ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਯ ਬਾਣੌਘੈਰ੍ਧ੍ਵਜਂ ਛਤ੍ਰਂ ਧਨੁਰ੍ਹਯਾਨ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਦੈਤ ਦੇ ਝੰਡਾ, ਛਤਰੀ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਘੋੜੇ ਗਿਰਾ ਦਿੱਤੇ।
ਤਤੋ ਦੈਤ੍ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਯ ਗਦਾਪਾਣਿਸ੍ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਫਿਰ ਦੈਤ, ਗਦਾ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਠ ਕੇ ਵਧਿਆ।
ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਗਦਾਂ ਸ੍ਵਖਙ੍ਗੇਨ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨਿਵ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ, ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਗਦਾ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਸ੍ਤੌ ਬਾਹੁਯੁਦ੍ਧੇਨ ਯੁਯੁਧਾਤੇ ਮਹਾਬਲੌ
ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਏਵਂ ਤੌ ਸੁਚਿਰਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਜੰਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ—
ਅਦੇਯਮਪਿ ਤੇ ਦਦ੍ਮਿ ਯਤ੍ਤੇ ਮਨਸਿ ਵਰ੍ਤਤੇ ।। 2.4.16.
ਜੋ ਦਿੱਤਾ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੈ।
ਜਲਂਧਰ ਉਵਾਚ ਯਦਿ ਭਾਵੁਕ ਤੁष੍ਟੋऽਸਿ ਵਰਮੇਨਂ ਦਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਜਲੰਧਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਤੂੰ ਸਚਮੁਚ ਰਾਜੀ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਵਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੇ।
ਤਦਾ ਜਲਂਧਰਪੁਰਮਗਮਦ੍ਰਮਯਾ ਸਹ
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਜਲਂਧਰਸ੍ਤੁ ਦੇਵਾਨਾਮਧਿਕਾਰੇषੁ ਦਾਨਵਾਨ੍
ਜਲੰਧਰ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਹਕਮਤ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ।
ਦੇਵਗਂਧਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧੇषੁ ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਰਤ੍ਨਸਂਯੁਤਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਕੋਲ ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਖਜਾਨੀਆਂ ਸਨ,
ਪਾਤਾਲਭੁਵਨੇ ਦੈਤ੍ਯਂ ਨਿਸ਼ੁਂਭਂ ਸ ਮਹਾਬਲਮ੍
ਪਾਤਾਲ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਬਲੀ ਦੈਤ ਨਿਸੁੰਭ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ।
ਦੇਵਗਂਧਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਾऽऽਦ੍ਯਾਨ੍ਸਰ੍ਪਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮਾਨੁषਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਸੱਪਾਂ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ।
ਏਵਂ ਜਲਂਧਰਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਵਾਨ੍ਸ੍ਵਵਸ਼ਵਰ੍ਤਿਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲੰਧਰ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵ੍ਯਾਧਿਤੋ ਨੈਵ ਦੁਃਖੀ ਨੈਵ ਕृਤਸ੍ਤਥਾ
ਕੋਈ ਵੀ ਰੋਗੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਦੁਖੀ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਏਵਂ ਮਹੀਂ ਸ਼ਾਸਤਿ ਦਾਨਵੇਂਦ੍ਰੇ ਧਰ੍ਮੇਣ ਸਮ੍ਯਕ੍ਚ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾऽਹਮ੍
ਜਦੋਂ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਤੇ ਸੱਚੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।
ਸਂਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਤਦਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ੍ਨੇਹਪੂਰ੍ਵਂ ਚ ਵੈ ਨृਪ
ਫਿਰ ਉਹ ਹੱਸ ਕੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਗੱਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖੀ।
ਕੁਤ ਆਗਮ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਕਿਚਿਦ੍ਦृष੍ਟਂ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਭੋ
ਤੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ? ਕੀ ਤੂੰ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ, ਪ੍ਰਭੂ?
ਤਤ੍ਰੋਮਯਾ ਸਮਾਸੀਨਂ ਦृष੍ਟਵਾਨਸ੍ਮਿ ਸ਼ਂਕਰਮ੍
ਉਥੇ ਮੈਂ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਯੋਜਨਾਯੁਤਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣੇ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਮਹਾਵਨੇ
ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਚੌੜੇ ਕਲਪਵ੍ਰੱਖਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ,
ਤਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਵਿਸ੍ਮਯੋ ਮੇऽਭਵਤ੍ਤਦਾ
ਉਹ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਤਵਾऽਪਿ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰ ਸਮृਦ੍ਧਿਃ ਸਂਸ੍ਮृਤਾ ਮਯਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤੀ।
ਤ੍ਵਤ੍ਸਮृਦ੍ਧਿਮਿਮਾਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਸ੍ਤ੍ਰੀਰਤ੍ਨਰਹਿਤਾਂ ਧੁਵਮ੍
ਤੇਰੀ ਇਹ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਰਤਨ ਤੋਂ ਵੰਜਾ ਹੈਂ,
ਅਪ੍ਸਰੋਨਾਗਕਨ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਯਦ੍ਯਪਿ ਤ੍ਵਦ੍ਵਸ਼ੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਨਾਗ ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ,
ਯਸ੍ਯਾ ਲਾਵਣ੍ਯਜਲਧੌ ਨਿਮਗ੍ਨਸ਼੍ਚਤੁਰਾਨਨਃ
ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀਅਤਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਚੌਹਾਂ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਵੀ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ,
ਵੀਤਰਾਗੋऽਪਿ ਹਿ ਯਥਾ ਮਦਨਾਰਿਃ ਸ੍ਵਲੀਲਯਾ 2.4.17.
ਮਦਨ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਜੋ ਰਾਗ-ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ,
ਯਸ੍ਯਾਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਰੂਪਂ ਧਾਤਾऽਪਿ ਸਰ੍ਜਨੇ
ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਧਾਤਾ ਵੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਅਤਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਰਤ੍ਨਸਂਭੋਕ੍ਤੁਃ ਸਮृਦ੍ਧਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਾ ਵਰਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ, ਉਹੀ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਬਣ ਗਈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਮਾਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਗਤੇ ਸਤਿ ਸ ਦੈਤ੍ਯਰਾਟ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਜਦ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ—
ਅਥ ਸਂਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਸ ਦੂਤਂ ਸਿਂਹਿਕਾਸੁਤਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸਿੰਹਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਭੇਜਿਆ।
ਕੈਲਾਸਮਗਮਦ੍ਰਾਹੁਃ ਕੁਰ੍ਵਞ੍ਛੁਕ੍ਲੇਂਦੁਵਰ੍ਚਸਮ੍
ਰਾਹੂ ਚਮਕਦੇ ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਕੈਲਾਸ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।