ਯਾ ਹਿ ਤ੍ਰਯੋਵਿਂਸ਼ਤਿਭੇਦਸ਼ਬ੍ਦਿਤਾ ਜਗਤ੍ਯਸ਼ੇषੇ ਸਮਧਿष੍ਠਿਤਾ ਪਰਾ 2.4.22.
ਉਹ ਜੋ ਤੇਈ ਤਰੀਕੇ ਦੀਆਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ।
ਯਦ੍ਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਾਃ ਪੁਰੁषਾਸ੍ਤੁ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਭੀਮੋਹਪਰਾਭਵਾਦੀਨ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗਰੀਬੀ, ਭੁਲੇਖੇ, ਹਾਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਾਰਿਦ੍ਯਮੋਹਦੁਃਖਾਨਿ ਨ ਕਦਾਚਿਤ੍ਸ੍ਪृਸ਼ਂਤਿ ਤਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਗਰੀਬੀ, ਭੁਲੇਖਾ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਛੂਹਦੇ ਨਹੀਂ।
ਇਤ੍ਥਂ ਸ੍ਤੁਵਂਤਸ੍ਤੇ ਦੇਵਾਸ੍ਤੇਜੋਮਣ੍ਡਲਮਾਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਰਹੀ।
ਤਨ੍ਮਧ੍ਯਾਦ੍ਭਾਰਤੀਂ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵੁਰ੍ਵ੍ਯੋਮਚਾਰਿਣੀਮ੍ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰੁਵਾਚ ਅਹਮੇਵ ਤ੍ਰਿਧਾ ਭਿਨ੍ਨਾ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਤ੍ਰਿਵਿਧੈਰ੍ਗੁਣੈਃ
ਉਸ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਵਿਚੋਂ, ਸਭ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ। ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਹੀ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਟਿਕੀ ਹਾਂ।'
ਗੌਰੀ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀ ਸ੍ਵਰਾ ਚੇਤਿ ਰਜਃਸਤ੍ਤ੍ਵਤਮੋਗੁਣੈਃ
'ਗੌਰੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ — ਇਹ ਮੇਰੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਜੋ ਰਜ, ਸਤ ਤੇ ਤਮ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਹਨ।'
ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਿਸ੍ਮਯੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਨੇਤ੍ਰਾਣਾਂ ਤਤ੍ਤਦਾ ਨृਪ
ਦੇਵਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਖੁਲ ਗਈਆਂ, ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਤਤਃ ਸਰ੍ਵੇऽਪਿ ਤੇ ਦੇਵਾ ਗਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਨੋਦਿਤਾਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਮੰਨ ਕੇ, ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਤਸ੍ਤਾਸ੍ਤਾਨ੍ਸੁਰਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਤਾਨ੍ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਾਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਆ ਕੇ ਨਮਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨੇ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।
ਨਿਰ੍ਵਪਧ੍ਵਂ ਤਤਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਭਵਤਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਮੇष੍ਯਤਿ
'ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਕਰਤਬ ਕਰੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।'
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਤਤਸ੍ਤੁ ਹृष੍ਟਾਃ ਸੁਰਸਿਦ੍ਧਸਂਘਾਃ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਬੀਜਾਨਿ ਵਿਚਿਕ੍ਸ਼ਿਪੁਸ੍ਤੇ 2.4.22.
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਬੀਜ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਖੇ।
ਧਾਤ੍ਰੀ ਚ ਮਾਲਤੀ ਚੈਵ ਤੁਲਸੀ ਚ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਧਾਤਰੀ, ਮਾਲਤੀ ਤੇ ਤੁਲਸੀ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ—
ਧਾਤ੍ਰ੍ਯੁਦ੍ਭਵਾ ਸ੍ਮृਤਾ ਧਾਤ੍ਰੀ ਮਾਭਵਾ ਮਾਲਤੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਧਾਤਰੀ ਧਾਤਰੀ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੈ, ਮਾਲਤੀ ਮਾਲਤੀ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੈ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਰੂਪਿਣ੍ਯੌ ਵਨਸ੍ਪਤ੍ਯੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਦਾ ਨृਪ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੋਵਾਂ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਰੁੱਖ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਦੇਖੀਆਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਯਾਚਤੇ ਮੋਹਾਤ੍ਕਾਮਾਸਕ੍ਤੇਨ ਚੇਤਸਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਭੁਲੇਖੇ ਤੇ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਲਗਨ ਵਿਚ ਸੀ।
ਯਚ੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਪੁਰਾ ਬੀਜਮੀਰ੍ष੍ਯਯੈਵ ਸਮਰ੍ਪਿਤਮ੍
ਤੇ ਉਹ ਬੀਜ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਈਰਖਾ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ—
ਅਤਃ ਸਾ ਬਰ੍ਬਰੀਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਮਵਾਪਾऽਧ ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਾਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਰਬਰੀ ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਘਟੀਆ ਤੇ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਵਿਸ੍ਮृਤਦੁਃਖੋऽਸੌ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸਹੈਵ ਤੁ
ਫਿਰ, ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਭੁਲ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੋਦ੍ਯਾਪਨੇ ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੂਜਾ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਇਸੇ ਕਾਰਨ, ਕਾਰਤਿਕ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਤੁਲਸੀਕਾਨਨਂ ਰਾਜਨ੍ਗृਹੇ ਯਸ੍ਯਾऽਵਤਿष੍ਠਤੇ
ਮਹਾਰਾਜ, ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਬਾਗ ਲਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ,
ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਾਮਦਂ ਤੁਲਸੀਵਨਮ੍ 2.4.23.
ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਬਾਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਨਰ੍ਮਦਾਯਾਸ੍ਤੁ ਗਂਗਾਸ੍ਨਾਨਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦੋਵੇਂ,
ਰੋਪਣਾਤ੍ਪਾਲਨਾਤ੍ਸੇਕਾਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍ਨृਣਾਮ੍
ਤੁਲਸੀ ਨੂੰ ਲਗਾ ਕੇ, ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ, ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਛੂਹ ਕੇ,
ਤੁਲਸੀਮਂਜਰੀਭਿਰ੍ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਧਰਿਹਰਾऽਰ੍ਚਨਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਹਰੀ ਤੇ ਹਰਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਪੁष੍ਕਰਾਦ੍ਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਗਂਗਾਦ੍ਯਾਃ ਸਰਿਤਸ੍ਤਥਾ
ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਰਗੇ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਵਰਗੀਆਂ ਨਦੀਆਂ,
ਤੁਲਸੀਮਂਜਰੀਯੁਕ੍ਤੋ ਯਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਵਿਮੁਂਚਤਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ ਇਸ ਜਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਵਿष੍ਣੋਃ ਸਾਯੁਜ੍ਯਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਸੱਚ ਹੈ, ਮਹਾਰਾਜ।
ਤਦ੍ਦੇਹਂ ਨ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍ਪਾਪਂ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਮਪੀਹ ਯਤ੍
ਉਸ ਦੇਹ ਨੂੰ ਪਾਪ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਪਾਪ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਦਤ੍ਤਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਉਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਦਾਨ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਜਲੈਃ ਸ੍ਨਾਤਿ ਨਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਗਂਗਾਸ੍ਨਾਨਫਲਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਫਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।