ਨਿਵੇਦਿਤਸ੍ਤਦੇਸ਼ਾਯ ਨਂਦਿਨਾ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਸਃ
ਨੰਦੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਆਮਦ ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਤ੍ਵਮਾਜ੍ਞਾਂ ਸ਼ृਣੁ ਵृषਧ੍ਵਜ
ਹੇ ਵੱਛ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣ।
ਸ੍ਮਸ਼ਾਨਵਾਸਿਨੋ ਨਿਤ੍ਯਮਸ੍ਥਿਭਾਰਵਹਸ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਜੋ ਸਦਾ ਸਮਾਧਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ।
ਅਹਂ ਰਤ੍ਨਾਧਿਨਾਥੋऽਸ੍ਮਿ ਸਾ ਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀਰਤ੍ਨਸਂਜ੍ਞਿਕਾ
ਮੈਂ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ, ਤੇ ਉਹ ਔਰਤ ਰਤਨ-ਨਾਮੀ ਹੈ।
ਅਭਵਤ੍ਪੁਰੁषੋ ਰੌਦ੍ਰਸ੍ਤੀਵ੍ਰਾਸ਼ਨਿਸਮਸ੍ਵਨਃ ।। 2.4.17.
ਉਥੇ ਇਕ ਡਰਾਉਣਾ ਮਨੁੱਖ ਉੱਠਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਸਿਂਹਾਸ੍ਯਃ ਪ੍ਰਲਲਜ੍ਜਿਹ੍ਵਃ ਸ ਜ੍ਵਲਨ੍ਨਯਨੋ ਮਹਾਨ੍
ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸਿੰਘ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਜੀਭ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਦੀਆਂ ਸਨ।
ਸ ਤਂ ਖਾਦਿਤੁਮਾਯਾਂਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਹੁਰ੍ਭਯਾਤੁਰਃ
ਜਦ ਰਾਹੂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬ ਉਠਿਆ।
ਸ ਚ ਰਾਹੁਰ੍ਮਹਾਬਾਹੋ ਮੇਘਗਮ੍ਭੀਰਯਾ ਗਿਰਾ
ਤੇ ਰਾਹੂ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ ਸੀ—
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਮਾਂ ਮਹਾਦੇਵ ਖਾਦਿਤੁਂ ਸਮੁਪਾਗਤਃ
ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਖਾਣ ਆਏ ਹੋ।
ਨੈਵਾऽਸੌ ਵਧ੍ਯਤਾਮੇਤਿ ਦੂਤੋऽਯਂ ਪਰਵਾਨ੍ਯਤਃ
ਇਹ ਮਾਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਦੂਤ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਚ ਹੈ।
ਰਾਹੁਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾऽਥ ਪੁਰੁषਸ੍ਤਦਾ ਰੁਦ੍ਰਂ ਵ੍ਯਜਿਜ੍ਞਪਤ੍ ਪੁਰੁष ਉਵਾਚ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾ ਮਾਂ ਵਾਧਤੇऽਤ੍ਯਂਤਂ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਾਮਸ਼੍ਚਾऽਸ੍ਮਿ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਫਿਰ ਰਾਹੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: 'ਮੈਨੂੰ ਭੁੱਖ ਬਹੁਤ ਸਤਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਹਾਂ।'
ਕਿਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਾਮਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਤਦਾਜ੍ਞਾਪਯ ਮਾਂ ਪ੍ਰਭੋ ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ ਭਕ੍ਸ਼ਯਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਮਾਂਸਂ ਤ੍ਵਂ ਹਸ੍ਤਪਾਦਯੋਃ
'ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੈਂ ਕੀ ਖਾਵਾਂ? ਮੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਕਰੋ, ਪ੍ਰਭੂ।' ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾ ਲੈ।'
ਹਸ੍ਤਪਾਦੋਦ੍ਭਵਂ ਮਾਂਸਂ ਸ਼ਿਰਃਸ਼ੇषੋ ਯਥਾऽਭਵਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਸਿਰ ਹੀ ਬਚ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰੋऽਵਸ਼ੇषਂ ਤਂ ਸੁਪ੍ਰਸਨ੍ਨਸ੍ਤਦਾ ਸ਼ਿਵਃ
ਜਦ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰ ਹੀ ਬਚਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ।
ਤ੍ਵਦਰ੍ਚਾਂ ਯੇ ਨ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਨੈਵ ਤੇ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਂਕਰਾਃ ।। 2.4.17.
