ਦ੍ਵਿਤੀਯੇऽਹ੍ਨਿ ਪੁਨਃ ਪਾਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਾਵਤ੍ਸ ਵਿष੍ਣਵੇ
ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਲਈ ਭੋਗ ਬਣਾਇਆ,
ਏਵਂ ਸਪ੍ਤਦਿਨਂ ਤਸ੍ਯ ਪਾਕਂ ਕੋऽਪ੍ਯਹਰਨ੍ਨृਪ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੱਕ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕੋਈ ਆ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਭੋਗ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
ਅਹੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਕਃ ਪਾਕਂ ਹਰਤੇ ਮਮ
ਹਾਏ, ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆ ਕੇ ਮੇਰਾ ਭੋਗ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ?
ਪੁਨਃ ਪਾਕਂ ਵਿਧਾਯਾऽਤ੍ਰ ਭੁਜ੍ਯਤੇ ਯਦਿ ਚੇਨ੍ਮਯਾ
ਜੇ ਮੈਂ ਮੁੜ ਭੋਗ ਤਿਆਰ ਕਰਾਂ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਇਥੇ ਖਾ ਲਵਾਂ—
ਯਦਿ ਪਾਕਂ ਵਿਧਾਯੈਵਂ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤੁ ਮਯਾ ਨ ਤਤ੍
ਜੇ ਇਹ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਜਾਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ।
ਉਪੋषਿਤੋऽਹਂ ਸਪ੍ਤਾऽਹਂ ਤਿष੍ਠਾਮ੍ਯਤ੍ਰ ਵ੍ਰਤਸ੍ਥਿਤਃ
ਮੈਂ ਸੱਤ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤ 'ਤੇ ਟਿਕਾ ਰਹਿਆ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਪਾਕਂ ਵਿਧਾਯਾऽਸੌ ਤਤ੍ਰੈਵਾऽਲਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਖੜਾ ਰਹਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਾਮਂ ਦੀਨਵਦਨਮਸ੍ਥਿਚਰ੍ਮਾऽਵਸ਼ੇषਿਤਮ੍ 2.4.27.
ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਇਆ, ਮੂੰਹ ਦੁਖੀ, ਸਰੀਰ 'ਚ ਸਿਰਫ਼ ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਚਮੜੀ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ।
ਵਿਲੋਕ੍ਯਾऽਨ੍ਨਹਰਂ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿष੍ਠੇਤ੍ਯਭਾषਤ
ਭੋਜਨ ਲਿਆਂਦੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਠਹਿਰੋ, ਠਹਿਰੋ!'
ਇਤ੍ਥਂ ਵਦਂਤਂ ਵਿਪ੍ਰਾਗ੍ਰ੍ਯਮਾਯਾਂਤਂ ਸ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਵੇਖ ਕੇ,
ਭੀਤਂ ਸਂਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਂਡਾਲਂ ਸ ਦ੍ਵਿਜਾਗ੍ਰਣੀਃ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਚੰਡਾਲ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਅਥੋਤ੍ਥਿਤਂ ਤਮੇਵਾਸੌ ਵਿष੍ਣੁਦਾਸੋ ਵ੍ਯਲੋਕਯਤ੍
ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਣੁਦਾਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਠਦੇ ਵੇਲੇ ਤੱਕਿਆ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੈਰ੍ਭਾਵੈਰਾਵृਤੋ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਰਵੋਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਅਥ ਸ਼ਕ੍ਰਾਦਯੋ ਦੇਵਾਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵਾਭ੍ਯਾਯਯੁਸ੍ਤਦਾ
ਫਿਰ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਉਥੇ ਆ ਗਏ।
ਵਿਮਾਨਸ਼ਤਸਂਕੀਰ੍ਣਂ ਦੇਵਰ੍षਿਸ਼ਤਸਂਕੁਲਮ੍
ਉਥੇ ਸੈਂਕੜੇ ਅਸਮਾਨੀ ਰਥਾਂ ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਦਿਵਯ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭੀੜ ਸੀ।
ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਮਾਲਿਂਗ੍ਯ ਸ੍ਵਭਕ੍ਤਂ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਵ੍ਰਤਮ੍
ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ।
ਵਿਮਾਨਵਰਸਂਸ੍ਥਂ ਤਂ ਗਚ੍ਛਂਤਂ ਵਿष੍ਣੁਸਨ੍ਨਿਧਿਮ੍
ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਥ 'ਚ ਬੈਠ ਕੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵੱਲ ਗਿਆ।
ਵੈਕੁਣ੍ਠਭੁਵਨਂ ਯਾਂਤਂ ਵਿष੍ਣੁਦਾਸਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਸਃ 2.4.27.
