ਨੈਵਾऽਦ੍ਯਾਪਿ ਸ ਮੇ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਜਾਯਤੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਅਜੇ ਤੱਕ ਵੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦਾਨੈਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞੈਸ਼੍ਚ ਨੈਵ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ
ਇਸ ਲਈ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਯਜਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਣੁ ਰਾਜੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਆਬਾਲ੍ਯਾਦ੍ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਯਜ੍ਞੇ ਹ੍ਯਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਮਗਾਦ੍ਯਤਃ
ਉਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਯਜਨ ਲਈ ਸੰਕਲਪਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।
ਤਸ੍ਮਾਦਦ੍ਯਾऽਪਿ ਤਦ੍ਦੇਸ਼ੇ ਸਦਾ ਰਾਜ੍ਯਾਂऽਸ਼ਭਾਗਿਨਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅੱਜ ਵੀ ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਲੋਕ ਸਦਾ ਰਾਜ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਯਜ੍ਞਵਾਟਂ ਤਤੋऽਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਯਜ੍ਞਕੁਣ੍ਡਾਗ੍ਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਯਜਨ-ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਯਜਨ-ਕੁੰਡ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਿष੍ਣੋ ਭਕ੍ਤਿਂ ਸ੍ਥਿਰਾਂ ਦੇਹਿ ਮਨੋਵਾਕ੍ਕਾਯ ਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਮੇਰੇ ਮਨ, ਬੋਲ, ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਲਈ ਅਟੱਲ ਭਕਤੀ ਦੇ।
ਮੁਦ੍ਗਲਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਕ੍ਰੋਧਾਚ੍ਛਿਖਾਮੁਤ੍ਪਾਟਯਤ੍ਸ੍ਵਕਾਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੁਦਗਲ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਚੋਟੀ ਖਿੱਚ ਕੇ ਉਤਾਰ ਲਈ।
ਤਾਵਦਾਵਿਰਭੂਦ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਕੁਣ੍ਡਾਗ੍ਨੌ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ 2.4.27.
ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਯਜਨ-ਕੁੰਡ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਮਾਲਿਂਗ੍ਯਾऽऽਤ੍ਮਸਾਰੂਪ੍ਯਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵੈਕੁਣ੍ਠਮਂਦਿਰਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਅਤੇ ਵੈਕੁੰਠ ਦਾ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਏਤਾਵੁਭੌ ਤਤ੍ਸਮਰੂਪਭਾਜੌ ਦ੍ਵਾਃਸ੍ਥੌ ਕृਤੌ ਤੇਨ ਰਮਾਪ੍ਰਿਯੇਣ
ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਪਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਬਣਾਏ।
ਕਿਂ ਨੁ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਪੁਰਾ ਚੀਰ੍ਣਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਦ੍ਰੂਪਧਾਰਿਣੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ?
ਗਣਾਵੂਚਤੁਃ ਤृਣਬਿਂਦੋਸ੍ਤੁ ਕਨ੍ਯਾਯਾਂ ਦੇਵਹੂਤ੍ਯਾਂ ਪੁਰਾ ਦ੍ਵਿਜ
ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਤ੍ਰਣਬਿੰਦੂ ਦੀ ਧੀ ਦੇਵਹੁਤੀ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ,
ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਜਯਃ ਕਨਿष੍ਠੋऽਭੂਦ੍ਵਿਜਯਸ਼੍ਚੈਵ ਨਾਮਤਃ
ਵੱਡਾ ਜਯਾ ਸੀ, ਛੋਟਾ ਵਿਜਯਾ ਸੀ, ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਜਯਾ ਤੇ ਵਿਜਯਾ ਸਨ।
ਜਯਸ਼੍ਚ ਵਿਜਯਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਿਰਤੌ ਸਦਾ
ਜਯਾ ਅਤੇ ਵਿਜਯਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਨਿਤ੍ਯਮष੍ਟਾਕ੍ਸ਼ਰੀਜਾਪ੍ਯੌ ਵਿष੍ਣੁਵ੍ਰਤਕਰਾਵੁਭੌ
ਦੋਵੇਂ ਸਦਾ ਅਸ਼ਟ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਪਦੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।
