ਧਰ੍ਮਦਤ੍ਤੋ ਹ੍ਯਸੌ ਜਾਤਪ੍ਰਤ੍ਯਯਸ੍ਤਦ੍ਵ੍ਰਤੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਧਰਮਦੱਤ ਆਪਣੀ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਨਾਲ ਉਸ ਵ੍ਰਤ ਵਿਚ ਟਿਕਾ ਰਿਹਾ।
ਇਤਿਹਾਸਮਿਮਂ ਪੁਰਾਭਵਂ ਸ਼ृਣੁਤੇ ਸ਼੍ਰਾਵਯਤੇ ਚ ਯਃ ਪੁਮਾਨ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਇਤਿ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪृਥੁਰ੍ਵਿਸ੍ਮਿਤਮਾਨਸਃ
ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਿਥੂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਅਚੰਭਾ ਭਰ ਗਿਆ।
ਪੁਰਾऽਵਂਤੀਪੁਰੇ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵਿਪ੍ਰ ਆਸੀਦ੍ਧਨੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਅਵੰਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜੋ ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ।
ਦੇਸ਼ਾਦ੍ਦੇਸ਼ਾਤਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਕ੍ਰਯਵਿਕ੍ਰਯਕਾਰਣਾਤ੍
ਉਹ ਖਰੀਦ-ਫਰੋਖਤ ਲਈ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਮਹਿषੇਣ ਕृਤਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਹਿष੍ਮਤੀਤਿ ਸਾ
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਮਹਿਸੇ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕਵ੍ਰਤਿਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਾਨਾਦੇਸ਼ਾऽऽਗਤਾਨ੍ਨਰਾਨ੍
ਉਥੇ ਕਾਤਿਕ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਰ੍ਮਦਾਤੀਰੇ ਭ੍ਰਮਨ੍ਵਿਕ੍ਰਯਕਾਰਣਾਤ੍
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਕਾਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪੁਰਾਣਂ ਪਠਤਃ ਕਾਂਸ਼੍ਚਿਚ੍ਚ ਸ਼੍ਰਵਣੇ ਰਤਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣਾ ਪੜ੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਵਿਚ ਲਗੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ।
ਉਦ੍ਯਾਪਨਵਿਧੌ ਸਕ੍ਤਾਨ੍ਕਾਂਸ਼੍ਚਿਜ੍ਜਾਗਰਣੇ ਰਤਾਨ੍
ਕੁਝ ਲੋਕ ਉਦਯਾਪਨ ਦੇ ਰਸਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਜਾਗਣ ਵਿਚ ਮਸਤ ਸਨ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਕੌਤੁਕਾਵਿष੍ਟਸ੍ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਧਨੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਉਥੇ-ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ।
ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਤਥਾ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨਾਮਸ਼੍ਰਾਵਾਦਿ ਸੋऽਲਭਤ੍ 2.4.29.
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੇ।
ਤਾਵਤ੍ਕृष੍ਣਾऽਹਿਨਾ ਦष੍ਟੋ ਵਿਹ੍ਵਲਃ ਸ ਪਪਾਤ ਹ
ਫਿਰ, ਕਾਲੀ ਸੱਪ ਦੇ ਡੱਸਣ ਨਾਲ ਉਹ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਯਮਾਜ੍ਞਯਾ ਕੁਂਭਿਪਾਕੇ ਚਿਕ੍ਸ਼ਿਪੁਸ੍ਤਂ ਧਨੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਯਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਸ ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਨਰਕ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਕੁਂਭੀਪਾਕੋ ਯਥਾ ਵਹ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਕ੍ਸ਼ੇਪਣਾਤ੍ਪੁਰਾ
ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਨਰਕ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੂੰ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਾਵਦਭ੍ਯਾਗਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਾਰਦਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸਤ੍ਵਰਮ੍ ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਨੈਵਾऽਯਂ ਨਿਰਯਾਨ੍ਭੋਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹੋ ਹ੍ਯਰੁਣਨਂਦਨ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਾਰਦ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਆਖਿਆ: ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਮਨੁੱਖ, ਅਰੁਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਨਰਕ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।'
ਯਸ੍ਮਾਦਂਤੇऽਸ੍ਯ ਸਂਜਾਤਂ ਕਰ੍ਮ ਯਨ੍ਨਿਰਯਾਪਹਮ੍
ਜਦੋਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਉਹ ਕਰਮ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਰਕ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ षਡਂਸ਼ਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪੁਣ੍ਯਸ੍ਯ ਨਿਯਤਂ ਨਰਃ
ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕਵ੍ਰਤਿਭਿਰ੍ਮਾਸਂ ਤੇषਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਂਸ਼ਭਾਗਯਮ੍
ਕਰਤਿਕ ਦਾ ਵਰਤ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵੰਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦਕਾਮਪੁਣ੍ਯੋ ਹਿ ਯਕ੍ਸ਼ਯੋਨਿਸ੍ਥਿਤੋ ਹ੍ਯਯਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਯਕਸ਼ਾ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਵਤਿ ਨਾਰਦੇ ਸ ਸੌਰਿਸ੍ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਸ਼੍ਰਵਣਵਿਬੁਦ੍ਧਤਤ੍ਸੁਕਰ੍ਮਾ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਨਾਰਦ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਤੁਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸੌਰੀ ਉਸਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਜਾਗ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਤਤੋ ਧਨੇਸ਼੍ਵਰਂ ਨੀਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯਾਨ੍ਪ੍ਰੇਤਪੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ 2.4.29.
ਫਿਰ, ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਰਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਮਰਿਆਂ ਦਾ ਦੂਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਏषੁ ਪਾਪਕਰਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਚ੍ਯਂਤੇ ਯਮਕਿਂਕਰੈਃ
ਇੱਥੇ, ਜੋ ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਨੌਕਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਜ਼ਾ ਪਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਕਾਮਾਤ੍ਪਾਤਕਂ ਸ਼ੁष੍ਕਂ ਕਾਮਾਦਾਰ੍ਦ੍ਰਮੁਦਾਹृਤਮ੍
ਬਿਨਾ ਇੱਛਾ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਨੂੰ 'ਸੁੱਕਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਨੂੰ 'ਗਿੱਲਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰਾਸ਼ੀਤਿਸਂਖ੍ਯਾਕੈਃ ਪृਥਗ੍ਭੇਦੈਰਵਸ੍ਥਿਤਾਨ੍
ਉਹ ਚੌਰਾਸੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਜਾਤਿਭ੍ਰਂਸ਼ਕਰਂ ਤਦ੍ਵਦੁਪਪਾਤਕਸਂਜ੍ਞਕਮ੍
ਜੋ ਜਾਤੀ ਦੀ ਹਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਛੋਟਾ ਪਾਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਭਿਃ ਸਪ੍ਤਸੁ ਪਚ੍ਯਂਤੇ ਨਿਰਯੇषੁ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ, ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯੋਪਚਯਾਦੇਤੇ ਨਿਰ੍ਹृਤਾ ਨਿਰਯਾਃ ਖਲੁ
ਉਹ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਇਹ ਨਰਕਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਧਨੇਸ਼੍ਵਰਂ ਯਕ੍ਸ਼ਲੋਕਂ ਯਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚਾऽਭੂਤ੍ਸ ਤਤ੍ਰ ਹਿ
ਧਨੇਸ਼ਵਰ ਯਕਸ਼ਾ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਥੇ ਉਹ ਯਕਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸਾਯਂਸਂਧ੍ਯਾਵਿਧਿਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਜਗਾਮ ਜਨਨੀਗृਹਮ੍
ਉਹ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ।