ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਿਨੀਂ ਤਾਂ ਤੁ ਵਿष੍ਣੁਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾऽਭਿਵਾਦਯੇਤ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਭੈਣ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭਗਿਨ੍ਯਾ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿ ਨਾਰਦ
ਹੇ ਨਾਰਦ, ਭੈਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤੇऽਦ੍ਯ ਮਦ੍ਗੇਹੇ ਸ੍ਵਾਯੁषੇ ਕੁਲਦੀਪਕ
ਮੇਰੇ ਘਰ ਆ ਕੇ, ਤੂੰ ਅੱਜ ਜਰੂਰ ਖਾਣਾ ਖਾ, ਹੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਰੌਣਕ, ਆਪਣੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਲਈ।
ਸ੍ਵਸੁਰ੍ਨਰੋ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ਯੋ ਨ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਯਮਦ੍ਵਿਤੀਯਾਦਿਨਮਤ੍ਰ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ 2.4.11.
ਜੋ ਭਰਾ ਯਮਦੁਤੀਆ ਦੇ ਦਿਨ ਭੈਣ ਦੇ ਘਰ ਸੱਦਾ ਮਿਲਣ ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ—
ਇਤਿ ਪਾਪਾ ਰਟਂਤੀਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਯਸ੍ਤਥਾ
ਉਸ ਉੱਤੇ ਇੱਥੇ ਬੜੇ ਪਾਪ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਘਾਤ ਕਰਨਾ ਆਦਿਕ, ਚੀਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਯਾਂ ਤੁ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਯਾਂ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਯਾਂ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯੇ
ਇਹ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਦੂਜ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ—
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਭਗਿਨੀਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਵ੍ਰਤੀ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਆਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਭੈਣ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਰਜਾਮਭਿਵਂਦ੍ਯਾऽਥ ਆਸ਼ਿषਂ ਚ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਚ
ਫਿਰ, ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਦुआਵਾਂ ਲੈਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਭਾਵੇ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਤੁ ਸ੍ਵਸੁਃ ਪਿਤृਵ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਪਿਤੁਃ ਸ੍ਵਸਾ
ਜੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਚਾਚੀ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਪੁਤ੍ਰ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਂ ਯਮਨਾਮਿਕਾਮ੍
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਕੋਈ ਯਮਦੁਤੀਆ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਇਹ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਿਪੁਲਾਨ੍ਭੋਗਾਨਨ੍ਯਾਨ੍ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਾਨ੍
ਉਹ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਤੇ ਹੋਰ ਮਨ ਚਾਹੇ ਭੋਗ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਦਾਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਰਤ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਨ—
ਕਥਾਂ ਯਮਦ੍ਵਿਤੀਯਾਯਾ ਵ੍ਰਤਸ੍ਥਃ ਸ਼ृਣੁਯਾਨ੍ਨਰਃ
ਜੋ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਮਦੁਤੀਆ ਦੀ ਕਥਾ ਜਰੂਰ ਸੁਣੇ।
ਭਾਨੁਜਾਯਾਂ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਯਮਲੋਕਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ 2.4.11.
ਭਾਨੁ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਦਿਨ ਜੋ ਇਨਸਾਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਯਾਂ ਤੁ ਸ਼ੌਨਕ
ਹੇ ਸ਼ਉਨਕ, ਕਾਰਤਿਕ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਦੂਜ ਨੂੰ—
ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਯਾਂ ਮਹੋਤ੍ਸਰ੍ਗੋ ਨਾਰਕੀਯਾਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਪਿਤਾਃ
ਉਸ ਦਿਨ ਵੱਡਾ ਹਵਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਰਕ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰਾऽऽਸ਼ਿਤਾਸ਼੍ਚ ਸਂਤੁष੍ਟਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ
ਇੱਥੇ ਜੋ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਤੋ ਯਮਦ੍ਵਿਤੀਯੇਯਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਯਮਦੁਤੀਆ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਭਗਿਨੀਹਸ੍ਤਾਦ੍ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਬਲਵਰ੍ਧਨਮ੍
ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਭੈਣ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਹਿषਾਸਨਮਾਰੂਢੋ ਦਂਡਮੁਦ੍ਗਰਭृਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਮਹਿਸ਼ ਦੀ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਲਾਠੀ ਤੇ ਗਦਾ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਯੈਰ੍ਭਗਿਨ੍ਯਃ ਸੁਵਾਸਿਨ੍ਯੋ ਵਸ੍ਤ੍ਰਦਾਨਾਦਿਤੋषਿਤਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭੈਣਾਂ, ਜੋ ਸਜੀ-ਸਵਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਨੂੰ ਕਪੜੇ ਆਦਿ ਦੇ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਧਨ੍ਯਂ ਯਸ਼ਸ੍ਯਮਾਯੁष੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਸਾਧਨਮ੍
ਇਹ ਕੰਮ ਸੁਭਾਗਾ, ਇਜ਼ਤਦਾਰ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦਹਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ ।। 2.4.11.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ; ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋ, ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ।
ਤਤ੍ਰਾऽਪਰਾਹ੍ਨੇ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਥੈਵ ਯਮਾਰ੍ਚਨਮ੍
ਉਸ ਦਿਨ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ, ਯਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਯਮੁਨਾऽऽਗਤ੍ਯ ਯਮਂ ਸਂਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਤ੍ਪੁਰਾ
ਹਰ ਰੋਜ਼, ਯਮੁਨਾ ਆ ਕੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਯਮ ਨੂੰ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਅਦ੍ਯਸ਼੍ਵੋ ਵਾ ਪਰਸ਼੍ਵੋ ਵਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਵਦਤੇ ਯਮਃ
ਯਮ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ, 'ਅੱਜ, ਕੱਲ੍ਹ ਜਾਂ ਪਰਸੋਂ।'
ਤਦੈਕਦਾ ਯਮੁਨਯਾ ਬਲਾਤ੍ਕਾਰਾਨ੍ਨਿਮਂਤ੍ਰਿਤਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਯਮੁਨਾ ਨੇ ਯਮ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ।
ਨਾਰਕੀਯਜਨਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਣੈਃ ਸਹ ਰਵੇਃ ਸੁਤਃ
ਨਰਕ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਗਿਆ।
ਕृਤਾਭ੍ਯਂਗੋ ਯਮੁਨਯਾ ਤੈਲੈਰ੍ਗਂਧਮਨੋਹਰੈਃ
ਯਮੁਨਾ ਨੇ ਸੁਗੰਧਤ ਤੇ ਮਨੋਹਰ ਤੇਲਾਂ ਨਾਲ ਯਮ ਨੂੰ ਮਲਿਆ।
ਤਤੋऽਲਂਕਾਰਕਂ ਦਤ੍ਤਂ ਨਾਨਾਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚਂਦਨਮ੍
ਫਿਰ ਗਹਣੇ ਦਿੱਤੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਵੀ ਦਿੱਤਾ।