ਮਰੁਤ੍ਤੇਨ ਕਦਾਚਿਤ੍ਤਾਵਾਹੂਤੌ ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਣਿ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਮਰੁਤ ਨੇ ਯਜਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਜਯਸ੍ਤਤ੍ਰਾਭਵਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਯਾਜਕੋ ਵਿਜਯੋऽਭਵਤ੍
ਉਥੇ, ਜਯਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਯਜਕ ਬਣਿਆ, ਵਿਜਯਾ ਵੀ।
ਮਰੁਤ੍ਤੋऽਵਭृਥਸ੍ਨਾਤਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਦਦੌ ਬਹੁ
ਯਜਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਮਰੁਤ ਨੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਨ ਦਿੱਤਾ।
ਯਜਨਾਯ ਪृਥਗ੍ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤੁष੍ਟ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤੌ ਤਤੋ ਮੁਨੀ
ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਧਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੂਜਾ ਲਈ ਵਰਤਿਆ।
ਜਯੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸਮੋ ਭਾਗਃ ਕ੍ਰਿਯਤਾਮਿਤਿ ਤਤ੍ਰ ਸਃ 2.4.28.
ਉਥੇ ਜਯਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਸਮਾਨ ਹਿੱਸਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।'
ਤਤੋऽਸ਼ਪਜ੍ਜਯਃ ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਵਿਜਯਂ ਲੁਬ੍ਧਮਾਨਸਮ੍
ਫਿਰ ਜਯਾ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਲਾਲਚੀ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵਿਜਯਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਜਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਂ ਸ਼ਾਪਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੋਪ੍ਯਸ਼ਪਚ੍ਚ ਤਮ੍
ਜਦ ਵਿਜਯਾ ਨੇ ਉਹ ਸ਼ਾਪ ਸੁਣਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤ੍ਤਦਾਚਖ੍ਯਤੁਰ੍ਵਿष੍ਣੁਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿਤ੍ਯਾਰ੍ਚਨੇ ਵਿਭੁਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਗਏ, ਜੋ ਸਦਾ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਭਵਿष੍ਯਾਵਃ ਕृਪਾਸਿਂਧੋ ਤਚ੍ਛਾਪੋ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤ੍ਯਤਾਮ੍
ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਉਹ ਸ਼ਾਪ ਮੁਕਾ ਦਿਓ।
ਮਯਾऽਪਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਕਦਾਚਨ
ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਵੀ, ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਾਰ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਵਚਸਾ ਸ੍ਤਂਭੇऽਪ੍ਯਾਵਿਰ੍ਭੂਤੋ ਹ੍ਯਹਂ ਪੁਰਾ
ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਵਾਰੀ ਥੰਭ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯੁਵਾਮਿਮੌ ਸ਼ਾਪਾਵਨੁऽਭੂਯ ਸ੍ਵਯਂਕृਤੌ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਦਿੱਤੇ ਸ਼ਾਪਾਂ ਨੂੰ ਆਪ ਭੋਗੋ।
ਗਣਾਵੂਚਤੁਃ ਤਤਸ੍ਤੌ ਗ੍ਰਾਹਮਾਤਂਗਾਵਭੂਤਾਂ ਗਂਡਕੀਤਟੇ
ਉਹ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਗੰਡਕੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਇਕ ਮਗਰਮੱਛ ਤੇ ਇਕ ਹਾਥੀ ਬਣ ਗਏ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ਸ ਗਜਃ ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਗਂਡਕੀਂ ਗਤਃ
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਹਾਥੀ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਗੰਡਕੀ ਨਦੀ ਵਿਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਗਿਆ।
ਗ੍ਰਾਹਗ੍ਰਸ੍ਤੋ ਹ੍ਯਸੌ ਨਾਗਃ ਸਸ੍ਮਾਰ ਸ਼੍ਰੀਪਤਿਂ ਤਦਾ 2.4.28.
ਮਗਰਮੱਛ ਨੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਾਥੀ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।