਾਨ੍ਨਿਯਮੋ ਯੇਨ ਯਃ ਕृਤਃ
ਜਿਸਨੇ ਵੀ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਨਿਯਮ ਰੱਖਿਆ—
ਇਦਂ ਵ੍ਰਤਂ ਮਯਾ ਦੇਵ ਕृਤਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯੈ ਤਵ ਪ੍ਰਭੋ
“ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਵਰਤ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕੀਤਾ ਹੈ।”
ਰੇਵਤੀਤੁਰ੍ਯਚਰਣੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਸਂਯੁਤੇ ਨਰਃ 2.4.31.
ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਜਦ ਰੇਵਤੀ ਜਾਂ ਤੁਰਿਆ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ—
ਤਤੋ ਯੇषਾਂ ਪਦਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਰ੍ਜਨਂ ਤੁ ਕृਤਂ ਭਵੇਤ੍ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਸਮਸ਼੍ਨੀਯਾਦ੍ਯਦ੍ਯਤ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਵ੍ਰਤੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਫਿਰ, ਜੋ ਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਛੱਡੀਆਂ, ਉਹ ਸਭ ਖਾਣੀਆਂ; ਜੋ ਕੁਝ ਛੱਡਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵਰਤ ਮੁਕਣ ਤੇ ਖਾ ਲੈਣਾ।
ਦਂਪਤਿਭ੍ਯਾਂ ਸਹੈਵਾऽਤ੍ਰ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਚ ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਸਹ
ਇਹ ਖਾਣਾ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਭੁਕ੍ਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਂ ਯਾਨਿ ਗਲਿਤਾਨਿ ਦਲਾਨਿ ਚ
ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਹੜੇ ਪੱਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਇਕ੍ਸ਼ੁਦਣ੍ਡਂ ਤਥਾ ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਂ ਕੋਲਿਫਲਂ ਤਥਾ
ਇਕਸ਼ੂ ਦੀ ਲੱਕੜੀ, ਧਾਤਰੀ ਦਾ ਫਲ ਅਤੇ ਕੋਲੀ ਦਾ ਫਲ—
ਏषੁ ਤ੍ਰਿषੁ ਨ ਭੁਕ੍ਤਂ ਚੇਦੇਕੈਕਮਪਿ ਯੇਨ ਤੁ
ਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਾ ਖਾਇਆ ਹੋਵੇ—
ਤਤਃ ਸਾਯਂ ਪੁਨਃ ਪੂਜ੍ਯਾਵਿਕ੍ਸ਼ੁਦਣ੍ਡੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਭਿਤੈਃ
ਤਾਂ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਫਿਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ, ਜੋ ਇਕਸ਼ੂ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।
ਤਤੋ ਵਿਸਰ੍ਜਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਯਾਦਿਕਂ ਹਰੇਃ ਮਤ੍ਕृਤਂ ਪੂਜਨਂ ਗृਹ੍ਯ ਸਂਤੁष੍ਟੋ ਭਵ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਫਿਰ, ਵਿਸਰਜਨ ਕਰਕੇ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਆਦਿ ਦੇ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਕੀਤੀ ਪੂਜਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿ।
ਗਚ੍ਛਗਚ੍ਛ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨੇ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ
ਚਲਾ ਜਾ, ਚਲਾ ਜਾ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ।