ਅਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤ੍ਯਹਮਪਿ ਭਵਾਮਿ ਜਲਮਧ੍ਯਗਃ
ਅੱਜ ਤੋਂ ਮੈਂ ਵੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸਾਂਗਾ।
ਕਾਤਿਕਵ੍ਰਤਿਨਾਂ ਚੇਂਦ੍ਰ ਰਕ੍ਸ਼ਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਸਦਾ ਖਾਤ੍ਪਪਾਤ ਜਲੇ ਵਿਂਧ੍ਯਵਾਸਿਨਃ ਕਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਤਃ
ਇੰਦ੍ਰਾ, ਜੋ ਕਾਤਿਕ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਵਿਂਧਿਆ ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੇਖਦੇ ਹੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ।
ਹਤ੍ਵਾ ਸ਼ਂਖਾਸੁਰਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਬਦਰੀਵਨਮਾਗਮਤ੍
ਸ਼ੰਖਾਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਬਦਰੀ ਵਣ ਨੂੰ ਗਿਆ।
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ ਜਲਾਂਤਰਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਯੂਯਂ ਵੇਦਾਨ੍ਪ੍ਰਮਾਰ੍ਗਥ ਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਦੇਵਤਾਗਣਸਂਯੁਤਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਖੇ ਖੁੰਝੇ ਹੋਏ ਵੇਦ ਲੱਭੋ; ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗਾ।
ਉਦ੍ਧृਤਾਸ਼੍ਚ ਸਬੀਜਾਸ੍ਤੇ ਵੇਦਾ ਯਜ੍ਞਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਹ ਵੇਦ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਤੇ ਯਜਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮੁੜ ਲੱਭ ਲਏ।
ਸ ਸ ਏਵ ऋषਿਰ੍ਜਾਤਸ੍ਤਤ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਭृਤਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਹੀ ਰਿਸ਼ੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਲੱਗਾ, ਰਾਜਾ।
ਵਿष੍ਣਵੇ ਸਵਿਧਾਤ੍ਰੇ ਤੇ ਲਬ੍ਧਾਨ੍ਵੇਦਾਨ੍ਨ੍ਯਵੇਦਯਨ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਵੇਦ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੇ।
ਅਯਜਦ੍ਵਾਜਿਮੇਧੇਨ ਦੇਵਰ੍षਿਗਣਸਂਯੁਤਃ
ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕੀਤਾ।
ਹਰ੍षਕਾਲੋऽਯਮਸ੍ਮਾਕਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵਰਦੋ ਭਵ
ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਣੋ।
ਸ੍ਥਾਨੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਦ੍ਰੁਹਿਣੋ ਵੇਦਾਨ੍ਨष੍ਟਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਵਯਮ੍
ਇਥੇ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਵੇਦ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ ਹਨ।
ਸ੍ਥਾਨਮੇਤਦ੍ਧਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਪੁਣ੍ਯਵਰ੍ਧਨਮ੍
ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਲੋऽਪ੍ਯਯਂ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘ੍ਨਾऽऽਦਿਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕृਤ੍
ਇਹ ਸਮਾਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਹਤਿਆਰੇ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾਸ੍ਤੁ ਸੁਲਭਂ ਤ੍ਵੇਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਿਤਿਪ੍ਰਥਮ੍
ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋਵੇ—ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਖੇਤਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਸੂਰ੍ਯਵਂਸ਼ੋਦ੍ਭਵੋ ਰਾਜਾ ਗਂਗਾਮਤ੍ਰਾਨਯਿष੍ਯਤਿ 2.4.13.
ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਰਾਜਾ ਇੱਥੇ ਗੰਗਾ ਲਿਆਵੇਗਾ।
ਯੂਯਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਾ ਨਿਵਸਂਤੁ ਮਯਾ ਸਹ
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਵਸੋ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਾਨਿ ਨਸ਼੍ਯਂਤਿ ਤੀਰ੍ਥਰਾਜਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਲੋऽਪ੍ਯੇष ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਫਲਦੋऽਸ੍ਤੁ ਸਦਾ ਨृਣਾਮ੍
ਇਹ ਸਮਾਂ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਦੇਵੇ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਏਵਂ ਦੇਵਾਨ੍ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਤਦੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰੈਵਾਂਤਰ੍ਧਾਨਮਾਗਾਤ੍ਸਵੇਧਾਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਉਥੇ ਹੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ।
167a ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਤੁਲਸੀਮੂਲੇ ਯੋऽਰ੍ਚਯੇਦ੍ਧਰਿਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਕਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੋਈ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਰੂੜ੍ਹੇ 'ਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਤਤ੍ਰ ਯਾ ਤੁਲਸੀਮੂਲੇ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪੂਜਾ ਤ੍ਵਯੋਦਿਤਾ
ਉਥੇ, ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਰੂੜ੍ਹੇ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ—
ਤੇਨਾऽਹਂ ਪ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਤੁਲਸੀਭਵਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਉਤਪੱਤੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਕਥਮੇषਾ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਥਾਨੇ ਚ ਨਾਰਦ
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮੀ, ਅਤੇ ਕਿਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਨਾਰਦ?
ਸੇਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਵृਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਮੈਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਇਤਿਹਾਸ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਪੁਰਾ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਸ਼ਿਵਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਗਾਤ੍ਕੈਲਾਸਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਦਰ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਗਿਆ।
ਯਾਵਦ੍ਗਤਃ ਸ਼ਿਵਗृਹਂ ਤਾਵਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸ ਦृष੍ਟਵਾਨ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ—
ਸ ਪृष੍ਟਸ੍ਤੇਨ ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭੋਃ ਕ੍ਵ ਗਤੋ ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਜੀ? ਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕਿੱਥੇ ਗਏ ਹਨ?'
ਤਤਃ ਕੁਦ੍ਧੋ ਵਜ੍ਰਪਾਣਿਸ੍ਤਂ ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸ੍ਯ ਵਚੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਵਜਰ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ:
ਅਤਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਹਨ੍ਮਿ ਵਜ੍ਰੇਣ ਕਸ੍ਤੇ ਤ੍ਰਾਤਾऽਸ੍ਤਿ ਦੁਰ੍ਮਤੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਜਰ ਨਾਲ ਮਾਰਾਂਗਾ—ਤੇਰੇ ਵਾਂਗਾ ਬੁਰੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੌਣ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤੇਨਾਸ੍ਯ ਕਣ੍ਠੋ ਨੀਲਤ੍ਵਮਗਾਦ੍ਵਜ੍ਰਂ ਚ ਭਸ੍ਮਤਾਮ੍ 2.4.14.
ਇਸ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਦਾ ਗਲਾ ਨੀਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਜਰ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਕृਤਾਂਜਲਿਪੁਟੋऽਭਵਤ੍
ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹੱਥ ਜੋੜ ਲਏ।