ਵਿਸ਼ਣੁਦਾਸ ਨੂੰ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ,
ਸ ਵਿष੍ਣੁਰੂਪਧृਗ੍ਵਿਪ੍ਰੋ ਯਾਤਿ ਵੈਕੁਣ੍ਠਮਂਦਿਰਮ੍
ਵਿਸ਼ਣੁ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੇਨ ਮਯਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਤ੍ਰੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਵੈष੍ਣਵੇ ਤ੍ਵਯਾ
ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਦਿਖਸ਼ਾ ਲੈ ਕੇ, ਤੇ ਤੂੰ ਇਸ ਵੈਸ਼ਣਵ ਯਜਨ 'ਚ,
ਨੈਵਾऽਦ੍ਯਾਪਿ ਸ ਮੇ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਜਾਯਤੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਅਜੇ ਤੱਕ ਵੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦਾਨੈਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞੈਸ਼੍ਚ ਨੈਵ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ
ਇਸ ਲਈ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਯਜਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਣੁ ਰਾਜੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਆਬਾਲ੍ਯਾਦ੍ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਯਜ੍ਞੇ ਹ੍ਯਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਮਗਾਦ੍ਯਤਃ
ਉਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਯਜਨ ਲਈ ਸੰਕਲਪਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।
ਤਸ੍ਮਾਦਦ੍ਯਾऽਪਿ ਤਦ੍ਦੇਸ਼ੇ ਸਦਾ ਰਾਜ੍ਯਾਂऽਸ਼ਭਾਗਿਨਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅੱਜ ਵੀ ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਲੋਕ ਸਦਾ ਰਾਜ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਯਜ੍ਞਵਾਟਂ ਤਤੋऽਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਯਜ੍ਞਕੁਣ੍ਡਾਗ੍ਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਯਜਨ-ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਯਜਨ-ਕੁੰਡ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਿष੍ਣੋ ਭਕ੍ਤਿਂ ਸ੍ਥਿਰਾਂ ਦੇਹਿ ਮਨੋਵਾਕ੍ਕਾਯ ਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਮੇਰੇ ਮਨ, ਬੋਲ, ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਲਈ ਅਟੱਲ ਭਕਤੀ ਦੇ।
ਮੁਦ੍ਗਲਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਕ੍ਰੋਧਾਚ੍ਛਿਖਾਮੁਤ੍ਪਾਟਯਤ੍ਸ੍ਵਕਾਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੁਦਗਲ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਚੋਟੀ ਖਿੱਚ ਕੇ ਉਤਾਰ ਲਈ।
ਤਾਵਦਾਵਿਰਭੂਦ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਕੁਣ੍ਡਾਗ੍ਨੌ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ 2.4.27.
ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਯਜਨ-ਕੁੰਡ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਮਾਲਿਂਗ੍ਯਾऽऽਤ੍ਮਸਾਰੂਪ੍ਯਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵੈਕੁਣ੍ਠਮਂਦਿਰਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਅਤੇ ਵੈਕੁੰਠ ਦਾ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਏਤਾਵੁਭੌ ਤਤ੍ਸਮਰੂਪਭਾਜੌ ਦ੍ਵਾਃਸ੍ਥੌ ਕृਤੌ ਤੇਨ ਰਮਾਪ੍ਰਿਯੇਣ
ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਪਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਬਣਾਏ।