ਸੁਵਰ੍ਣਾਦ੍ਰਿਗੁਹਾਦੁਰ੍ਗਸਂਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਦਯਃ
ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੇ ਕਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਦੇਵਤੇ ਆਦਿ
ਹृਤਾਧਿਕਾਰਾਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾ ਮਯਾ ਯਦ੍ਯਪਿ ਨਿਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਛਿਨ ਗਈ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਤਂ ਤਤ੍ਤੁ ਮਯਾ ਦੇਵਾ ਵੇਦਮਨ੍ਤ੍ਰਬਲਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਮੈਂ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਦੇਵਤੇ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਮਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਦੈਤ੍ਯੋ ਵਿष੍ਣੁਮਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨਿਦ੍ਰਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਦੈਤ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਸੁੱਤਾ ਵੇਖਿਆ।
ਨੀਤਾਸ੍ਤੁ ਤੇਨ ਤੇ ਵੇਦਾਸ੍ਤਦ੍ਭਯਾਤ੍ਤੇ ਨਿਰਾਕ੍ਰਮਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਵੇਦ ਲੈ ਲਏ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਭ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ।
ਤਾਨ੍ਮਾਰ੍ਗਮਾਣਃ ਸ਼ਂਖੋऽਪਿ ਸਮੁਦ੍ਰਾਂਤਰ੍ਗਤੋ ਭ੍ਰਮਨ੍ ਅਥ ਦੇਵੈਃ ਸ੍ਤੁਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਬੋਧਿਤਸ੍ਤਾਨੁਵਾਚ ਹ 2.4.13.
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੰਖ ਵੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ; ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪाकर ਵਿਸ਼ਨੂ ਜਾਗਿਆ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਊਰ੍ਜਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਲੈਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਭਵਦ੍ਭਿਃ ਪ੍ਰਤਿਬੋਧਿਤਃ
ਉਰਜਾ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚਿੱਟੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਜਗਾਇਆ।
ਵੇਦਾਃ ਸ਼ਂਖਹृਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਿष੍ਠਂਤ੍ਯੁਦਕਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਵੇਦ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ ਨੇ ਲੈ ਲਏ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ।
ਅਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤਿ ਵੇਦਾਸ੍ਤੁ ਮਂਤ੍ਰਬੀਜਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਅੱਜ ਤੋਂ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਕਾਲੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਯੇ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਪ੍ਰਾਤਃਸ੍ਨਾਨਂ ਨਰੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਸ ਸਮੇਂ ਚੋਟੀ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤ੍ਯਹਮਪਿ ਭਵਾਮਿ ਜਲਮਧ੍ਯਗਃ
ਅੱਜ ਤੋਂ ਮੈਂ ਵੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸਾਂਗਾ।
ਕਾਤਿਕਵ੍ਰਤਿਨਾਂ ਚੇਂਦ੍ਰ ਰਕ੍ਸ਼ਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਸਦਾ ਖਾਤ੍ਪਪਾਤ ਜਲੇ ਵਿਂਧ੍ਯਵਾਸਿਨਃ ਕਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਤਃ
ਇੰਦ੍ਰਾ, ਜੋ ਕਾਤਿਕ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਵਿਂਧਿਆ ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੇਖਦੇ ਹੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ।
ਹਤ੍ਵਾ ਸ਼ਂਖਾਸੁਰਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਬਦਰੀਵਨਮਾਗਮਤ੍
ਸ਼ੰਖਾਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਬਦਰੀ ਵਣ ਨੂੰ ਗਿਆ।
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ ਜਲਾਂਤਰਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਯੂਯਂ ਵੇਦਾਨ੍ਪ੍ਰਮਾਰ੍ਗਥ ਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਦੇਵਤਾਗਣਸਂਯੁਤਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਖੇ ਖੁੰਝੇ ਹੋਏ ਵੇਦ ਲੱਭੋ; ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗਾ।
ਉਦ੍ਧृਤਾਸ਼੍ਚ ਸਬੀਜਾਸ੍ਤੇ ਵੇਦਾ ਯਜ੍ਞਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਹ ਵੇਦ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਤੇ ਯਜਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮੁੜ ਲੱਭ ਲਏ।
ਸ ਸ ਏਵ ऋषਿਰ੍ਜਾਤਸ੍ਤਤ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਭृਤਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਹੀ ਰਿਸ਼ੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਲੱਗਾ, ਰਾਜਾ।
ਵਿष੍ਣਵੇ ਸਵਿਧਾਤ੍ਰੇ ਤੇ ਲਬ੍ਧਾਨ੍ਵੇਦਾਨ੍ਨ੍ਯਵੇਦਯਨ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਵੇਦ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੇ।
ਅਯਜਦ੍ਵਾਜਿਮੇਧੇਨ ਦੇਵਰ੍षਿਗਣਸਂਯੁਤਃ
ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕੀਤਾ।
ਹਰ੍षਕਾਲੋऽਯਮਸ੍ਮਾਕਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵਰਦੋ ਭਵ
ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਣੋ।
ਸ੍ਥਾਨੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਦ੍ਰੁਹਿਣੋ ਵੇਦਾਨ੍ਨष੍ਟਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਵਯਮ੍
ਇਥੇ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਵੇਦ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ ਹਨ।
ਸ੍ਥਾਨਮੇਤਦ੍ਧਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਪੁਣ੍ਯਵਰ੍ਧਨਮ੍
ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਲੋऽਪ੍ਯਯਂ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘ੍ਨਾऽऽਦਿਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕृਤ੍
ਇਹ ਸਮਾਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਹਤਿਆਰੇ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾਸ੍ਤੁ ਸੁਲਭਂ ਤ੍ਵੇਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਿਤਿਪ੍ਰਥਮ੍
ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋਵੇ—ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਖੇਤਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਸੂਰ੍ਯਵਂਸ਼ੋਦ੍ਭਵੋ ਰਾਜਾ ਗਂਗਾਮਤ੍ਰਾਨਯਿष੍ਯਤਿ 2.4.13.
ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਰਾਜਾ ਇੱਥੇ ਗੰਗਾ ਲਿਆਵੇਗਾ।
ਯੂਯਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਾ ਨਿਵਸਂਤੁ ਮਯਾ ਸਹ
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਵਸੋ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਾਨਿ ਨਸ਼੍ਯਂਤਿ ਤੀਰ੍ਥਰਾਜਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਲੋऽਪ੍ਯੇष ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਫਲਦੋऽਸ੍ਤੁ ਸਦਾ ਨृਣਾਮ੍
ਇਹ ਸਮਾਂ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਦੇਵੇ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਏਵਂ ਦੇਵਾਨ੍ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਤਦੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰੈਵਾਂਤਰ੍ਧਾਨਮਾਗਾਤ੍ਸਵੇਧਾਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਉਥੇ ਹੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ।
167a ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਤੁਲਸੀਮੂਲੇ ਯੋऽਰ੍ਚਯੇਦ੍ਧਰਿਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਕਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੋਈ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਰੂੜ੍ਹੇ 'ਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਤਤ੍ਰ ਯਾ ਤੁਲਸੀਮੂਲੇ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪੂਜਾ ਤ੍ਵਯੋਦਿਤਾ
ਉਥੇ, ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਰੂੜ੍ਹੇ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ—