ਨृਪੈਃ ਕਾਰਾਗृਹੇ ਯੇ ਚ ਸ੍ਥਾਪਿਤਾ ਮਮ ਵਾਸਰੇ 2.4.11.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਮੇਰੇ ਦਿਨ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—
ਵਿਮੋਕ੍ਤਵ੍ਯਾ ਮਯਾ ਪਾਪਾ ਨਰਕੇਭ੍ਯੋऽਦ੍ਯ ਵਾਸਰੇ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅੱਜ ਪਾਪੀ ਨਰਕਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਨੀਯਸੀ ਸ੍ਵਸਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤਦਾ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾਗृਹਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੇ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਦੇ ਘਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਦਭਾਵੇ ਮਾਤृष੍ਵਸੁਰ੍ਮਾਤੁਲਸ੍ਯਾऽऽਤ੍ਮਜਾ ਤਥਾ
ਜੇ ਉਹ ਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮਾਂ ਦੀ ਭੈਣ ਜਾਂ ਮਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾऽਭਾਵੇ ਮਾਨਨੀਯਾ ਭਗਿਨੀ ਕਾਚਿਦੇਵ ਹਿ
ਜੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਭੈਣ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਦਭਾਵੇਪ੍ਯਰਣ੍ਯਾਨੀਂ ਕਲ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾ ਸਹੋਦਰਾਮ੍
ਜੇ ਉਹ ਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਸਗੇ ਭੈਣ ਨੂੰ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਭੁਂਜਤੇ ਦੁਰਾਚਾਰਾ ਨਰਕੇ ਤੇ ਪਤਂਤਿ ਚ
ਜੋ ਮਾੜੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਦृषਿਵਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕਾਰ੍ਤਿਕਵ੍ਰਤਕਾਰਿਣਃ
ਇਸ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਜੋ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਯਮਦ੍ਵਿਤੀਯਾਂ ਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਭਗਿਨੀਗृਹਭੋਜਨਮ੍
ਜੋ ਯਮਦਵਿਤੀਯਾ ਦੇ ਦਿਨ ਭੈਣ ਦੇ ਘਰ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਯਾ ਤੁ ਭੋਜਯਤੇ ਨਾਰੀ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਭ੍ਰਾਤृਕੇ ਤਿਥੌ
ਉਹ ਔਰਤ ਜੋ ਭਰਾ ਨੂੰ ਭਰਾ ਦੇ ਦਿਨ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ—
ਭ੍ਰਾਤੁਰਾਯੁਃਕ੍ਸ਼ਯੋ ਨੂਨਂ ਨ ਭਵੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍ 2.4.11.
ਉਥੇ ਭਰਾ ਦੀ ਉਮਰ ਕਦੇ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਅਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਯਦਿ ਵਾ ਮੋਹਾਨ੍ਨ ਭੁਕ੍ਤਂ ਭਗਿਨੀਗृਹੇ
ਜੇ ਅਗਿਆਨ ਜਾਂ ਭੁੱਲ-ਚੁੱਕ ਕਰਕੇ ਭੈਣ ਦੇ ਘਰ ਭੋਜਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ—
ਏਤਦਾਖ੍ਯਾਨਕਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭੋਜਨਸ੍ਯ ਫਲਂ ਭਵੇਤ੍
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਭੋਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੋਜਨਂ ਕੁਰੁਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਸ ਵੈਕੁਂਠਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੋ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਦਾ ਧਾਤ੍ਰੀ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਕਥਂ ਸਾ ਖ੍ਯਾਤਿਮਾਗਤਾ
ਧਾਤਰੀ ਰੁੱਖ ਕਦੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ?
ਕਸ੍ਮਾਦਿਯਂ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਚ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਿਨੀ
ਇਹ ਰੁੱਖ ਕਿਉਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਉਂ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਊਰ੍ਜਸ਼ੁਕ੍ਲਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਧਾਤ੍ਰੀਪੂਜਾਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਮਾਰਗਸ਼ੀਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੌਦਵੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਧਾਤਰੀ ਰੁੱਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਮਰ੍ਦਕੀਮਹਾਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਃ
ਆਮਰਦਕੀ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਰਾਧਯਾ ਸਹਿਤਂ ਹਰਿਮ੍
ਉਥੇ, ਰਾਧਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹਰੀ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੁਵਰ੍ਣਰਜਤੈਰ੍ਵਾਪਿ ਫਲੈਰਾਮਲਕੈਸ੍ਤਥਾ
ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਜਾਂ ਫਲਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਆਮਲਕਾ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰੀਦੀ ਹੈ।
ਸਾष੍ਟਾਂਗਂ ਪ੍ਰਣਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯੇਤ੍ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਅੱਠ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਭੋਜਯੇਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ ਆਮਰ੍ਦਕੀਫਲਂ ਵਕ੍ਤੁਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚਾऽਪਿ ਨ ਪਾਰ੍ਯਤੇ
ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਓ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦਿਓ; ਆਮਰਦਕੀ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਫਲ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ।
ਏਕਾਰ੍ਣਵੇ ਪੁਰਾ ਜਾਤੇ ਨष੍ਟੇ ਸ੍ਥਾਵਰਜਂਗਮੇ 2.4.12.
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਇਕ ਹੀ ਸਮੁੰਦਰ ਸੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਤੇ ਅਡੋਲ ਜੀਵ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ,
ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਾਧਿਦੇਵੇਸ਼ਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਸਨਾਤਨਃ
ਉਥੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਤਤੋऽਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਜਪਤੋ ਨਿਰਗਾਚ੍ਛ੍ਵਸਿਤਂ ਪੁਰਃ
ਉਸ ਤੋਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਸਾਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।
ਪ੍ਰੇਮਾਸ਼੍ਰੁਭਰਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨੋ ਭੂਮੌ ਬਿਂਦੁਃ ਪਪਾਤ ਸਃ
ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਇਕ ਬੂੰਦ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
ਸ਼ਾਖਾਪ੍ਰਸ਼ਾਖਾਬਹੁਲਃ ਫਲਭਾਰੇਣ ਪੀਡਿਤਃ
ਉਹ ਰੁੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਖਾਂ ਤੇ ਉਪ-ਸਾਖਾਂ ਸਨ, ਤੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਮਸृਜਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਚਾऽਸृਜਤ੍ਪ੍ਰਜਾਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਰੁੱਖ ਬਣਾਇਆ, ਫਿਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਅਸृਜਦ੍ਭਗਵਾਨ੍ਦੇਵੋ ਮਾਨੁषਾਂਸ਼੍ਚ ਤਥਾਮਲਾਨ੍
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਪਰਮਂ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਗਤਾਃ
ਉਹ ਰੁੱਖ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।