ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਤਤਸ੍ਤੁ ਹृष੍ਟਾਃ ਸੁਰਸਿਦ੍ਧਸਂਘਾਃ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਬੀਜਾਨਿ ਵਿਚਿਕ੍ਸ਼ਿਪੁਸ੍ਤੇ 2.4.22.
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਬੀਜ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਖੇ।
ਧਾਤ੍ਰੀ ਚ ਮਾਲਤੀ ਚੈਵ ਤੁਲਸੀ ਚ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਧਾਤਰੀ, ਮਾਲਤੀ ਤੇ ਤੁਲਸੀ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ—
ਧਾਤ੍ਰ੍ਯੁਦ੍ਭਵਾ ਸ੍ਮृਤਾ ਧਾਤ੍ਰੀ ਮਾਭਵਾ ਮਾਲਤੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਧਾਤਰੀ ਧਾਤਰੀ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੈ, ਮਾਲਤੀ ਮਾਲਤੀ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੈ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਰੂਪਿਣ੍ਯੌ ਵਨਸ੍ਪਤ੍ਯੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਦਾ ਨृਪ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੋਵਾਂ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਰੁੱਖ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਦੇਖੀਆਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਯਾਚਤੇ ਮੋਹਾਤ੍ਕਾਮਾਸਕ੍ਤੇਨ ਚੇਤਸਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਭੁਲੇਖੇ ਤੇ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਲਗਨ ਵਿਚ ਸੀ।
ਯਚ੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਪੁਰਾ ਬੀਜਮੀਰ੍ष੍ਯਯੈਵ ਸਮਰ੍ਪਿਤਮ੍
ਤੇ ਉਹ ਬੀਜ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਈਰਖਾ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ—
ਅਤਃ ਸਾ ਬਰ੍ਬਰੀਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਮਵਾਪਾऽਧ ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਾਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਰਬਰੀ ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਘਟੀਆ ਤੇ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਵਿਸ੍ਮृਤਦੁਃਖੋऽਸੌ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸਹੈਵ ਤੁ
ਫਿਰ, ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਭੁਲ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੋਦ੍ਯਾਪਨੇ ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੂਜਾ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਇਸੇ ਕਾਰਨ, ਕਾਰਤਿਕ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਤੁਲਸੀਕਾਨਨਂ ਰਾਜਨ੍ਗृਹੇ ਯਸ੍ਯਾऽਵਤਿष੍ਠਤੇ
ਮਹਾਰਾਜ, ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਬਾਗ ਲਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ,
ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਾਮਦਂ ਤੁਲਸੀਵਨਮ੍ 2.4.23.
ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਬਾਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਨਰ੍ਮਦਾਯਾਸ੍ਤੁ ਗਂਗਾਸ੍ਨਾਨਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦੋਵੇਂ,
ਰੋਪਣਾਤ੍ਪਾਲਨਾਤ੍ਸੇਕਾਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍ਨृਣਾਮ੍
ਤੁਲਸੀ ਨੂੰ ਲਗਾ ਕੇ, ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ, ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਛੂਹ ਕੇ,
ਤੁਲਸੀਮਂਜਰੀਭਿਰ੍ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਧਰਿਹਰਾऽਰ੍ਚਨਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਹਰੀ ਤੇ ਹਰਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਪੁष੍ਕਰਾਦ੍ਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਗਂਗਾਦ੍ਯਾਃ ਸਰਿਤਸ੍ਤਥਾ
ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਰਗੇ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਵਰਗੀਆਂ ਨਦੀਆਂ,
ਤੁਲਸੀਮਂਜਰੀਯੁਕ੍ਤੋ ਯਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਵਿਮੁਂਚਤਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ ਇਸ ਜਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਵਿष੍ਣੋਃ ਸਾਯੁਜ੍ਯਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਸੱਚ ਹੈ, ਮਹਾਰਾਜ।
ਤਦ੍ਦੇਹਂ ਨ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍ਪਾਪਂ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਮਪੀਹ ਯਤ੍
ਉਸ ਦੇਹ ਨੂੰ ਪਾਪ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਪਾਪ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਦਤ੍ਤਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਉਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਦਾਨ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਜਲੈਃ ਸ੍ਨਾਤਿ ਨਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਗਂਗਾਸ੍ਨਾਨਫਲਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਫਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਵਰ੍ਣਮਣਿਮੁਕ੍ਤੌਘੈਰਰ੍ਚਨਸ੍ਯਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ਫਲਮ੍ ।। 2.4.23.
ਉਹ ਸੋਨੇ, ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਾਤ੍ਰੀਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਂਤ੍ਯਰ੍ਕੇ ਤੁਲਾਸ੍ਥਿਤੇ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਾਤਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਤੁਲਾ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਲੁਨਾਤਿ ਸ ਨਰੋ ਗਚ੍ਛੇਨ੍ਨਿਰਯਾਨਤਿਗਰ੍ਹਿਤਾਨ੍ ਨ ਸਮਰ੍ਥੋ ਭਵੇਦ੍ਵਕ੍ਤੁਂ ਯਥਾ ਦੇਵਸ੍ਯ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਿਣਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਧਾਤਰੀ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਾਰੰਗੀ ਵਾਂਗ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਧਾਤ੍ਰੀਤੁਲਸ੍ਯੁਦ੍ਭਵਕਾਰਣਂ ਯਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਯਃ ਸ਼੍ਰਾਵਯਤੇ ਚ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ
ਜੋ ਕੋਈ ਧਾਤਰੀ ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਤਤ੍ਪੁਨਰ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕੇਨ ਚੀਰ੍ਣਮਿਦਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਇਹ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀ ਹੈ?
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਧਰ੍ਮਦਤ੍ਤੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਧਰਮਦੱਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਧਰਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।
ਵਿष੍ਣੁਵ੍ਰਤਕਰਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿष੍ਣੁਪੂਜਾਰਤਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਤੁਰ੍ਯਾਵਸ਼ੇषਾਯਾਂ ਜਗਾਮ ਹਰਿਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਰਾਤ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪਹਰ ਵਿਚ ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਗਿਆ।
ਤੇਨ ਦृष੍ਟਾ ਸਮਾਯਾਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਭੀਮਦਰ੍ਸ਼ਨਾ
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ।
ਪੂਜੋਪਕਰਣੈਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਪਯੋਭਿਸ਼੍ਚਾਹਨਦ੍ਭਯਾਤ੍ ਤੇਨ ਵੈ ਹਤਮਾਤ੍ਰੇ ਤੁ ਪਾਪਂ ਤਸ੍ਯਾ ਹ੍ਯਗਾਲ੍ਲਯਮ੍
ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਾਰੀ ਗਈ, ਉਸ ਦਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।