ਸਂਸਰ੍ਗਪੁਣ੍ਯਯੋਗੇਨ ਏਕਦਨ੍ਤੋ ਦ੍ਵਿਜਾਧਮਃ 2.4.30.
ਪੁੰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇੱਕ ਦੰਦ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਈਦृਸ਼ਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕਵ੍ਰਤਮਲ੍ਪਾਯਾਸਂ ਮਹਤ੍ਫਲਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਕਾਰਤਿਕ ਵਰਤ ਐਸਾ ਹੈ—ਘੱਟ ਮਿਹਨਤ, ਵੱਡਾ ਫਲ।
ਧਰ੍ਮਮੇਵਾऽਨੁਤਿष੍ਠਂਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਂਤਿ ਸ਼ੁਭਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਖੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਧਰ੍ਮਮਨੁਤਿष੍ਠਂਤੋ ਯਾਂਤਿ ਤੇऽਧੋਗਤਿਂ ਨਰਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਯੋਃ ਪਾਲਨਕਰ੍ਤਾਰੌ ਦ੍ਵਾਵੇਵ ਵਿਧਿਨਾ ਕृਤੌ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਵੀ ਰੱਬ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਾਦਯਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਕਾਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਥਿਤਾ ਭੁਵਿ
ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਕੁਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਾਮ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਹਰਣਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਏਤੇ ਨਰਕਨਾਯਕਾਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਦੌਲਤ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਕ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮੁਖੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵ੍ਰਤਾਦਿਧਰ੍ਮਕृਤ੍ਯਂ ਯੈਸ੍ਤੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਹਿ ਕੁਰ੍ਵਤੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਰਤ ਆਦਿ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਮੇਧਾ ਵਿਘਾਤਿਨ੍ਯੌ ਵਰ੍ਤੇਤੇ ਭੁਵਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਇਥੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਸਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਅਕਲ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵਿਚ ਫਸੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨ ਕਰੋਤਿ ਸੁਦੁਰ੍ਮੇਧਾ ਯੇਨਾਂਧਂ ਯਾਤਿ ਵੈ ਤਮਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤੇ ਅਖੀਰਕਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਧ੍ਯਾਪਨਾਦ੍ਯਾਜਨਾਦ੍ਵਾऽਪ੍ਯੇਕਪਂਕ੍ਤ੍ਯਸ਼ਨਾਦਪਿ 2.4.30.
ਚਾਹੇ ਪਾਠ ਕਰਕੇ, ਯਜਨਾ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਇਕ ਹੀ ਕਤਾਰ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਵੀ,
ਏਕਾਸਨਾਦੇਕਯਾਨਾਨ੍ਨਿਸ਼੍ਵਾਸਸ੍ਯਾਂਗਸਂਗਤਃ
ਇੱਕੋ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਬੈਠਣ, ਇੱਕੋ ਸਵਾਰੀ ਤੇ ਜਾਂ ਇਕੱਠੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਨਾਲ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ਭਾषਣਾਦ੍ਵਾऽਪਿ ਪਰਸ੍ਯ ਸ੍ਤਵਨਾਦਪਿ
ਹੋਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣ, ਗੱਲ ਕਰਨ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ,
ਦਰ੍ਸ਼ਨਸ਼੍ਰਵਣਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਮਨੋਧ੍ਯਾਨਾਤ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ, ਸੁਣਨ ਜਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਣ ਨਾਲ ਵੀ,
ਪਰਸ੍ਯ ਨਿਂਦਾਂ ਪੈਸ਼ੁਨ੍ਯਂ ਧਿਕ੍ਕਾਰਂ ਚ ਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਨਿੰਦਾ, ਚੁਗਲੀ ਜਾਂ ਤੌਹਿਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਕੁਰ੍ਵਤਃ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸੇਵਾਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਤਸ੍ਯ ਸੇਵਾऽਨੁਰੂਪਂ ਚ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ ਦੀਯਤੇ
ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਬਦਲੇ ਕੋਈ ਭੀ ਭੌਤਿਕ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ।
ਏਕਪਂਕ੍ਤਿਸ੍ਥਿਤਂ ਯਸ੍ਤੁ ਲਂਘਯੇਤ੍ਪਰਿਵੇषਣਮ੍
ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਕੋ ਕਤਾਰ ਵਿਚ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਪਰੋਸਣ ਦੀ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਤੋੜਦਾ ਹੈ,
ਸ੍ਨਾਨਸਂਧ੍ਯਾਦਿਕਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਯਃ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਦ੍ਵਾऽਥ ਭਾषਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ, ਸੰਧਿਆ ਕਰਦੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਜਾਂ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਧਰ੍ਮੋਦ੍ਦੇਸ਼ੇਨ ਯੋ ਦ੍ਰਵ੍ਯਮਪਰਂ ਯਾਚਤੇ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੋਲੋਂ ਦੌਲਤ ਮੰਗਦਾ ਹੈ,
ਅਪਹृਤ੍ਯ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮ ਕਰੋਤਿ ਯਃ 2.4.30.
ਜੋ ਦੂਜੇ ਦੀ ਵਸਤੂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਨਾਪਕृਤ੍ਯ ऋਣਂ ਯਸ੍ਤੁ ਪਰਸ੍ਯ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੂਜੇ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਨਾ ਚੁਕਾ ਕੇ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਬੁਦ੍ਧਿਦਾਤਾऽਨੁਮਨ੍ਤਾ ਚ ਯਸ਼੍ਚੋਪਕਰਣਪ੍ਰਦਃ
ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਾਧਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਣ ਵਾਲਾ—
ਪ੍ਰਜਾਭ੍ਯਃ ਪੁਣ੍ਯਪਾਪਾਨਾਂ ਰਾਜਾ षष੍ਠਾਂਸ਼ਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍
ਰਾਜਾ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪਾਪ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਪਤੇਰਪਿ ਪੁਣ੍ਯਸ੍ਯ ਯੋषਿਦਰ੍ਧਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਪਤੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਅੱਧਾ ਫਲ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪਰਹਸ੍ਤੇਨ ਦਾਨਾਦਿ ਕੁਰ੍ਵਤਃ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਃ
ਜਦੋਂ ਦਾਨ ਆਦਿ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਦੂਜੇ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—
ਵृਤ੍ਤਿਦੋ ਵृਤ੍ਤਿਸਂਭੋਕ੍ਤੁਃ ਪੁਣ੍ਯਂ षष੍ਠਾਂਸ਼ਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍
ਜੋ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੋਜ਼ੀ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਥਂ ਹ੍ਯਦਤ੍ਤਾਨ੍ਯਪਿ ਪੁਣ੍ਯਪਾਪਾਨ੍ਯਾਯਾਂਤਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਰਸਂਚਿਤਾਨਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੂਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਂ ਪਾਪ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਲੌ ਜ੍ਞਾਨਂ ਦृਢਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਲੌ ਗਰ੍ਵੇਣ ਸਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾ
ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਪੋਨਿष੍ਠਃ ਪੁਰਾ ਦਮ੍ਭੀ ਸਤੀ ਸ਼ੁਦ੍ਧਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਤਪ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਸੱਚੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ; ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਚਮਕ ਹੋਂਦੀ ਸੀ।