ਮਾਂ ਨਿਯੁਜ੍ਯ ਜਗਦ੍ਗੁਪ੍ਤੌ ਪਰਿਮੋਹ੍ਯ ਚ ਮਾਯਯਾ
ਮੈਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਕੇ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਭਟਕਾ ਕੇ,
ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਜਗਨ੍ਮੂਰ੍ਤ੍ਤੌ ਨ੍ਯਸ੍ਤਭਾਰੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਤ੍ਵਯਿ
ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਭਾਰ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?
ਹਰ ਸ਼ਮ੍ਭੋ ਹਰੇਰਾਰ੍ਤਿਮਨੁਤਾਪਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਃ 1.3.1.6.
ਹੇ ਹਰਾ, ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹ ਅਤੇ ਪਛਤਾਵਾ ਵੇਖਿਆ,
ਅਰੁਣਾਚਲਰੂਪੇਣ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਵਸੁਧਾਤਲੇ
ਮੈਂ ਅਰੁਣਾਚਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮੈ ਵਿष੍ਣਵੇ ਤਤ੍ਰ ਵਰੋ ਦਤ੍ਤੋ ਮਯਾ ਪੁਰਾ ਤੇਜੋਮਯਮਿਦਂ ਰੂਪਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤਂ ਲੋਕਰਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਇਹ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰੂਪ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵਰਤਣ ਦਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਨਦੀਨਾਂ ਨਿਰ੍ਝਰਾਣਾਂ ਚ ਮੇਘਮੁਕ੍ਤਾਂਭਸਾਮਪਿ
ਨਦੀਆਂ, ਝਰਨਿਆਂ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਤੋਂ ਆਈ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵੀ,
ਅਂਧਾਨਾਂ ਦृष੍ਟਿਲਾਭੇਨ ਪਂਗੂਨਾਂ ਪਾਦਸਂਚਰੈਃ
ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਕੇ, ਲੰਗੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਦਿੱਤੀ,
ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਧਿਵਿਮੋਚਨੈਃ
ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਧੀਆਂ ਦੇ ਕੇ ਤੇ ਹਰ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਕੇ,
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾਂਤਰ੍ਦਧੇ ਸ਼ਮ੍ਭੁਰ੍ਹਰਿਸ਼੍ਚੈਵਾਰੁਣਾਚਲਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਅੰਤर्धਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਹਰੀ ਵੀ ਅਰੁਣਾਚਲ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਮਦ੍ਰਿਂ ਪਰਿਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਰਾਨ੍ਕਾਨਨਸਂਸ਼੍ਰਯਾਨ੍ ਵੇਦਾਨ੍ਸਾਂਗੋਪਨਿषਦਾਨ੍ਸਮਂਤਾਨ੍ਮੂਰ੍ਤਿਧਾਰਿਣਃ
ਉਸ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਵੈਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ,
ਸਸਰ੍ਜ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਾਣਾਂ ਸ਼ਤਮਪ੍ਸਰਸਾਂ ਕੁਲਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੌਂ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪਾਂ ਦੀ—ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼—ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਰਸ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਕਮਲਲੋਚਨਃ 1.3.1.6.
ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਇਸ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ,
ਅਪਾਪਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਮਾਧਿਪਤ੍ਯਂ ਚ ਲਬ੍ਧਵਾਨ੍
ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤਿ ਬਣ ਗਿਆ।
ਭਾਸ੍ਕਰਸ੍ਤੇਜਸਾਂ ਰਾਸ਼ਿਰਸੁਰੈਰਪਿ ਪੀਡਿਤਃ
ਭਾਸਕਰ, ਜੋ ਤੇਜ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਿਮਜ੍ਜ੍ਯ ਵਿਮਲੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਪਾਵਨੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਿਰ੍ਮਿਤੇ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਲਗਾ ਕੇ,
ਅਸ਼ੇषਦੈਤ੍ਯਵਿਜਯਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਮੇਰੁਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਸਭ ਦੈਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੂ ਦੀ ਪਰikrama ਕੀਤੀ।
ਦਕ੍ਸ਼ਸ਼ਾਪਾਨਲਾਕ੍ਰਾਂਤਸ੍ਸੋਮਃ ਸ਼ਿਵਵਚੋਬਲਾਤ੍
ਦਕਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੋਮ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਬਚਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਸ਼ਾਪੇਨ ਯਕ੍ਸ਼੍ਮਰੋਗਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ
ਅਗਨਿ, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਯਕਸ਼ਮਾ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਵृਤ੍ਰਂ ਬਲਂ ਪਾਕਂ ਨਮੁਚਿਂ ਜृਂਭਮੁਦ੍ਧृਤਮ੍
ਇੰਦਰ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ, ਬਲਾ, ਪਾਕਾ, ਨਾਮੁਚੀ ਅਤੇ ਜ੍ਰੰਭਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਾਤਕੈਸ਼੍ਚ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ੀਣਸ੍ਤਥਾ ਲੋਕਾਂਤਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਪਰ ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੋਨੇ-ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੱਭਣ ਲੱਗਾ।
ਅਰੁਣਾਦ੍ਰਿਂ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਵਿਪਾਪੋऽਭੂਤ੍ਸੁਰਾਧਿਪਃ
ਅਰੁਣ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਪਦਂ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਸ਼ਤਮਪ੍ਸਰਸਾਂਕੁਲਮ੍ 1.3.1.6.
ਇੰਦਰ ਦੀ ਪਦਵੀ ਮੁੜ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਸ਼ਕਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸੌਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਆ ਗਈਆਂ।
ਪੁष੍ਪਮੇਘਾਨ੍ਸਮਾਦਿਸ਼੍ਯ ਦਿਵ੍ਯਾਭਿਃ ਪੁष੍ਪਵृष੍ਟਿਭਿਃ
ਉਸ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ।
ਸ਼ੇषੋऽਪਿ ਸ਼ੋਣਸ਼ੈਲੇਸ਼ਂ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਸ਼ਿਵਾਜ੍ਞਯਾ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਵੀ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਸ਼ੋਣਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਅਨ੍ਯੇ ਨਾਗਾਸ਼੍ਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰਸਾਂ ਗਣਾਃ
ਹੋਰ ਨਾਗ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਜਥੇ ਵੀ—
ਦੇਵੈਰਸ਼ੇषੈਰ੍ਦੈਤ੍ਯਾਦੀਞ੍ਜੇਤੁਕਾਮੈਃ ਸਮੁਦ੍ਯਤੈਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਯਜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।
ਤ੍ਵष੍ਟ੍ਰਾ ਵਿਰਚਿਤਾਕਾਰ ਆਦਿਤ੍ਯਸ੍ਤੇਜਸਾ ਤਪਨ੍
ਓ ਚਮਕਦਾਰ, ਤਵਸ਼ਟਰ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਰਥਵਾਹਾਃ ਪੁਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤਿਹੀਨਾਃ ਸ਼੍ਰਮਂ ਗਤਾਃ
ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਘੋੜੇ, ਥਕ ਕੇ ਤੇ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹੋ ਕੇ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕੇ।
ਨਾਸ਼ਕ੍ਨੋਚ੍ਚ ਦਿਵਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਸਰ੍ਵਗਤ੍ਯਾਂਸ਼ੁਮਾਲਿਨਃ
ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਉੱਚੇ ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹ ਸਕੇ।
ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਭੋਰ੍ਲੇਭੇ ਮਾਰ੍ਗਂ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨੋ ਹਯਾਞ੍ਛੁਭਾਨ੍
ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਹ ਤੇ ਸੁਭਾਅ ਘੋੜੇ ਦਿੱਤੇ।