ਸੁਵਰ੍ਣਮਣਿਮੁਕ੍ਤੌਘੈਰਰ੍ਚਨਸ੍ਯਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ਫਲਮ੍ ।। 2.4.23.
ਉਹ ਸੋਨੇ, ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਾਤ੍ਰੀਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਂਤ੍ਯਰ੍ਕੇ ਤੁਲਾਸ੍ਥਿਤੇ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਾਤਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਤੁਲਾ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਲੁਨਾਤਿ ਸ ਨਰੋ ਗਚ੍ਛੇਨ੍ਨਿਰਯਾਨਤਿਗਰ੍ਹਿਤਾਨ੍ ਨ ਸਮਰ੍ਥੋ ਭਵੇਦ੍ਵਕ੍ਤੁਂ ਯਥਾ ਦੇਵਸ੍ਯ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਿਣਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਧਾਤਰੀ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਾਰੰਗੀ ਵਾਂਗ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਧਾਤ੍ਰੀਤੁਲਸ੍ਯੁਦ੍ਭਵਕਾਰਣਂ ਯਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਯਃ ਸ਼੍ਰਾਵਯਤੇ ਚ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ
ਜੋ ਕੋਈ ਧਾਤਰੀ ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਤਤ੍ਪੁਨਰ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕੇਨ ਚੀਰ੍ਣਮਿਦਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਇਹ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀ ਹੈ?
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਧਰ੍ਮਦਤ੍ਤੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਧਰਮਦੱਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਧਰਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।
ਵਿष੍ਣੁਵ੍ਰਤਕਰਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿष੍ਣੁਪੂਜਾਰਤਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਤੁਰ੍ਯਾਵਸ਼ੇषਾਯਾਂ ਜਗਾਮ ਹਰਿਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਰਾਤ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪਹਰ ਵਿਚ ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਗਿਆ।
ਤੇਨ ਦृष੍ਟਾ ਸਮਾਯਾਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਭੀਮਦਰ੍ਸ਼ਨਾ
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ।
ਪੂਜੋਪਕਰਣੈਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਪਯੋਭਿਸ਼੍ਚਾਹਨਦ੍ਭਯਾਤ੍ ਤੇਨ ਵੈ ਹਤਮਾਤ੍ਰੇ ਤੁ ਪਾਪਂ ਤਸ੍ਯਾ ਹ੍ਯਗਾਲ੍ਲਯਮ੍
ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਾਰੀ ਗਈ, ਉਸ ਦਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਥ ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਸਾ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕਜਾਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਕਥਂ ਨੁ ਪੁਨਰ੍ਵਿਪ੍ਰ ਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯੁਤ੍ਤਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਵਾਪਸ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?
ਅਤੀਵ ਵਿਸ੍ਮਿਤੋ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤਦਾ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਧਰ੍ਮਦਤ੍ਤ ਉਵਾਚ ਕੇਨ ਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ ਤ੍ਵਂ ਦਸ਼ਾਮੀਦृਸ਼ੀਂ ਗਤਾ 2.4.24.
ਧਰਮਦੱਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਕਿਸ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਆਈ ਹੈਂ?
ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਗृਹਿਣੀ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕਲਹਾਖ੍ਯਾऽਤਿਨਿष੍ਠੁਰਾ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਘਰਵਾਲੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕਲਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਕਰੜੀ ਸੀ।
ਨ ਕਦਾਚਿਨ੍ਮਯਾ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਵਚਸਾऽਪਿ ਸ਼ੁਭਂ ਕृਤਮ੍
ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਈ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਕਲਹਪ੍ਰਿਯਯਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਯੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਮਨਾ ਯਦਾ
ਕਲਹ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਉਦਾਸ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਤਤੋ ਗਰਂ ਸਮਾਦਾਯ ਪ੍ਰਾਣਾਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਮਯਾ ਦ੍ਵਿਜ
ਫਿਰ, ਜ਼ਹਿਰ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖਤਮ ਕਰ ਲਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ।
ਯਮਸ਼੍ਚ ਮਾਂ ਤਦਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤਮਪृਚ੍ਛਤ
ਯਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਵੇषਾ ਚ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਸ਼ੁਭਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾऽਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਏ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਾੜਾ।
ਕਲਹੋਵਾਚ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਭਰ੍ਤ੍ਸਯਨ੍ਮਾਮੁਵਾਚ ਸਃ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤ ਉਵਾਚ ਅਨਯਾ ਤੁ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਸ਼ੁਭਂ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਕਲਹਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਡਾਂਟ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ: ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਨੇ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਮਿष੍ਟਾਨ੍ਨਂ ਭੁਂਜਮਾਨੇਯਂ ਨ ਭਰ੍ਤਰਿ ਤਦਰ੍ਪਿਤਮ੍
ਇਹ ਸੁਆਦਲਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਦ੍ਵੇषਾਤ੍ਤਦਾਪ੍ਯੇषਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਲਹਕਾਰਿਣੀ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਝਗੜਾ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਪਾਕਭਾਂਡੇ ਸਦਾ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਚੈਕਾ ਯਤਸ੍ਤਤਃ 2.4.24.
ਉਹ ਸਦਾ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿਚੋਂ ਖਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਕੱਲੀ ਹੀ ਖਾਂਦੀ ਸੀ।
ਭਰ੍ਤਾਰਮਪਿ ਚੋਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਘਾਤਃ ਕृਤੋऽਨਯਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਉਕਸਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਖੋ ਬੈਠੀ।
ਅਤਸ਼੍ਚੈषਾ ਮਰੁਦ੍ਦੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਪਿਤਵ੍ਯਾ ਭਟੈਰਿਯਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਹਵਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਯੋਨਿਤ੍ਰਯਂ ਚੈषਾ ਭੁਨਕ੍ਤ੍ਵਸ਼ੁਭਕਾਰਿਣੀ
ਹੁਣ ਇਹ ਮੰਦ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉੱਪਰਲੇ ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗੇਗੀ।
ਕ੍ਸ਼ੁਤृਡ੍ਭ੍ਯਾਂ ਪੀਡਿਤਾऽऽਵਿਸ਼੍ਯ ਸ਼ਰੀਰਂ ਵਣਿਜਸ੍ਯ ਚ
ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਆਵੇਗੀ।
ਤਤ੍ਤੀਰਂ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾ ਯਾਵਤ੍ਤਾਵਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਰੀਰਤਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਉਸ ਕੰਢੇ ਤੇ ਰਹੇਗੀ, ਤਦ ਤੱਕ ਉਹ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਰਹੇਗੀ।
ਤਤਃ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਾਮਯਾ ਦृष੍ਟੋ ਮਯਾ ਹਿ ਤ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਫਿਰ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੜਪ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਹੇ ਉੱਚ ਕੋਟਿ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।