ਅਪਹृਤ੍ਯ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮ ਕਰੋਤਿ ਯਃ 2.4.30.
ਜੋ ਦੂਜੇ ਦੀ ਵਸਤੂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਨਾਪਕृਤ੍ਯ ऋਣਂ ਯਸ੍ਤੁ ਪਰਸ੍ਯ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੂਜੇ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਨਾ ਚੁਕਾ ਕੇ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਬੁਦ੍ਧਿਦਾਤਾऽਨੁਮਨ੍ਤਾ ਚ ਯਸ਼੍ਚੋਪਕਰਣਪ੍ਰਦਃ
ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਾਧਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਣ ਵਾਲਾ—
ਪ੍ਰਜਾਭ੍ਯਃ ਪੁਣ੍ਯਪਾਪਾਨਾਂ ਰਾਜਾ षष੍ਠਾਂਸ਼ਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍
ਰਾਜਾ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪਾਪ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਪਤੇਰਪਿ ਪੁਣ੍ਯਸ੍ਯ ਯੋषਿਦਰ੍ਧਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਪਤੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਅੱਧਾ ਫਲ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪਰਹਸ੍ਤੇਨ ਦਾਨਾਦਿ ਕੁਰ੍ਵਤਃ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਃ
ਜਦੋਂ ਦਾਨ ਆਦਿ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਦੂਜੇ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—
ਵृਤ੍ਤਿਦੋ ਵृਤ੍ਤਿਸਂਭੋਕ੍ਤੁਃ ਪੁਣ੍ਯਂ षष੍ਠਾਂਸ਼ਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍
ਜੋ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੋਜ਼ੀ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਥਂ ਹ੍ਯਦਤ੍ਤਾਨ੍ਯਪਿ ਪੁਣ੍ਯਪਾਪਾਨ੍ਯਾਯਾਂਤਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਰਸਂਚਿਤਾਨਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੂਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਂ ਪਾਪ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਲੌ ਜ੍ਞਾਨਂ ਦृਢਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਲੌ ਗਰ੍ਵੇਣ ਸਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾ
ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਪੋਨਿष੍ਠਃ ਪੁਰਾ ਦਮ੍ਭੀ ਸਤੀ ਸ਼ੁਦ੍ਧਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਤਪ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਸੱਚੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ; ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਚਮਕ ਹੋਂਦੀ ਸੀ।
** ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਭਗਵਞ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਵ੍ਰਤਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਵ੍ਰਤਮ੍ 2.4.30.
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਵਰਤ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਸਾਧੁ ਨਾਰਦ ਸਰ੍ਵਂ ਤੇ ਯਤ੍ਪृष੍ਟਂ ਪ੍ਰਬ੍ਰੁਵੇऽਨਘ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨਾਰਦ, ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਪੁੱਛਿਆ। ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨੁੱਖ।
ਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਯਥਾ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਪਤਾਂ ਚ ਯਥਾ ਰਵਿਃ
ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਤੇ ਤਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਹੈ—
ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਸਰ੍ਵਵ੍ਰਤਾਨਾਂ ਤੁ ਤਦ੍ਵਨ੍ਮਾਸੋਪਵਾਸਨਮ੍
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਾਸਿਕ ਉਪਵਾਸ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਦਾਨੋਦ੍ਭਵਂ ਚੈਵ ਯਜ੍ਞੈਸ਼੍ਚ ਭੂਰਿਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ
ਇਹ ਸਭ ਦਾਨਾਂ ਤੋਂ, ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੋਰਾਜ੍ਞਾਂ ਤਤੋ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮਾਸੋਪਵਾਸਨਮ੍
ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਮਾਸਿਕ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਾਸੋਪਵਾਸਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦੇਹਬਲਾऽਬਲਮ੍
ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਾਸਿਕ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਾਸੋਪਵਾਸਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਗੁਰੋਰ੍ਵਿਪ੍ਰਾਜ੍ਞਯਾ ਤਤਃ
ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਸਿਕ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤਮੇਤਤ੍ਤੁ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਦ੍ਯਾਵਤ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਦਿਨਾਨਿ ਤੁ
ਇਹ ਵਰਤ ਤੀਹ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨੈਵੇਦ੍ਯਧੂਪਦੀਪਾਦ੍ਯੈਃ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਨਾਨਾਵਿਧੈਰਪਿ
ਭੋਜਨ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਰਃ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਨਿਰਤਃ ਸਧਵਾ ਚ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ 2.4.30.
ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਔਰਤ।
ਵਸ੍ਤ੍ਵਾਲੋਕਨਗਨ੍ਧਾਦਿਸ੍ਵਾਦਿਤਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਵੇਖਣ, ਸੁੰਘਣ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਸੁਆਦ ਲੈਣਾ ਇੱਥੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਾਤ੍ਰਾਭ੍ਯਂਗਂ ਸ਼ਿਰੋਭ੍ਯਂਗਂ ਤਾਂਬੂਲਂ ਸਵਿਲੇਪਨਮ੍
ਸਰੀਰ ਤੇ ਸਿਰ ਦੀ ਮਲਿਸ਼, ਤਾਂਬੂਲ ਅਤੇ ਲੇਪਣ ਸਮੇਤ।
ਨ ਵ੍ਰਤਸ੍ਥਃ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍ਕਂਚਿਦ੍ਵਿਕਰ੍ਮਸ੍ਥਂ ਨ ਚਾਲਪੇਤ੍
ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਾ ਛੂਹੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੇ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਮਾਸੋਪਵਾਸਂ ਤੁ ਯਥੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਨਰਃ
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋऽਰ੍ਚਯੇਦੇਵ ਪੁਣ੍ਯਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਮ੍
ਫਿਰ ਦੁਆਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਗਰੁੜ-ਧਜ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਤੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪਯੇਤ੍
ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਵੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ ਅਤੇ ਮਾਫੀ ਮੰਗੇ।
ਏਵਂ ਮਾਸੋਪਵਾਸਾਂਤੇ ਵृਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਾਂਸ੍ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਉਪਵਾਸ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਤੀਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ।
ਤਤੋऽਨੁਭੋਜਯੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਨਮਸ੍ਕਾਰਪੁਰਃਸਰਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਏ।
ਯੋਗਪਟ੍ਟਾਨਿ ਸੂਤ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਸੋਪਸ੍ਕਰਾਂ ਤਥਾ
ਯੋਗਪੱਟੇ, ਜਨੇਊ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟ ਸਮੇਤ ਖਟੀਆ ਦਾਨ ਕਰੇ।