ਨ ਲਂਘਯਤਿ ਕਿਂ ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਪਰਿਕ੍ਰਮੈਃ
ਉਹ ਕੀ ਨਹੀਂ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਅਰੁਣਾਚਲਮਾਰਾਧ੍ਯ ਨਵਾਨ੍ਯਂਗਾਨਿ ਲੇਭਿਰੇ 1.3.1.6.
ਅਰੁਣ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਅੰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।
ਘ੍ਰਾਣਂ ਵਾਣੀ ਚ ਲੇਭੇ ਸਾ ਸ਼ੋਣਾਚਲਨਿषੇਵਣਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੋਣਾ ਪਹਾੜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਨੱਕ ਤੇ ਬੋਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਬਲਿਦਤ੍ਤਾਵਨੀਦਾਨਜਲਧਾਰਾਨਿਰੋਧਤਃ
ਬਲੀ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਾਨਾਂ ਦੀ ਧਾਰਾ ਰੋਕਣ ਕਰਕੇ—
ਲੇਭੇ ਨੇਤ੍ਰਂ ਚ ਪੂਤਾਤ੍ਮਾ ਭਾਸ੍ਕਰਾਖ੍ਯੇ ਗਿਰੌ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਨੇ ਭਾਸਕਰ ਨਾਮਕ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ ਅੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਤਰ੍ਦਨਾਖ੍ਯੋ ਨृਪਤਿਰ੍ਗ੍ਰਹੀਤੁਂ ਦੇਵਕਨ੍ਯਕਾਮ੍
ਪ੍ਰਤਰਦਨ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ, ਦੇਵਕਨਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਕਪਿਮੁਖੋ ਜਾਤੋ ਮਂਤ੍ਰਿਭਿਸ਼੍ਚੋਦਿਤੋ ਨृਪਃ
ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਉਕਸਾਵੇ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬਾਂਦਰ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚਾਰੁਮੁਖੋਜਾਤਃ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਰੁਣੇਸ਼ਿਤੁਃ
ਫਿਰ, ਅਰੁਣ ਦੇ ਦਇਆ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੋਹਣਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਰੁਣਾਚਲਨਾਥਸ੍ਯਸਂਨਿਧੌ ਜ੍ਞਾਨਦੁਰ੍ਬਲਃ
ਅਰੁਣਾਚਲ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ।
ਤਤੋ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਮੁਖਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗਂਧਰ੍ਵਪਰਿਚਾਰਕਾਃ
ਫਿਰ, ਵਿਆਘ੍ਰਮੁਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸਹਾਇਕ—
ਅਥ ਨਾਰਦ ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਮਵਜ੍ਞਾਫਲਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਫਿਰ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦਾ ਫਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
ਸ਼ਿਵਭੂਮਿਰਿਯਂ ਖ੍ਯਾਤਾ ਪਰਿਤੋ ਯੋਜਨਦ੍ਵਯਮ੍ 1.3.1.6.
ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਦੋ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ।
ਸਪ੍ਤਰ੍षਯਃ ਪੁਰਾ ਭੂਮੌ ਸ਼ਾਪਦੋषਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਏ।
ਸ਼ਾਪਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਦਦੌ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਸਪ੍ਤਰ੍षੀਣਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਉਸ ਮਹਾਨ ਨੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੱਤੀ।
ਸ਼ੋਣਾਚਲਸ੍ਯ ਨਿਕਟੇ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਪਾਵਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਸ਼ੋਣਾਚਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਥਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਂਤਰ੍ਹਿਤਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਾਰ੍ਥੋ ਦਾਰੁਹਸ੍ਤਪੁਟੇ ਵਹਨ੍
ਚਾਹੀਦੀ ਵਸਤੂ ਲੁਕਾਈ ਹੋਈ, ਲੱਕੜ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ—
ਦਾਰੁਹਸ੍ਤਪੁਟੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਨਿਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਪਿਪਾਸਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਪਿਆਸ ਲਗਣ 'ਤੇ, ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥ ਸ਼ੋਣਾਚਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕਥਂ ਵਾ ਦਾਰੁਹਸ੍ਤਕਃ
ਫਿਰ, ਸ਼ੋਣਾਚਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਲੱਕੜ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਾਲਾ ਕਿਵੇਂ—
ਲਬ੍ਧਪਾਦਸ਼੍ਚ ਸਹਸਾ ਜਗਾਮ ਚ ਨਿਜਾਲਯਮ੍
ਅਚਾਨਕ ਪੈਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਯਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚਾਲੋਕ੍ਯ ਵਵਂਦੇऽਰੁਣਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਲਿਆ ਤੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਰੁਣ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਵਿਸ੍ਮਯੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਨਯਨੈਃ ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤੈਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ
ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮਹਾਨ ਭਗਤ—
ਵਾਲੀ ਸ਼ਕ੍ਰਸੁਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਞ੍ਛ੍ਰਂਗਾਦੁਦਯਭੂਭृਤਃ 1.3.1.6.
ਵਾਲੀ, ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ, ਉਗਦੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ—
ਆਲੁਲੋਕੇऽਰੁਣਗਿਰਿਂ ਮਧ੍ਯੇ ਦੇਵਨਮਸ੍ਕृਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਅਰੁਣ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪਿਤ੍ਰਾ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਸਂਗਮ੍ਯ ਚੋਦਿਤਃ ਸ਼ੋਣਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਪਿਤਾ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਉਕਸਾਵੇ 'ਤੇ, ਉਹ ਸ਼ੋਣ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਗਿਆ।
ਨਲਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਸ੍ਵਸृष੍ਟਾ ਮਾਨਵਪ੍ਰਿਯਾਃ
ਨਲ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਬਣਾਏ ਹੋਏ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ, ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਇਲਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਸਹਸਾ ਗੌਰੀਵਨਮਖਂਡਿਤਮ੍
ਇਲਾ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਗੌਰੀ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ, ਅਟੁੱਟ ਰਹੀ।
ਵਸ਼ਿष੍ਠੇਨ ਸਮਾਦਿष੍ਟਃ ਸ਼ੋਣਾਦ੍ਰਿਂ ਸਮਪੂਜਯਤ੍
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੋਣ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪੂਰੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਸੋਮੋਪਦੇਸ਼ਾਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾਥ ਸਸ੍ਮਾਰਾਰੁਣਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਸੋਮ ਦੇ ਸਿੱਖਾਏ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਅਰੁਣ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਲੇਭੇ ਚ ਪਰਮਂ ਸ੍ਥਾਨਮਪ੍ਰਾਪ੍ਯਮਮਰੈਰਪਿ
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਅਮਰ ਲੋਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ।
ਨ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪ ਯੋਗੇਨ ਮृਗਜਨ੍ਮਨਿ ਸਂਗਤਃ
ਉਹ ਹਿਰਨ ਦੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਿਆ।