ਧਾਤ੍ਰੀਛਾਯਾਤਲੇ ਯੇਨ ਸਕृਦ੍ਭੁਕ੍ਤਂ ਤੁ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਆਮਲਾ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠਾਂ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਭੋਜਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਸਂਪੂਰ੍ਣੇ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਯਸ੍ਤੁ ਸਂਪੂਜ੍ਯਾਮਲਕੀਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸ੍ਵਯਂ ਤੁ ਭੁਂਜੀਤ ਨ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ।। 2.4.12.
ਜੋ ਕਾਰਤਿਕ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਸ਼ੁਭ ਆਮਲਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਖੁਦ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਲੱਖਮੀ ਕਦੇ ਵੀ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ।
ਯਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵੈष੍ਣਵੋ ਲੋਕੇ ਧਤ੍ਤੇ ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਂ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਵੈਸ਼ਨਵ ਜੋ ਆਮਲਾ ਦਾ ਫਲ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਵਿਲਿਪ੍ਤਾਂਗੋ ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਆਮਲਾ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਮਲਾ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਹੈ,
ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਾਨਿ ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਹਤੇ ਕਰਸਂਪੁਟੇ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਆਮਲਾ ਦੇ ਫਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ,
ਸ਼੍ਰੀਕਾਮਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਾਮਲਕੈਰ੍ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਲੱਖਮੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਮਲਾ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਵੇ।
ਨਵਮ੍ਯਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ੇ ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਂ ਸਂਕ੍ਰਾਂਤੌ ਰਵਿਵਾਸਰੇ
ਨੌਂਵੇਂ ਦਿਨ, ਨਵੇਂ ਜਾਂ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਦੀ ਰਾਤ, ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲਣ ਤੇ ਜਾਂ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ,
ਧਾਤ੍ਰੀਛਾਯਾਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਪਿਂਡਂ ਤ ਯੋ ਨਰਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਧਾਤਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰੇ,
ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਪਾਣੌ ਮੁਖੇ ਚੈਵ ਬਾਹ੍ਵੋਃ ਕਂਠੇ ਤੁ ਯੋ ਨਰਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ, ਹੱਥ, ਮੂੰਹ, ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਗਲ ਵਿਚ ਰੱਖੇ,
ਯਾਵਲ੍ਲੁਠਤਿ ਕਣ੍ਠਸ੍ਥਾ ਧਾਤ੍ਰੀਮਾਲਾ ਨਰਸ੍ਯ ਹਿ ।। ਤਾਵਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਰੀਰੇ ਤੁ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਲੁਂਠਤਿ ਕੇਸ਼ਵਃ
ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਧਾਤਰੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਨਾ ਸਮੇਂ ਕੇਸ਼ਵ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਂ ਚ ਤੁਲਸੀ ਮृਤ੍ਤਿਕਾ ਦ੍ਵਾਰਕੋਦ੍ਭਵਾ
ਧਾਤਰੀ ਦਾ ਫਲ, ਤੁਲਸੀ, ਤੇ ਦੁਵਾਰਕਾ ਦੀ ਮਿੱਟੀ,
ਯਾਵਦ੍ਦਿਨਾਨਿ ਵਹਤੇ ਧਾਤ੍ਰੀਮਾਲਾਂ ਕਲੌ ਨਰਃ 2.4.12.