ਜੋ ਲੋਕ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰੇ ਨਹੀਂ ਹਨ।
* ਨਾਰ੍ਚਯਨ੍ਤੀਹ ਯੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤੇषਾਮਰ੍ਚਾ ਵृਥਾ ਭਵੇਤ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੁਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਅਰਥ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਰਾਹੁਰ੍ਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ਯਸ੍ਤੇਨ ਸੋऽਪਿ ਤਦ੍ਬਰ੍ਬਰੇ ਸ੍ਥਲੇ
ਜੋ ਰਾਹੂ ਤੋਂ ਛੁਟ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਅਜਬ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸ ਰਾਹੁਃ ਪੁਨਰੇਵ ਜਾਤਮਾਤ੍ਮਾਨਮਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਤਿ ਮਨ੍ਯਮਾਨਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਹੂ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, 'ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ।'
ਨਿਰ੍ਜਗਾਮਾऽऽਸ਼ੁ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਕੋਟਿਭਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ
ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲਿਆ, ਲੱਖਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਗਚ੍ਛਤੋऽਸ੍ਯਾऽਗ੍ਰਤਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰੋ ਰਾਹੁਰ੍ਦृष੍ਟਿਪਥੇऽਭਵਤ੍
ਜਦ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸ਼ੁਕਰ ਤੇ ਰਾਹੂ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ।
ਦੈਤ੍ਯਸੈਨ੍ਯਾऽऽਵृਤੈਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਮਾਨਾਨਾਂ ਸ਼ਤੈਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸੈਂਕੜੇ ਉਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯੋਦ੍ਯੋਗਂ ਤਦਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵਾਃ ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਉਸ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ,
ਤਦਸ੍ਮਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਾਯ ਜਹਿ ਸਾਗਰਨਂਦਨਮ੍
ਸਾਡੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ।
ਇਤਿ ਦੇਵਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਵृषਭਧ੍ਵਜਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧਵਜ ਹੱਸ ਪਿਆ।
ਜਲਂਧਰਃ ਕਥਂ ਵਿष੍ਣੋ ਨ ਹਤਃ ਸਂਗਰੇ ਤ੍ਵਯਾ
ਜਲੰਧਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਤੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ?
ਨ ਮਯਾ ਨਿਹਤਃ ਸਂਖ੍ਯੇ ਤ੍ਵਮੇਨਂ ਜਹਿ ਦਾਨਵਮ੍
ਉਹ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਤੂੰ ਇਸ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਮਾਰ।
ਨਾਯਮੇਭਿਰ੍ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਵਧ੍ਯਤੇ ਮਯਾ
ਇਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਮੇਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਜਾਂ ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਰ ਸਕਦਾ।
ਤਾਨ੍ਯੈਕ੍ਯਮਾਗਤਾਨੀਸ਼ੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵਂ ਚਾਮੁਚਨ੍ਮਹਃ ।। 2.4.18.
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ।
ਤੇਨਾਕਰੋਨ੍ਮਹਾਦੇਵੋ ਮਹਸਾ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਜੋਤ ਨਾਲ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਇਆ।
ਤਤਃ ਸ਼ੇषੇਣ ਚ ਤਦਾ ਵਜ੍ਰਂ ਚ ਕृਤਵਾਨ੍ਹਰਿਃ
ਫਿਰ, ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਲ, ਹਰਿ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਜਰ ਬਣਾਇਆ।