ਕਲਿਯੁਗ ਵਿਚ ਜਿੰਨੇ ਦਿਨ ਮਨੁੱਖ ਧਾਤਰੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ,
ਮਾਲਾਯੁਗ੍ਮਂ ਵਹੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਧਾਤ੍ਰੀਤੁਲਸਿਸਂਭਵਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਾਤਰੀ ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਜੋੜੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ,
ਧਾਤ੍ਰੀਛਾਯਾਂ ਗਤੋ ਯਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਧਰਿਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਧਾਤਰੀ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ,
ਸ੍ਵਯਂ ਚ ਤਤ੍ਰ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਯਃ ਸੂਪਭਕ੍ਸ਼ਾਦਿਕਂ ਤਥਾ
ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਉਥੇ ਖੁਦ ਭੋਜਨ ਕਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੂਪ, ਪਕਾਈ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਆਦਿ,
ਤੁਲਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਧਾਤ੍ਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਫਲੈਃ ਪਤ੍ਰੈਰ੍ਹਰਿਂ ਯਜੇਤ੍
ਤੁਲਸੀ ਤੇ ਧਾਤਰੀ ਦੇ ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤੁਲਸੀ ਧਾਤ੍ਰੀਯੁਕ੍ਤਾ ਹਿ ਸਿਕ੍ਤੇ ਸਤਿ ਚ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ
ਜਦੋਂ ਤੁਲਸੀ ਧਾਤਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ ਤੇ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ,
ਧਰ੍ਮਦਤ੍ਤੋ ਦ੍ਵਿਜਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਯਥਾ ਮੁਕ੍ਤਿਮਵਾਪ ਹ
ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਮਦੱਤ ਦੁਜਾ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ,
ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯੇ ਨ ਸੇਵ੍ਯਾ ਸਾ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਭਵਤਾ ਪੁਰਾ
ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਚਾਤੁਰਮਾਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ,
ਤਦ੍ਦਿਨਾऽऽਰਭ੍ਯ ਸਾ ਸੇਵ੍ਯਾ ਦੈਵੇ ਪਿਤ੍ਰ੍ਯੇ ਚ ਕਰ੍ਮਣਿ
ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਦੈਵੀ ਤੇ ਪਿਤਰ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੂਜਯਂਤਿ ਨਰਾ ਯੇ ਵੈ ਤੇ ਵੈ ਵੈਕੁਣ੍ਠਗਾਮਿਨਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਸ਼ਮ੍ਯਾਂ ਵਾऽਥ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਮਥਾऽਪਿ ਵਾ ।। 2.4.12.
ਦਸਵੇਂ ਜਾਂ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਜਾਂ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਨੂੰ,
ਸਰ੍ਵੋਪਸ੍ਕਰਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਵृਦ੍ਧਬਾਲੈਸ਼੍ਚ ਸਂਯੁਤਃ
ਸਾਰੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਮਾਨ ਨਾਲ, ਵੱਡਿਆਂ ਤੇ ਛੋਟਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ,
ਚੂਤੈਰ੍ਬਕੈਸ੍ਤਥਾऽਸ਼੍ਵਤ੍ਥੈਃ ਪਿਚੁਮਂਦੈਃ ਕਦਂਬਕੈਃ
ਅੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ, ਬਗਲੇ, ਅਸ਼ਵਤਥ ਰੁੱਖ, ਪਿਚੁਮੰਡਾ ਤੇ ਕਦੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ,
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਪੁਣ੍ਯਾऽਹਂ ਕਾਰਯੇਤ੍ਪੁਰਾ
ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਚੰਗਾ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਿਕਾਂ ਚਤੁਰਸ੍ਰਾਂ ਚ ਹਸ੍ਤਮਾਤ੍ਰਾਯਤਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਇੱਕ ਚੌਕੋਣੀ, ਇੱਕ ਹੱਥ ਲੰਬੀ ਤੇ ਸੁਭ ਮੰਚ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
ਉਪਵੇਸ਼ਾਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਹ੍ਯਲਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤੁ ਧਾਤੁਭਿਃ
ਦੇਵੀ ਦੇ ਬੈਠਣ ਲਈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਜਾਵਟ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਮੇਖਲਾਤ੍ਰਯਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਪਿਪ੍ਪਲਚ੍ਛਦਸਂਯੁਤਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਕਮਰਬੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤੇ ਪੀਪਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਜਾਵੇ।
ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਵਪੂਜਾਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਪਿੱਛੋਂ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਕੇ, ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪਾਯਸਾऽऽਜ੍ਯਗੁਡਸੂਪਪਾਲਾਸ਼ਸਮਿਧਾ ਤਥਾ
ਖੀਰ, ਘੀ, ਗੁੜ, ਦਾਲ, ਪਲਾਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇ।